UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

wybudzać się

Chronologizacja

2000, NKJP

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wybudzam się
wybudzamy się
2 os. wybudzasz się
wybudzacie się
3 os. wybudza się
wybudzają się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wybudzałem się
+(e)m się wybudzał
wybudzałam się
+(e)m się wybudzała
wybudzałom się
+(e)m się wybudzało
wybudzaliśmy się
+(e)śmy się wybudzali
wybudzałyśmy się
+(e)śmy się wybudzały
2 os. wybudzałeś się
+(e)ś się wybudzał
wybudzałaś się
+(e)ś się wybudzała
wybudzałoś się
+(e)ś się wybudzało
wybudzaliście się
+(e)ście się wybudzali
wybudzałyście się
+(e)ście się wybudzały
3 os. wybudzał się
wybudzała się
wybudzało się
wybudzali się
wybudzały się

bezosobnik: wybudzano się

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę się wybudzał
będę się wybudzać
będę się wybudzała
będę się wybudzać
będę się wybudzało
będę się wybudzać
będziemy się wybudzali
będziemy się wybudzać
będziemy się wybudzały
będziemy się wybudzać
2 os. będziesz się wybudzał
będziesz się wybudzać
będziesz się wybudzała
będziesz się wybudzać
będziesz się wybudzało
będziesz się wybudzać
będziecie się wybudzali
będziecie się wybudzać
będziecie się wybudzały
będziecie się wybudzać
3 os. będzie się wybudzał
będzie się wybudzać
będzie się wybudzała
będzie się wybudzać
będzie się wybudzało
będzie się wybudzać
będą się wybudzali
będą się wybudzać
będą się wybudzały
będą się wybudzać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wybudzajmy się
2 os. wybudzaj się
wybudzajcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wybudzałbym się
bym się wybudzał
wybudzałabym się
bym się wybudzała
wybudzałobym się
bym się wybudzało
wybudzalibyśmy się
byśmy się wybudzali
wybudzałybyśmy się
byśmy się wybudzały
2 os. wybudzałbyś się
byś się wybudzał
wybudzałabyś się
byś się wybudzała
wybudzałobyś się
byś się wybudzało
wybudzalibyście się
byście się wybudzali
wybudzałybyście się
byście się wybudzały
3 os. wybudzałby się
by się wybudzał
wybudzałaby się
by się wybudzała
wybudzałoby się
by się wybudzało
wybudzaliby się
by się wybudzali
wybudzałyby się
by się wybudzały

bezosobnik: wybudzano by się

bezokolicznik: wybudzać się

imiesłów przysłówkowy współczesny: wybudzając się

gerundium: wybudzanie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. wybudzanie się
wybudzania się
D. wybudzania się
wybudzań się
C. wybudzaniu się
wybudzaniom się
B. wybudzanie się
wybudzania się
N. wybudzaniem się
wybudzaniami się
Ms. wybudzaniu się
wybudzaniach się
W. wybudzanie się
wybudzania się

imiesłów przymiotnikowy czynny: wybudzający się

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. wybudzający się
wybudzający się
wybudzający się
wybudzające się
wybudzająca się
D. wybudzającego się
wybudzającego się
wybudzającego się
wybudzającego się
wybudzającej się
C. wybudzającemu się
wybudzającemu się
wybudzającemu się
wybudzającemu się
wybudzającej się
B. wybudzającego się
wybudzającego się
wybudzający się
wybudzające się
wybudzającą się
N. wybudzającym się
wybudzającym się
wybudzającym się
wybudzającym się
wybudzającą się
Ms. wybudzającym się
wybudzającym się
wybudzającym się
wybudzającym się
wybudzającej się
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. wybudzający się
wybudzający się
wybudzające się
wybudzające się
D. wybudzających się
wybudzających się
wybudzających się
wybudzających się
C. wybudzającym się
wybudzającym się
wybudzającym się
wybudzającym się
B. wybudzających się
wybudzających się
wybudzających się
wybudzające się
N. wybudzającymi się
wybudzającymi się
wybudzającymi się
wybudzającymi się
Ms. wybudzających się
wybudzających się
wybudzających się
wybudzających się

odpowiednik aspektowy: wybudzić się

Pochodzenie

Zob. budzić

1. ze snu

Definicja

przestawać spać

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego czynności i stany fizjologiczne

Relacje znaczeniowe

synonimy:  budzić się, przebudzać się, zbudzać się
antonimy:  usypiać

Połączenia

  • wybudzać się ze snu

Cytaty

Mały jest marudny, nie chce jeść, ciągle się wybudza ze snu.

źródło: NKJP: Internet

W nocy na każde kwilenie noworodka starsza córka się wybudzała, płakała.

źródło: NKJP: Internet

W ciągu nocy niby śpię normalnie, ale wybudzam się na przykład po 2-3 godzinach.

źródło: NKJP: Monika Krężel, Sen jest lekarstwem, Dziennik Zachodni, 2007-07-14

Składnia

bez ograniczeń + wybudzać się +
(z CZEGO)

2. przytomnieć

Definicja

odzyskiwać poczucie rzeczywistości

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Choroby i ich leczenie leki i sposoby leczenia, zabiegi, sprzęty medyczne

Relacje znaczeniowe

synonimy:  budzić się, przebudzać się, przytomnieć, zbudzać się

Połączenia

  • wybudzać się z narkozy; ze śpiączki

Cytaty

Po kilku godzinach pacjent zaczął się wybudzać z narkozy.

źródło: NKJP: Stanisław Śmierciak: Tragedia domowa, Gazeta Krakowska, 2003-07-19

Miałem kiedyś wątpliwą przyjemność przebywać w narkozie i potem wybudzać się z niej.

źródło: NKJP: Internet

Krystian wybudza się ze śpiączki.

źródło: NKJP: (js): Koledzy dla Krystiana, Dziennik Łódzki, 2006-11-06

Składnia

bez ograniczeń + wybudzać się +
z CZEGO

3. do życia

Definicja

uaktywniać się po okresie utajenia, spoczynku lub zastoju

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt zwyczaje i zachowania zwierząt

Relacje znaczeniowe

synonimy:  budzić się, przebudzać się, zbudzać się

Połączenia

  • wybudzać się z letargu

Cytaty

Tego dnia Imo zaczęła się wybudzać z kilkuletniego letargu. Wcześniej było jej wszystko jedno, ale tego dnia zaczęła sobie uświadamiać pustkę i nudę dookoła niej panującą.

źródło: NKJP: Internet

Widzę, że Polska wybudza się z letargu, a dzięki pomocy samorządów gminnych 37 „moich” rodzin wróciło do ojczyzny.

źródło: NKJP: (ŁUCZ): Długa droga do domu, Gazeta Krakowska, 2002-10-21

Wzrost temperatury powoduje u płazów wybudzanie się z zimowego letargu.

źródło: NKJP: Sebastian Ferens, Pozwól im żyć, Dziennik Bałtycki, 2000-04-10

Jest duża obawa, że w kwietniu może zabraknąć w ulach pokarmu, a pszczoły mogą być słabe przez ciągłe wybudzanie się ze snu zimowego.

źródło: NKJP: Andrzej Domagalski: Pszczoły dobre na wszystko, Dziennik Polski, 2008-03-29

Składnia

bez ograniczeń + wybudzać się +
z CZEGO

4. o komputerze

Definicja

inform. 
kończyć pracę w stanie oszczędzania energii elektrycznej, wiążącym się z wygaszeniem ekranu oraz zawieszeniem niektórych procesów

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Urządzenia i maszyny komputery/informatyka

Cytaty

Komputer z zainstalowanym systemem Windows 7 niespodziewanie wybudza się z uśpienia.

źródło: Internet: asus.com

Monitor wybudza się automatycznie po wykryciu aktywności klawiatury, myszy lub innego urządzenia wejścia komputera.

źródło: Podręcznik użytkownika kolorowego monitora Dell™ 1907FP Flat Panel (stuartconnections.com)

Komputer wybudzał się tylko po naciśnięciu klawisza.

źródło: Internet: gry-online.pl

Macie może jakiś patent, żeby [...] w inny sposób przyśpieszyć wybudzanie się telefonu?

źródło: Internet: zegarkiclub.pl

Składnia

bez ograniczeń + wybudzać się +
(z CZEGO)
Data ostatniej modyfikacji: 28.07.2016
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json