Chronologizacja
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
wybudzam się |
wybudzamy się |
|||
| 2 os. |
wybudzasz się |
wybudzacie się |
|||
| 3 os. |
wybudza się |
wybudzają się |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
wybudzałem się +(e)m się wybudzał |
wybudzałam się +(e)m się wybudzała |
wybudzałom się +(e)m się wybudzało |
wybudzaliśmy się +(e)śmy się wybudzali |
wybudzałyśmy się +(e)śmy się wybudzały |
| 2 os. |
wybudzałeś się +(e)ś się wybudzał |
wybudzałaś się +(e)ś się wybudzała |
wybudzałoś się +(e)ś się wybudzało |
wybudzaliście się +(e)ście się wybudzali |
wybudzałyście się +(e)ście się wybudzały |
| 3 os. |
wybudzał się |
wybudzała się |
wybudzało się |
wybudzali się |
wybudzały się |
bezosobnik: wybudzano się
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę się wybudzał będę się wybudzać |
będę się wybudzała będę się wybudzać |
będę się wybudzało będę się wybudzać |
będziemy się wybudzali będziemy się wybudzać |
będziemy się wybudzały będziemy się wybudzać |
| 2 os. |
będziesz się wybudzał będziesz się wybudzać |
będziesz się wybudzała będziesz się wybudzać |
będziesz się wybudzało będziesz się wybudzać |
będziecie się wybudzali będziecie się wybudzać |
będziecie się wybudzały będziecie się wybudzać |
| 3 os. |
będzie się wybudzał będzie się wybudzać |
będzie się wybudzała będzie się wybudzać |
będzie się wybudzało będzie się wybudzać |
będą się wybudzali będą się wybudzać |
będą się wybudzały będą się wybudzać |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
wybudzajmy się |
|
| 2 os. |
wybudzaj się |
wybudzajcie się |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
wybudzałbym się bym się wybudzał |
wybudzałabym się bym się wybudzała |
wybudzałobym się bym się wybudzało |
wybudzalibyśmy się byśmy się wybudzali |
wybudzałybyśmy się byśmy się wybudzały |
| 2 os. |
wybudzałbyś się byś się wybudzał |
wybudzałabyś się byś się wybudzała |
wybudzałobyś się byś się wybudzało |
wybudzalibyście się byście się wybudzali |
wybudzałybyście się byście się wybudzały |
| 3 os. |
wybudzałby się by się wybudzał |
wybudzałaby się by się wybudzała |
wybudzałoby się by się wybudzało |
wybudzaliby się by się wybudzali |
wybudzałyby się by się wybudzały |
bezosobnik: wybudzano by się
bezokolicznik: wybudzać się
imiesłów przysłówkowy współczesny:
wybudzając się
gerundium: wybudzanie się
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | wybudzanie się |
wybudzania się |
| D. | wybudzania się |
wybudzań się |
| C. | wybudzaniu się |
wybudzaniom się |
| B. | wybudzanie się |
wybudzania się |
| N. | wybudzaniem się |
wybudzaniami się |
| Ms. | wybudzaniu się |
wybudzaniach się |
| W. | wybudzanie się |
wybudzania się |
imiesłów przymiotnikowy czynny: wybudzający się
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | wybudzający się |
wybudzający się |
wybudzający się |
wybudzające się |
wybudzająca się |
| D. | wybudzającego się |
wybudzającego się |
wybudzającego się |
wybudzającego się |
wybudzającej się |
| C. | wybudzającemu się |
wybudzającemu się |
wybudzającemu się |
wybudzającemu się |
wybudzającej się |
| B. | wybudzającego się |
wybudzającego się |
wybudzający się |
wybudzające się |
wybudzającą się |
| N. | wybudzającym się |
wybudzającym się |
wybudzającym się |
wybudzającym się |
wybudzającą się |
| Ms. | wybudzającym się |
wybudzającym się |
wybudzającym się |
wybudzającym się |
wybudzającej się |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | wybudzający się |
wybudzający się |
wybudzające się |
wybudzające się |
| D. | wybudzających się |
wybudzających się |
wybudzających się |
wybudzających się |
| C. | wybudzającym się |
wybudzającym się |
wybudzającym się |
wybudzającym się |
| B. | wybudzających się |
wybudzających się |
wybudzających się |
wybudzające się |
| N. | wybudzającymi się |
wybudzającymi się |
wybudzającymi się |
wybudzającymi się |
| Ms. | wybudzających się |
wybudzających się |
wybudzających się |
wybudzających się |
odpowiednik aspektowy: wybudzić się
Pochodzenie
Zob. budzić
1. ze snu
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego czynności i stany fizjologiczne
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | budzić się, przebudzać się, zbudzać się | |
| antonimy: | usypiać |
Połączenia
- wybudzać się ze snu
Cytaty
|
Mały jest marudny, nie chce jeść, ciągle się wybudza ze snu. źródło: NKJP: Internet |
|
|
W nocy na każde kwilenie noworodka starsza córka się wybudzała, płakała. źródło: NKJP: Internet |
|
|
W ciągu nocy niby śpię normalnie, ale wybudzam się na przykład po 2-3 godzinach. źródło: NKJP: Monika Krężel, Sen jest lekarstwem, Dziennik Zachodni, 2007-07-14 |
Składnia
|
+ | wybudzać się | + |
(z CZEGO)
|
2. przytomnieć
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Choroby i ich leczenie leki i sposoby leczenia, zabiegi, sprzęty medyczne
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | budzić się, przebudzać się, przytomnieć, zbudzać się |
Połączenia
- wybudzać się z narkozy; ze śpiączki
Cytaty
|
Po kilku godzinach pacjent zaczął się wybudzać z narkozy. źródło: NKJP: Stanisław Śmierciak: Tragedia domowa, Gazeta Krakowska, 2003-07-19 |
|
|
Miałem kiedyś wątpliwą przyjemność przebywać w narkozie i potem wybudzać się z niej. źródło: NKJP: Internet |
|
|
Krystian wybudza się ze śpiączki. źródło: NKJP: (js): Koledzy dla Krystiana, Dziennik Łódzki, 2006-11-06 |
Składnia
|
+ | wybudzać się | + |
z CZEGO
|
3. do życia
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia
CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt zwyczaje i zachowania zwierząt
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | budzić się, przebudzać się, zbudzać się |
Połączenia
- wybudzać się z letargu
Cytaty
|
Tego dnia Imo zaczęła się wybudzać z kilkuletniego letargu. Wcześniej było jej wszystko jedno, ale tego dnia zaczęła sobie uświadamiać pustkę i nudę dookoła niej panującą. źródło: NKJP: Internet |
|
|
Widzę, że Polska wybudza się z letargu, a dzięki pomocy samorządów gminnych 37 „moich” rodzin wróciło do ojczyzny. źródło: NKJP: (ŁUCZ): Długa droga do domu, Gazeta Krakowska, 2002-10-21 |
|
|
Wzrost temperatury powoduje u płazów wybudzanie się z zimowego letargu. źródło: NKJP: Sebastian Ferens, Pozwól im żyć, Dziennik Bałtycki, 2000-04-10 |
|
|
Jest duża obawa, że w kwietniu może zabraknąć w ulach pokarmu, a pszczoły mogą być słabe przez ciągłe wybudzanie się ze snu zimowego. źródło: NKJP: Andrzej Domagalski: Pszczoły dobre na wszystko, Dziennik Polski, 2008-03-29 |
Składnia
|
+ | wybudzać się | + |
z CZEGO
|
4. o komputerze
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK I TECHNIKA Urządzenia i maszyny komputery/informatyka
Cytaty
|
Komputer z zainstalowanym systemem Windows 7 niespodziewanie wybudza się z uśpienia. źródło: Internet: asus.com |
|
|
Monitor wybudza się automatycznie po wykryciu aktywności klawiatury, myszy lub innego urządzenia wejścia komputera. źródło: Podręcznik użytkownika kolorowego monitora Dell™ 1907FP Flat Panel (stuartconnections.com) |
|
|
Komputer wybudzał się tylko po naciśnięciu klawisza. źródło: Internet: gry-online.pl |
|
|
Macie może jakiś patent, żeby [...] w inny sposób przyśpieszyć wybudzanie się telefonu? źródło: Internet: zegarkiclub.pl |
Składnia
|
+ | wybudzać się | + |
(z CZEGO)
|