UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

opatrzyć się

Chronologizacja

1455, SStp

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. opatrzę się
opatrzymy się
2 os. opatrzysz się
opatrzycie się
3 os. opatrzy się
opatrzą się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. opatrzyłem się
+(e)m się opatrzył
opatrzyłam się
+(e)m się opatrzyła
opatrzyłom się
+(e)m się opatrzyło
opatrzyliśmy się
+(e)śmy się opatrzyli
opatrzyłyśmy się
+(e)śmy się opatrzyły
2 os. opatrzyłeś się
+(e)ś się opatrzył
opatrzyłaś się
+(e)ś się opatrzyła
opatrzyłoś się
+(e)ś się opatrzyło
opatrzyliście się
+(e)ście się opatrzyli
opatrzyłyście się
+(e)ście się opatrzyły
3 os. opatrzył się
opatrzyła się
opatrzyło się
opatrzyli się
opatrzyły się

bezosobnik: opatrzono się

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. opatrzmy się
2 os. opatrz się
opatrzcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. opatrzyłbym się
bym się opatrzył
opatrzyłabym się
bym się opatrzyła
opatrzyłobym się
bym się opatrzyło
opatrzylibyśmy się
byśmy się opatrzyli
opatrzyłybyśmy się
byśmy się opatrzyły
2 os. opatrzyłbyś się
byś się opatrzył
opatrzyłabyś się
byś się opatrzyła
opatrzyłobyś się
byś się opatrzyło
opatrzylibyście się
byście się opatrzyli
opatrzyłybyście się
byście się opatrzyły
3 os. opatrzyłby się
by się opatrzył
opatrzyłaby się
by się opatrzyła
opatrzyłoby się
by się opatrzyło
opatrzyliby się
by się opatrzyli
opatrzyłyby się
by się opatrzyły

bezosobnik: opatrzono by się

bezokolicznik: opatrzyć się

imiesłów przysłówkowy uprzedni: opatrzywszy się

gerundium: opatrzenie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. opatrzenie się
opatrzenia się
D. opatrzenia się
opatrzeń się
C. opatrzeniu się
opatrzeniom się
B. opatrzenie się
opatrzenia się
N. opatrzeniem się
opatrzeniami się
Ms. opatrzeniu się
opatrzeniach się
W. opatrzenie się
opatrzenia się

odpowiednik aspektowy: opatrywać się

Pochodzenie

Zob. patrzeć

1. po otrzymaniu rany

Definicja

założyć opatrunek na uszkodzoną część swojego ciała

Wymowa

[opatszyć śe] lub pot. [opaczszyć śe]

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Choroby i ich leczenie leki i sposoby leczenia, zabiegi, sprzęty medyczne

Cytaty

Usiadł znowu na ławce i zerwał wcześniejszy opatrunek. Teraz już bardziej profesjonalnie opatrzył się bandażem.

źródło: Internet: pathred.eev.pl

Ten odłamek ciągle tam siedzi. Na szczęście miałem wtedy przy sobie opatrunek i sam się opatrzyłem.

źródło: NKJP: Bogdan Prejs: Opiekun ratuszowego zegara, Dziennik Zachodni, 2002-03-08

Opatrzyłem się i zapobiegłem nadmiernej utracie krwi. Ranę zaszyłem [...].

źródło: Internet: commonwealth-lif.pl

Składnia

bez ograniczeń + opatrzyć się +
(CZYM)

2. znudzić się komu

Definicja

będąc zbyt często oglądanym, przestać wydawać się atrakcyjnym lub ważnym

Wymowa

[opatszyć śe] lub pot. [opaczszyć śe]

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Cytaty

Gdy ulubiona lampa już nam się opatrzyła, najprostszym sposobem na jej odnowienie jest przerobienie abażuru.

źródło: NKJP: Magia lamp, Życie Warszawy nr 4/12, 2001

[...] oznakowanie sprawdzało się tylko przez pierwsze lata. Z czasem tablice opatrzyły się kierowcom. Dlatego w części niebezpiecznych miejsc ustawiono fotoradary.

źródło: NKJP: Małgorzata Więcek: Policja chce powrotu „czarnych punktów”, Gazeta Krakowska, 2008-09-17

Od dawna już telewizyjne spoty przestały fascynować tylko dlatego, że istnieją, jak to było w początkach rozwoju biznesu reklamowego. Publiczność zdążyła się do nich przyzwyczaić, opatrzyły się.

źródło: NKJP: Krystyna Lubelska: Rechot Cielęciny, Polityka, 2002-03-09

Uważam, że poważnej części widowni opatrzyło się już tandetne kino amerykańskie. Ludzie podświadomie chcą filmów odnoszących się do tutejszej rzeczywistości, chcą się jakoś z obrazem na ekranie identyfikować.

źródło: NKJP: Włodzimierz Kalicki: Ziemia obiecana znowu jest w Łodzi, Gazeta Wyborcza, 1992-01-02

Składnia

bez ograniczeń + opatrzyć się +
(KOMU)

3. zorientować się

Definicja

książk. 
myśląc, uzyskać w sposób nieprzewidziany jakąś wiedzę istotną z punktu widzenia wykonywanej czynności lub istniejącej sytuacji, która to wiedza była wcześniej nieznana

Wymowa

[opatszyć śe] lub pot. [opaczszyć śe]

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka

Relacje znaczeniowe

synonimy:  zorientować się

Cytaty

Wczoraj, kręcąc się po mieście późnym wieczorem, nagle się opatrzyłem, że jestem o parę kroków od dworca.

źródło: NKJP: Tadeusz Breza: Urząd, 1960

Nim się opatrzyłem, byliśmy poza Florencją, wśród wzgórz, jechaliśmy wzdłuż potoków.

źródło: NKJP: Jarosław Iwaszkiewicz: Podróże do Włoch, 1977

Do nas stara się zawsze mówić po polsku, ale w zapale przesiada się zwykle w pół zdania na rosyjski. Gdy się opatrzy, przeprasza i wraca znów do polskiego.

źródło: NKJP: Beata Obertyńska: W domu niewoli, 2005

Składnia

bez ograniczeń + opatrzyć się +
(że ZDANIE)
Data ostatniej modyfikacji: 27.04.2017
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json