Chronologizacja
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
opatrzę się |
opatrzymy się |
|||
| 2 os. |
opatrzysz się |
opatrzycie się |
|||
| 3 os. |
opatrzy się |
opatrzą się |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
opatrzyłem się +(e)m się opatrzył |
opatrzyłam się +(e)m się opatrzyła |
opatrzyłom się +(e)m się opatrzyło |
opatrzyliśmy się +(e)śmy się opatrzyli |
opatrzyłyśmy się +(e)śmy się opatrzyły |
| 2 os. |
opatrzyłeś się +(e)ś się opatrzył |
opatrzyłaś się +(e)ś się opatrzyła |
opatrzyłoś się +(e)ś się opatrzyło |
opatrzyliście się +(e)ście się opatrzyli |
opatrzyłyście się +(e)ście się opatrzyły |
| 3 os. |
opatrzył się |
opatrzyła się |
opatrzyło się |
opatrzyli się |
opatrzyły się |
bezosobnik: opatrzono się
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
opatrzmy się |
|
| 2 os. |
opatrz się |
opatrzcie się |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
opatrzyłbym się bym się opatrzył |
opatrzyłabym się bym się opatrzyła |
opatrzyłobym się bym się opatrzyło |
opatrzylibyśmy się byśmy się opatrzyli |
opatrzyłybyśmy się byśmy się opatrzyły |
| 2 os. |
opatrzyłbyś się byś się opatrzył |
opatrzyłabyś się byś się opatrzyła |
opatrzyłobyś się byś się opatrzyło |
opatrzylibyście się byście się opatrzyli |
opatrzyłybyście się byście się opatrzyły |
| 3 os. |
opatrzyłby się by się opatrzył |
opatrzyłaby się by się opatrzyła |
opatrzyłoby się by się opatrzyło |
opatrzyliby się by się opatrzyli |
opatrzyłyby się by się opatrzyły |
bezosobnik: opatrzono by się
bezokolicznik: opatrzyć się
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
opatrzywszy się
gerundium: opatrzenie się
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | opatrzenie się |
opatrzenia się |
| D. | opatrzenia się |
opatrzeń się |
| C. | opatrzeniu się |
opatrzeniom się |
| B. | opatrzenie się |
opatrzenia się |
| N. | opatrzeniem się |
opatrzeniami się |
| Ms. | opatrzeniu się |
opatrzeniach się |
| W. | opatrzenie się |
opatrzenia się |
odpowiednik aspektowy: opatrywać się
Pochodzenie
Zob. patrzeć
1. po otrzymaniu rany
Definicja
Wymowa
[opatszyć śe] lub pot. [opaczszyć śe]
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Choroby i ich leczenie leki i sposoby leczenia, zabiegi, sprzęty medyczne
Cytaty
|
Usiadł znowu na ławce i zerwał wcześniejszy opatrunek. Teraz już bardziej profesjonalnie opatrzył się bandażem. źródło: Internet: pathred.eev.pl |
|
|
Ten odłamek ciągle tam siedzi. Na szczęście miałem wtedy przy sobie opatrunek i sam się opatrzyłem. źródło: NKJP: Bogdan Prejs: Opiekun ratuszowego zegara, Dziennik Zachodni, 2002-03-08 |
|
|
Opatrzyłem się i zapobiegłem nadmiernej utracie krwi. Ranę zaszyłem [...]. źródło: Internet: commonwealth-lif.pl |
Składnia
|
+ | opatrzyć się | + |
(CZYM)
|
2. znudzić się komu
Definicja
Wymowa
[opatszyć śe] lub pot. [opaczszyć śe]
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia
Cytaty
|
Gdy ulubiona lampa już nam się opatrzyła, najprostszym sposobem na jej odnowienie jest przerobienie abażuru. źródło: NKJP: Magia lamp, Życie Warszawy nr 4/12, 2001 |
|
|
[...] oznakowanie sprawdzało się tylko przez pierwsze lata. Z czasem tablice opatrzyły się kierowcom. Dlatego w części niebezpiecznych miejsc ustawiono fotoradary. źródło: NKJP: Małgorzata Więcek: Policja chce powrotu „czarnych punktów”, Gazeta Krakowska, 2008-09-17 |
|
|
Od dawna już telewizyjne spoty przestały fascynować tylko dlatego, że istnieją, jak to było w początkach rozwoju biznesu reklamowego. Publiczność zdążyła się do nich przyzwyczaić, opatrzyły się. źródło: NKJP: Krystyna Lubelska: Rechot Cielęciny, Polityka, 2002-03-09 |
|
|
Uważam, że poważnej części widowni opatrzyło się już tandetne kino amerykańskie. Ludzie podświadomie chcą filmów odnoszących się do tutejszej rzeczywistości, chcą się jakoś z obrazem na ekranie identyfikować. źródło: NKJP: Włodzimierz Kalicki: Ziemia obiecana znowu jest w Łodzi, Gazeta Wyborcza, 1992-01-02 |
Składnia
|
+ | opatrzyć się | + |
(KOMU)
|
3. zorientować się
Definicja
Wymowa
[opatszyć śe] lub pot. [opaczszyć śe]
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | zorientować się |
Cytaty
|
Wczoraj, kręcąc się po mieście późnym wieczorem, nagle się opatrzyłem, że jestem o parę kroków od dworca. źródło: NKJP: Tadeusz Breza: Urząd, 1960 |
|
|
Nim się opatrzyłem, byliśmy poza Florencją, wśród wzgórz, jechaliśmy wzdłuż potoków. źródło: NKJP: Jarosław Iwaszkiewicz: Podróże do Włoch, 1977 |
|
|
Do nas stara się zawsze mówić po polsku, ale w zapale przesiada się zwykle w pół zdania na rosyjski. Gdy się opatrzy, przeprasza i wraca znów do polskiego. źródło: NKJP: Beata Obertyńska: W domu niewoli, 2005 |
Składnia
|
+ | opatrzyć się | + |
(że ZDANIE)
|