Chronologizacja
Pochodzenie
Zob. marny
1. wodę
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | tranowić |
Połączenia
- marnować naboje, papier, tusz do drukarki, wodę, żywność
Cytaty
|
Morawski pewnie by go skrzyczał za marnowanie papieru i tonera. źródło: NKJP: Tomasz Konatkowski: Wilcza wyspa, 2006 |
|
|
Fotograf zakontraktowany na dokumentowanie trasy Elvisa został upomniany, by nie marnował kolorowej kliszy i pracował tylko na tańszych czarno-białych filmach. źródło: NKJP: Grzegorz Brzozowicz, Filip Łobodziński: Sto płyt, które wstrząsnęły światem: kronnika czasów popkultury, 2000 |
|
|
Zdał sobie w końcu sprawę, że tylko marnuje amunicję. źródło: NKJP: Artur Baniewicz: Afrykanka, 2005 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
marnuję |
marnujemy |
|||
| 2 os. |
marnujesz |
marnujecie |
|||
| 3 os. |
marnuje |
marnują |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
marnowałem +(e)m marnował |
marnowałam +(e)m marnowała |
marnowałom +(e)m marnowało |
marnowaliśmy +(e)śmy marnowali |
marnowałyśmy +(e)śmy marnowały |
| 2 os. |
marnowałeś +(e)ś marnował |
marnowałaś +(e)ś marnowała |
marnowałoś +(e)ś marnowało |
marnowaliście +(e)ście marnowali |
marnowałyście +(e)ście marnowały |
| 3 os. |
marnował |
marnowała |
marnowało |
marnowali |
marnowały |
bezosobnik: marnowano
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę marnował będę marnować |
będę marnowała będę marnować |
będę marnowało będę marnować |
będziemy marnowali będziemy marnować |
będziemy marnowały będziemy marnować |
| 2 os. |
będziesz marnował będziesz marnować |
będziesz marnowała będziesz marnować |
będziesz marnowało będziesz marnować |
będziecie marnowali będziecie marnować |
będziecie marnowały będziecie marnować |
| 3 os. |
będzie marnował będzie marnować |
będzie marnowała będzie marnować |
będzie marnowało będzie marnować |
będą marnowali będą marnować |
będą marnowały będą marnować |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
marnujmy |
|
| 2 os. |
marnuj |
marnujcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
marnowałbym bym marnował |
marnowałabym bym marnowała |
marnowałobym bym marnowało |
marnowalibyśmy byśmy marnowali |
marnowałybyśmy byśmy marnowały |
| 2 os. |
marnowałbyś byś marnował |
marnowałabyś byś marnowała |
marnowałobyś byś marnowało |
marnowalibyście byście marnowali |
marnowałybyście byście marnowały |
| 3 os. |
marnowałby by marnował |
marnowałaby by marnowała |
marnowałoby by marnowało |
marnowaliby by marnowali |
marnowałyby by marnowały |
bezosobnik: marnowano by
bezokolicznik: marnować
imiesłów przysłówkowy współczesny:
marnując
gerundium: marnowanie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | marnowanie |
marnowania |
| D. | marnowania |
marnowań |
| C. | marnowaniu |
marnowaniom |
| B. | marnowanie |
marnowania |
| N. | marnowaniem |
marnowaniami |
| Ms. | marnowaniu |
marnowaniach |
| W. | marnowanie |
marnowania |
imiesłów przymiotnikowy czynny: marnujący
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | marnujący |
marnujący |
marnujący |
marnujące |
marnująca |
| D. | marnującego |
marnującego |
marnującego |
marnującego |
marnującej |
| C. | marnującemu |
marnującemu |
marnującemu |
marnującemu |
marnującej |
| B. | marnującego |
marnującego |
marnujący |
marnujące |
marnującą |
| N. | marnującym |
marnującym |
marnującym |
marnującym |
marnującą |
| Ms. | marnującym |
marnującym |
marnującym |
marnującym |
marnującej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | marnujący |
marnujący |
marnujące |
marnujące |
| D. | marnujących |
marnujących |
marnujących |
marnujących |
| C. | marnującym |
marnującym |
marnującym |
marnującym |
| B. | marnujących |
marnujących |
marnujących |
marnujące |
| N. | marnującymi |
marnującymi |
marnującymi |
marnującymi |
| Ms. | marnujących |
marnujących |
marnujących |
marnujących |
imiesłów przymiotnikowy bierny: marnowany
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | marnowany |
marnowany |
marnowany |
marnowane |
marnowana |
| D. | marnowanego |
marnowanego |
marnowanego |
marnowanego |
marnowanej |
| C. | marnowanemu |
marnowanemu |
marnowanemu |
marnowanemu |
marnowanej |
| B. | marnowanego |
marnowanego |
marnowany |
marnowane |
marnowaną |
| N. | marnowanym |
marnowanym |
marnowanym |
marnowanym |
marnowaną |
| Ms. | marnowanym |
marnowanym |
marnowanym |
marnowanym |
marnowanej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | marnowani |
marnowani |
marnowane |
marnowane |
| D. | marnowanych |
marnowanych |
marnowanych |
marnowanych |
| C. | marnowanym |
marnowanym |
marnowanym |
marnowanym |
| B. | marnowanych |
marnowanych |
marnowanych |
marnowane |
| N. | marnowanymi |
marnowanymi |
marnowanymi |
marnowanymi |
| Ms. | marnowanych |
marnowanych |
marnowanych |
marnowanych |
odpowiednik aspektowy: zmarnować
Składnia
| Rzosobowy | + | marnować | + |
CO
|
2. talent
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | roztracać |
Połączenia
- marnować cenny dar, czas, dzień, najlepsze lata, okazję, pieniądze, publiczne środki, szansę, talent, życie
Cytaty
|
Cyryl, gdy otrzymał od cesarza polecenie o zorganizowanie misji wśród Słowian w księstwie wielkomorawskim, nie marnował czasu w Bizancjum. źródło: NKJP: ks. Józef Łach: Śladami patronów Europy. Św. Cyryl i Metody (II poł. IX w.), Wychowawca, 2007, nr 180 |
|
|
Niezliczone organizacje, czujnie patrzące administracji na ręce, zawsze wytropią jakiegoś skorumpowanego urzędnika czy nieudolną instytucję, marnującą pieniądze amerykańskiego podatnika. źródło: NKJP: Piotr Niklewicz: Niezwykła kariera Antoniego K., 2006 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
marnuję |
marnujemy |
|||
| 2 os. |
marnujesz |
marnujecie |
|||
| 3 os. |
marnuje |
marnują |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
marnowałem +(e)m marnował |
marnowałam +(e)m marnowała |
marnowałom +(e)m marnowało |
marnowaliśmy +(e)śmy marnowali |
marnowałyśmy +(e)śmy marnowały |
| 2 os. |
marnowałeś +(e)ś marnował |
marnowałaś +(e)ś marnowała |
marnowałoś +(e)ś marnowało |
marnowaliście +(e)ście marnowali |
marnowałyście +(e)ście marnowały |
| 3 os. |
marnował |
marnowała |
marnowało |
marnowali |
marnowały |
bezosobnik: marnowano
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę marnował będę marnować |
będę marnowała będę marnować |
będę marnowało będę marnować |
będziemy marnowali będziemy marnować |
będziemy marnowały będziemy marnować |
| 2 os. |
będziesz marnował będziesz marnować |
będziesz marnowała będziesz marnować |
będziesz marnowało będziesz marnować |
będziecie marnowali będziecie marnować |
będziecie marnowały będziecie marnować |
| 3 os. |
będzie marnował będzie marnować |
będzie marnowała będzie marnować |
będzie marnowało będzie marnować |
będą marnowali będą marnować |
będą marnowały będą marnować |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
marnujmy |
|
| 2 os. |
marnuj |
marnujcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
marnowałbym bym marnował |
marnowałabym bym marnowała |
marnowałobym bym marnowało |
marnowalibyśmy byśmy marnowali |
marnowałybyśmy byśmy marnowały |
| 2 os. |
marnowałbyś byś marnował |
marnowałabyś byś marnowała |
marnowałobyś byś marnowało |
marnowalibyście byście marnowali |
marnowałybyście byście marnowały |
| 3 os. |
marnowałby by marnował |
marnowałaby by marnowała |
marnowałoby by marnowało |
marnowaliby by marnowali |
marnowałyby by marnowały |
bezosobnik: marnowano by
bezokolicznik: marnować
imiesłów przysłówkowy współczesny:
marnując
gerundium: marnowanie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | marnowanie |
marnowania |
| D. | marnowania |
marnowań |
| C. | marnowaniu |
marnowaniom |
| B. | marnowanie |
marnowania |
| N. | marnowaniem |
marnowaniami |
| Ms. | marnowaniu |
marnowaniach |
| W. | marnowanie |
marnowania |
imiesłów przymiotnikowy czynny: marnujący
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | marnujący |
marnujący |
marnujący |
marnujące |
marnująca |
| D. | marnującego |
marnującego |
marnującego |
marnującego |
marnującej |
| C. | marnującemu |
marnującemu |
marnującemu |
marnującemu |
marnującej |
| B. | marnującego |
marnującego |
marnujący |
marnujące |
marnującą |
| N. | marnującym |
marnującym |
marnującym |
marnującym |
marnującą |
| Ms. | marnującym |
marnującym |
marnującym |
marnującym |
marnującej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | marnujący |
marnujący |
marnujące |
marnujące |
| D. | marnujących |
marnujących |
marnujących |
marnujących |
| C. | marnującym |
marnującym |
marnującym |
marnującym |
| B. | marnujących |
marnujących |
marnujących |
marnujące |
| N. | marnującymi |
marnującymi |
marnującymi |
marnującymi |
| Ms. | marnujących |
marnujących |
marnujących |
marnujących |
imiesłów przymiotnikowy bierny: marnowany
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | marnowany |
marnowany |
marnowany |
marnowane |
marnowana |
| D. | marnowanego |
marnowanego |
marnowanego |
marnowanego |
marnowanej |
| C. | marnowanemu |
marnowanemu |
marnowanemu |
marnowanemu |
marnowanej |
| B. | marnowanego |
marnowanego |
marnowany |
marnowane |
marnowaną |
| N. | marnowanym |
marnowanym |
marnowanym |
marnowanym |
marnowaną |
| Ms. | marnowanym |
marnowanym |
marnowanym |
marnowanym |
marnowanej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | marnowani |
marnowani |
marnowane |
marnowane |
| D. | marnowanych |
marnowanych |
marnowanych |
marnowanych |
| C. | marnowanym |
marnowanym |
marnowanym |
marnowanym |
| B. | marnowanych |
marnowanych |
marnowanych |
marnowane |
| N. | marnowanymi |
marnowanymi |
marnowanymi |
marnowanymi |
| Ms. | marnowanych |
marnowanych |
marnowanych |
marnowanych |
odpowiednik aspektowy: zmarnować
Składnia
| Rzosobowy | + | marnować | + |
CO
|
3. gospodarstwo
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia
Połączenia
- marnować dziecko, gospodarstwo, konie, majątek, ojcowiznę, zdrowie
Cytaty
|
Uzależniony od używek, marnował zdrowie fizyczne i popadał w długie okresy odrętwienia. źródło: NKJP: Henryka Wach-Malicka: Witkacy, reaktywacja?, Dziennik Zachodni, 2010-03-26 |
|
|
- Pani dziedziczka chce zmarnować ludzi i konie - powiedział zuchwale syn zwolnionego stangreta. - Konie marnujecie wy, nie karmiąc ich, jak należy, czego dopilnuję od zaraz. źródło: KWSJP: Danuta Koral: Wydziedziczeni, 1997 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
marnuję |
marnujemy |
|||
| 2 os. |
marnujesz |
marnujecie |
|||
| 3 os. |
marnuje |
marnują |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
marnowałem +(e)m marnował |
marnowałam +(e)m marnowała |
marnowałom +(e)m marnowało |
marnowaliśmy +(e)śmy marnowali |
marnowałyśmy +(e)śmy marnowały |
| 2 os. |
marnowałeś +(e)ś marnował |
marnowałaś +(e)ś marnowała |
marnowałoś +(e)ś marnowało |
marnowaliście +(e)ście marnowali |
marnowałyście +(e)ście marnowały |
| 3 os. |
marnował |
marnowała |
marnowało |
marnowali |
marnowały |
bezosobnik: marnowano
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę marnował będę marnować |
będę marnowała będę marnować |
będę marnowało będę marnować |
będziemy marnowali będziemy marnować |
będziemy marnowały będziemy marnować |
| 2 os. |
będziesz marnował będziesz marnować |
będziesz marnowała będziesz marnować |
będziesz marnowało będziesz marnować |
będziecie marnowali będziecie marnować |
będziecie marnowały będziecie marnować |
| 3 os. |
będzie marnował będzie marnować |
będzie marnowała będzie marnować |
będzie marnowało będzie marnować |
będą marnowali będą marnować |
będą marnowały będą marnować |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
marnujmy |
|
| 2 os. |
marnuj |
marnujcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
marnowałbym bym marnował |
marnowałabym bym marnowała |
marnowałobym bym marnowało |
marnowalibyśmy byśmy marnowali |
marnowałybyśmy byśmy marnowały |
| 2 os. |
marnowałbyś byś marnował |
marnowałabyś byś marnowała |
marnowałobyś byś marnowało |
marnowalibyście byście marnowali |
marnowałybyście byście marnowały |
| 3 os. |
marnowałby by marnował |
marnowałaby by marnowała |
marnowałoby by marnowało |
marnowaliby by marnowali |
marnowałyby by marnowały |
bezosobnik: marnowano by
bezokolicznik: marnować
imiesłów przysłówkowy współczesny:
marnując
gerundium: marnowanie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | marnowanie |
marnowania |
| D. | marnowania |
marnowań |
| C. | marnowaniu |
marnowaniom |
| B. | marnowanie |
marnowania |
| N. | marnowaniem |
marnowaniami |
| Ms. | marnowaniu |
marnowaniach |
| W. | marnowanie |
marnowania |
imiesłów przymiotnikowy czynny: marnujący
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | marnujący |
marnujący |
marnujący |
marnujące |
marnująca |
| D. | marnującego |
marnującego |
marnującego |
marnującego |
marnującej |
| C. | marnującemu |
marnującemu |
marnującemu |
marnującemu |
marnującej |
| B. | marnującego |
marnującego |
marnujący |
marnujące |
marnującą |
| N. | marnującym |
marnującym |
marnującym |
marnującym |
marnującą |
| Ms. | marnującym |
marnującym |
marnującym |
marnującym |
marnującej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | marnujący |
marnujący |
marnujące |
marnujące |
| D. | marnujących |
marnujących |
marnujących |
marnujących |
| C. | marnującym |
marnującym |
marnującym |
marnującym |
| B. | marnujących |
marnujących |
marnujących |
marnujące |
| N. | marnującymi |
marnującymi |
marnującymi |
marnującymi |
| Ms. | marnujących |
marnujących |
marnujących |
marnujących |
imiesłów przymiotnikowy bierny: marnowany
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | marnowany |
marnowany |
marnowany |
marnowane |
marnowana |
| D. | marnowanego |
marnowanego |
marnowanego |
marnowanego |
marnowanej |
| C. | marnowanemu |
marnowanemu |
marnowanemu |
marnowanemu |
marnowanej |
| B. | marnowanego |
marnowanego |
marnowany |
marnowane |
marnowaną |
| N. | marnowanym |
marnowanym |
marnowanym |
marnowanym |
marnowaną |
| Ms. | marnowanym |
marnowanym |
marnowanym |
marnowanym |
marnowanej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | marnowani |
marnowani |
marnowane |
marnowane |
| D. | marnowanych |
marnowanych |
marnowanych |
marnowanych |
| C. | marnowanym |
marnowanym |
marnowanym |
marnowanym |
| B. | marnowanych |
marnowanych |
marnowanych |
marnowane |
| N. | marnowanymi |
marnowanymi |
marnowanymi |
marnowanymi |
| Ms. | marnowanych |
marnowanych |
marnowanych |
marnowanych |
odpowiednik aspektowy: zmarnować
Składnia
| Rzosobowy | + | marnować | + |
KOGO/CO
|