UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

dwójka

Chronologizacja

SKN: dwojka, SJPXVII, STR: dwojka, SL, SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

Zob. dwa I

1. cyfra

Definicja

cyfra, która oznacza liczbę 2

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Język pisanie

KATEGORIE FIZYCZNE Ilość, liczby i liczenie szczegółowe określenia ilości

Połączenia

dwójka arabska, rzymska

Cytaty

[...] pewnie w wyniku niedomagań drukarni zabrakło po prostu dwójki na końcu tej liczby.

źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 11.09.2002

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	dwójka	dwójki
D.	dwójki	dwójek

C.	dwójce	dwójkom
B.	dwójkę	dwójki
N.	dwójką	dwójkami
Ms.	dwójce	dwójkach
W.	dwójko	dwójki

2. numer

Definicja

to, co zostało oznaczone numerem 2

Cytaty

Odmiana

część mowy: rzeczownik

2.a ząb

Definicja

drugi z kolei ząb u człowieka, dolny lub górny, liczony na lewo lub prawo od środka twarzy

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego części ciała, elementy i substancje składowe

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:

ząb

Połączenia

dolna, górna; lewa, prawa; ułamana; wyrwana; zdrowa, zepsuta; martwa; mleczna dwójka
próchnica; implant dwójki
plomba z dwójki
plomba; ubytek w dwójce
kogoś boli dwójka; komuś ukruszyła się, komuś ułamała się, komuś złamała się; komuś rusza się; komuś wypadła dwójka; komuś wyrosła dwójka, komuś wychodzą, komuś wyrzynają się dwójki
stracić, usunąć, wyrwać; wstawić; plombować; leczyć; wybielić dwójkę

Cytaty

Pociemniała mi dwójka. Jest cofnięta. Czy taki ząbek można wybielić?

źródło: Internet

[...] kolejność wypadania mlecznych zębów u Pani córki jest prawidłowa- „książkowo” wypadają najpierw jedynki i dwójki [...].

źródło: Internet

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	dwójka	dwójki
D.	dwójki	dwójek

C.	dwójce	dwójkom
B.	dwójkę	dwójki
N.	dwójką	dwójkami
Ms.	dwójce	dwójkach
W.	dwójko	dwójki

2.b mieszkanie

Definicja

pot.

pomieszczenie lub budynek oznaczone numerem 2

Noty o użyciu

Wyraz zwykle zapisywany w cudzysłowie.

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Najbliższe środowisko życia człowieka dom/inne miejsca zamieszkania i ich otoczenie

Połączenia

lokator, lokatorka, pan, pani, państwo, sąsiad, sąsiadka spod dwójki
mieszkanie pod dwójką
mieszkać pod dwójką

Cytaty

Właścicielka spod „dwójki” wynajęła mieszkanie w październiku ubiegłego roku i od tego czasu moje życie jest koszmarem [...].

źródło: Internet

Właśnie wynosiła ostatnie folie po skończonym remoncie przedpokoju, kiedy dopadł ją sąsiad spod dwójki z tym swoim idiotycznym pieskiem.

źródło: Internet

Akademiki są dwa: DS1 i DS2. W jedynce jest bardziej rozrywkowo, pokoje są, o ile się orientuję, 2 i 3 osobowe. Łazienki są na korytarzu. W dwójce są tzw. segmenty. Segment to albo pokój 2 osobowy + łazienka [...] albo 2 pokoje 2 osobowe + łazienka [...].

źródło: Internet

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	dwójka	dwójki
D.	dwójki	dwójek

C.	dwójce	dwójkom
B.	dwójkę	dwójki
N.	dwójką	dwójkami
Ms.	dwójce	dwójkach
W.	dwójko	dwójki

2.c szkoła

Definicja

pot.

szkoła, która w systemie numeracji szkół na danym terenie została oznaczona numerem 2

Noty o użyciu

Wyraz niekiedy zapisywany dużą literą, również w cudzysłowie.

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Edukacja i oświata szkoła

Połączenia

uczniowie; absolwenci; dyrektor; patron dwójki
dzieci, maturzyści, nauczyciele, uczniowie z dwójki
dwójka kogoś kształci; kogoś wychowuje
chodzić, uczęszczać; zdawać do dwójki
uczyć się w dwójce

Cytaty

W kategorii dziewcząt zwyciężyła brzeska „dwójka” przed szkołami z Jasienia i Ciechanowa.

źródło: NKJP: Sukces „dwójki”, Dziennik Polski - Brzesko, 17.01.2001

Wielu absolwentów „Dwójki” z łatwością zdawało egzaminy na Politechnikę Szczecińską. Najlepsi dostawali się bez egzaminów.

źródło: Internet

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	dwójka	dwójki
D.	dwójki	dwójek

C.	dwójce	dwójkom
B.	dwójkę	dwójki
N.	dwójką	dwójkami
Ms.	dwójce	dwójkach
W.	dwójko	dwójki

2.d autobus, tramwaj

Definicja

pot.

jeden ze środków transportu publicznego, zwykle autobus lub tramwaj, oznaczony numerem 2

Noty o użyciu

Wyraz zwykle zapisywany w cudzysłowie.

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Transport transport lądowy

Połączenia

tramwajowa; spóźniona dwójka
tramwaj dwójka
trasa (przejazdu); przystanek; motorniczy dwójki
bilet na dwójkę
dwójka jedzie, (nie) jeździ, (nie) kursuje, odjechała, podjeżdża, (nie) pojedzie; dwójka gdzieś nie dojeżdża; dwójka się gdzieś nie zatrzymuje; dwójka gdzieś (nie) skręca; komuś uciekła dwójka; dwójka się wykoleiła
jeździć, pojechać dwójką
wsiąść/wsiadać; przesiąść się do dwójki
czekać na dwójkę

Cytaty

Od soboty w obie strony „dwójka” będzie kursowała ulicami Towarową i Wierzbięcice.

źródło: Internet

Zmienionymi trasami pojadą tramwaje. „Dwójka” dojedzie tylko do rynku Wildeckiego, a tramwaje linii 9 i 10 tylko do przystanku przed zajezdnią na Madalińskiego.

źródło: Internet

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	dwójka	dwójki
D.	dwójki	dwójek

C.	dwójce	dwójkom
B.	dwójkę	dwójki
N.	dwójką	dwójkami
Ms.	dwójce	dwójkach
W.	dwójko	dwójki

2.e w samochodzie

Definicja

pot.

drugi z kolei bieg w skrzyni biegów w samochodzie

Noty o użyciu

Wyraz zapisywany niekiedy w cudzysłowie.

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Transport transport lądowy

CZŁOWIEK I TECHNIKA Urządzenia i maszyny funkcjonowanie urządzeń i maszyn

Połączenia

jazda na dwójce
dwójka nie chce wskoczyć; ciężko, lekko wchodzi
wbić, wcisnąć, wrzucić/wrzucać dwójkę
ruszyć/ruszać z dwójki; zredukować (bieg), zrzucić (bieg) do dwójki; przełączyć (bieg) z dwójki na jedynkę
zmienić (bieg) na dwójkę
jechać; ruszać na dwójce

Cytaty

Mam problem z synchronizatorem niższych biegów - dwójka wchodzi często ze zgrzytem, zwłaszcza przy redukcjach, nawet delikatnych, przy 20-30 km/godz.

źródło: Internet

Czy redukując biegi na niższe, muszę po kolei wrzucać „czwórkę”, „trójkę”, aby dojść do „dwójki” [...]?

źródło: Internet

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	dwójka	dwójki
D.	dwójki	dwójek

C.	dwójce	dwójkom
B.	dwójkę	dwójki
N.	dwójką	dwójkami
Ms.	dwójce	dwójkach
W.	dwójko	dwójki

2.f rozmiar

Definicja

jeden z rozmiarów damskiej bielizny - większy od jedynki i mniejszy od trójki

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Ubranie cechy ubrań

Połączenia

duża, mała dwójka
dwójka jest na kogoś za duża, za mała, za szeroka, za wąska; dwójka leży na kimś idealnie
nosić; przymierzyć, zmierzyć dwójkę
(nie) wejść/ (nie) wchodzić w dwójkę

Cytaty

Supermarkety i sklepy, w których biustonosze mają numeracją od 1 do 4 czy 5, tak naprawdę proponują nam tylko kilka rozmiarów (jedynce odpowiada rozmiar 70A, dwójce 75B, trójce 80C itd.).

źródło: Internet

[...] rozmiar biustonosza określa symbol składający się z liczby i litery. Symbol „B” odpowiada tradycyjnie rozumianej dwójce.

źródło: Internet

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	dwójka	dwójki
D.	dwójki	dwójek

C.	dwójce	dwójkom
B.	dwójkę	dwójki
N.	dwójką	dwójkami
Ms.	dwójce	dwójkach
W.	dwójko	dwójki

2.g karta

Definicja

karta oznaczona w talii kart numerem 2

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Czas wolny gry i zabawy

Połączenia

czarna, czerwona dwójka
dwójka karo, kier, pik, trefl
dwójka jakiegoś koloru
dwójka w kierach, w pikach, w treflach
as i dwójka, dwójki i asy
dołożyć, kłaść, położyć, rzucić, wyłożyć; dobrać, wyciągnąć, wziąć dwójkę; wyrzucić dwójki
wyjść dwójką

Cytaty

W pokerze as jest najwyższą kartą, zaś dwójka [...] najniższą.

źródło: Internet

W każdym kolorze jest trzynaście kart - w kolejności rosnącej: as, dwójka, trójka i tak dalej aż do dziesiątki, potem walet, dama i król.

źródło: Internet

Jeżeli zostało wyłożonych kilka kart o największej sile (np. dwa króle i dziewiątka lub trzy walety, dwójka i trójka), to rozpętuje się „wojna”.

źródło: Internet

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	dwójka	dwójki
D.	dwójki	dwójek

C.	dwójce	dwójkom
B.	dwójkę	dwójki
N.	dwójką	dwójkami
Ms.	dwójce	dwójkach
W.	dwójko	dwójki

3. osoby

Definicja

dwie osoby

Noty o użyciu

Wyraz zwykle używany zamiast liczebnika dwoje.

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Ilość, liczby i liczenie szczegółowe określenia ilości

Połączenia

bobslejowa, kajakowa, kanadyjkowa, saneczkarska, siatkarska, wioślarska; męska, mieszana, żeńska; czołowa, kolejna, najlepsza, ostatnia, pierwsza, pozostała, prowadząca dwójka
dwójka chłopców, dzieci, dziewcząt, kobiet, mężczyzn, nastolatków; studentów, uczniów; kajakarzy, kanadyjkarzy, piłkarzy; finalistów, graczy, zawodników; kandydatów, liderów, przedstawicieli, reprezentantów
konkurencja, rywalizacja, ślizgi, wyścig dwójek
jazda dwójkami
chodzić, iść dwójkami
chodzić, iść, jechać; działać; grać we dwójkę

Cytaty

To pomiędzy tą dwójką rozegra się z pewnością walka o złoto w tańcach.

źródło: NKJP: Małgorzata Syrda-Śliwa: Tańce szeptane, Dziennik Polski - Sport, 24.01.2001

Policja dostała także wiadomość, że poszukiwana dwójka była widziana na dworcu kolejowym w Kłaju [...].

źródło: NKJP: KOV: Pozostaje czekać, Dziennik Polski - Podhale, 13.01.2001

Dwójka wydelegowanych studentów siedzi na wprost i zadaje pytania z kartki.

źródło: NKJP: Manuela Gretkowska: Polka, 2001

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	dwójka	dwójki
D.	dwójki	dwójek

C.	dwójce	dwójkom
B.	dwójkę	dwójki
N.	dwójką	dwójkami
Ms.	dwójce	dwójkach
W.	dwójko	dwójki

Składnia

dwójka

(KOGO)

4. pokój

Definicja

pot.

pokój, zwykle w hotelu lub w pensjonacie, który jest przeznaczony dla dwóch osób

Noty o użyciu

Wyraz zapisywany niekiedy w cudzysłowie.

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Czas wolny urlop i wypoczynek

KATEGORIE FIZYCZNE Ilość, liczby i liczenie szczegółowe określenia ilości

Połączenia

duża, mała, przestronna; standardowa; wolna; narożna; umeblowana; przytulna dwójka
dwójka standard
dwójka z dostawką; z aneksem kuchennym, z łazienką; z balkonem; z widokiem na morze
cena za dwójkę
miejsce w dwójce
dwójka ileś kosztuje
zarezerwować dwójkę
zapłacić za dwójkę

Cytaty

Odwiedzili hotel, w którym Marek zarezerwował wcześniej [...] małżeńską dwójkę.

źródło: NKJP: Cezary Michalski: Siła odpychania, 2002

Przestronny, większy od standardowej dwójki, pokój wyposażony jest w podwójne łóżko, telewizję satelitarną, telefon, bezprzewodowy i przewodowy dostęp do Internetu, sejf, minibar oraz dodatkowo w rozkładaną sofę.

źródło: Internet

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	dwójka	dwójki
D.	dwójki	dwójek

C.	dwójce	dwójkom
B.	dwójkę	dwójki
N.	dwójką	dwójkami
Ms.	dwójce	dwójkach
W.	dwójko	dwójki

5. ocena

Definicja

pot.

jedna z ocen, które można otrzymać w szkole - ocena negatywna w systemie czterostopniowym lub najniższa ocena pozytywna w systemie sześciostopniowym

Noty o użyciu

Wyraz zapisywany niekiedy w cudzysłowie.

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Edukacja i oświata szkoła

Relacje znaczeniowe

	synonimy:	but, cwaja, dwója
	hiperonimy:	ocena

Połączenia

dwójka minus, plus
dwójka z fizyki, z geografii, z matematyki, z polskiego...; z egzaminu, z klasówki, z odpowiedzi, z pracy domowej, ze sprawdzianu, z wypracowania, z zadania...
dwójka na półrocze, na semestr
dwójka z minusem, z plusem, dwójka z dwoma minusami
dwójka na świadectwie
minus, plus dwójka
dostać dwójkę; postawić komuś, wpisać komuś, wstawić komuś dwójkę; stawiać dwójki; mieć (same) dwójki; zbierać (same) dwójki
ocenić coś; zaliczyć coś; zdać coś; napisać coś; umieć coś na dwójkę
jechać na (samych) dwójkach

Cytaty

Nie będziesz więc miał mi za złe, że wstawię ci dzisiaj dwójkę - wpisała zamaszyście stopień do dziennika.

źródło: NKJP: Antoni Libera: Madame, 2001

Za nieposłuszeństwo postawił dwójkę i pod groźbą repetowania klasy zmusił, bym służył do mszy i klepał łacińskie formułki, co było dla mnie torturą.

źródło: NKJP: Beata Pawlak, Gazeta Wyborcza, 22.10.1992

[...] uczeń może dostać dwójkę, i to wystarcza, aby otrzymać promocję do następnej klasy. Natomiast wiedza i umiejętności na dwójkę to za mało, żeby wyniki ze sprawdzianu były zadowalające.

źródło: Internet

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	dwójka	dwójki
D.	dwójki	dwójek

C.	dwójce	dwójkom
B.	dwójkę	dwójki
N.	dwójką	dwójkami
Ms.	dwójce	dwójkach
W.	dwójko	dwójki

6. telewizja

Definicja

pot.

drugi program Telewizji Polskiej

Noty o użyciu

Wyraz zapisywany małą lub dużą literą, niekiedy w cudzysłowie.

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Środki masowego przekazu telewizja

Połączenia

telewizyjna; publiczna dwójka
dwójka telewizji publicznej
dyrekcja, dyrektor, kierownictwo, szef, prezes, zarząd; dziennikarze, prezenterzy; widzowie; oferta (programowa); ramówka; programy dwójki; na antenie; w studiu; w programie dwójki
film, program, serial, teleturniej na dwójce
dwójka coś emituje, coś nadaje, coś pokaże, coś proponuje, coś transmituje, coś wyemitowała
oglądać; włączyć; odbierać dwójkę
przełączyć na dwójkę
coś jest na dwójce

Cytaty

Film na dwójce, jedyny, jaki znalazł dzięki pilotowi, znudził go bardziej jeszcze niż pakowanie własnych rzeczy.

źródło: NKJP: Piotr Zaremba: Plama na suficie, 2004

Tego samego dnia Dwójka nadała w czasie największej oglądalności dokument „Cudotwórcy” o dwóch uzdrawiaczach organizujących masowe seanse na stadionach za pieniądze.

źródło: NKJP: Dziennik Polski - Kraj, 27.07.2001

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	dwójka	dwójki
D.	dwójki	dwójek

C.	dwójce	dwójkom
B.	dwójkę	dwójki
N.	dwójką	dwójkami
Ms.	dwójce	dwójkach
W.	dwójko	dwójki

7. radio

Definicja

pot.

drugi program Polskiego Radia

Noty o użyciu

Wyraz zwykle zapisywany dużą literą, niekiedy w cudzysłowie.

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Środki masowego przekazu radio

Połączenia

radiowa dwójka
słuchacze; dziennikarze, reporterzy; szef, szefowa; gość; ramówka; program (radiowy); audycje; przeboje; plebiscyt dwójki; na antenie dwójki
dwójka coś emituje, coś nadaje
słuchać dwójki
odbierać dwójkę
posłuchać czegoś na dwójce

Cytaty

Teraz Jedynka dociera na falach ultrakrótkich do 55,9 proc. ludności Polski, Dwójka do 78,8 proc., a Radio Bis do 63,8 proc. [...].

źródło: Internet

Dwójka ma słuchaczy w bardzo różnych sferach społecznych: są wśród nich renciści, których na dodatkowy wydatek nie stać, są i biznesmeni, którzy słuchają w samochodzie tylko Dwójki (sama znam takich!) - i już nie będą mogli.

źródło: Internet

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	dwójka	dwójki
D.	dwójki	dwójek

C.	dwójce	dwójkom
B.	dwójkę	dwójki
N.	dwójką	dwójkami
Ms.	dwójce	dwójkach
W.	dwójko	dwójki

8. wypróżnienie

Definicja

pot. żart.

wydalenie kału

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego czynności i stany fizjologiczne

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt budowa i funkcjonowanie organizmów zwierzęcych

Relacje znaczeniowe

synonimy:

defekacja, wypróżnienie

Cytaty

Meczy mnie natomiast kwestia dwójki - otóż regularnie, jakiś raz w tygodniu mam „przygodę” czyli nie cierpiącą zwłoki konieczność opróżnienia jelit.

źródło: Internet: bieganie.pl

4 lata temu byłem w Chinach [...]. Przed odjazdem zachciało mi się dwójki po śniadaniu, piwie, kawie i papierosie. Dworzec ogromnego miasta, pełno ludzi, a kibel wyglądał w taki sposób, że był to po prostu rząd dziur nad którym kucali kitajce z fajką w mordzie i gazetą w ręku. Zero przegródek, zero kabin.

źródło: Internet: ciekawostkihistoryczne.pl

Kupił egzemplarz, by przeczytać wywiad [...]. Zostawił go w kiblu po lekturze podczas porannej dwójki.

źródło: Internet: s-rp.net

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	dwójka	dwójki
D.	dwójki	dwójek

C.	dwójce	dwójkom
B.	dwójkę	dwójki
N.	dwójką	dwójkami
Ms.	dwójce	dwójkach
W.	dwójko	dwójki

Inne uwagi

Zwykle lp

Frazeologizmy

dwójka na szynach

Data ostatniej modyfikacji: 08.07.2019