UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

rozjuszyć

Chronologizacja

1579, SPXVI

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. rozjuszę
rozjuszymy
2 os. rozjuszysz
rozjuszycie
3 os. rozjuszy
rozjuszą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. rozjuszyłem
+(e)m rozjuszył
rozjuszyłam
+(e)m rozjuszyła
rozjuszyłom
+(e)m rozjuszyło
rozjuszyliśmy
+(e)śmy rozjuszyli
rozjuszyłyśmy
+(e)śmy rozjuszyły
2 os. rozjuszyłeś
+(e)ś rozjuszył
rozjuszyłaś
+(e)ś rozjuszyła
rozjuszyłoś
+(e)ś rozjuszyło
rozjuszyliście
+(e)ście rozjuszyli
rozjuszyłyście
+(e)ście rozjuszyły
3 os. rozjuszył
rozjuszyła
rozjuszyło
rozjuszyli
rozjuszyły

bezosobnik: rozjuszono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. rozjuszmy
2 os. rozjusz
rozjuszcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. rozjuszyłbym
bym rozjuszył
rozjuszyłabym
bym rozjuszyła
rozjuszyłobym
bym rozjuszyło
rozjuszylibyśmy
byśmy rozjuszyli
rozjuszyłybyśmy
byśmy rozjuszyły
2 os. rozjuszyłbyś
byś rozjuszył
rozjuszyłabyś
byś rozjuszyła
rozjuszyłobyś
byś rozjuszyło
rozjuszylibyście
byście rozjuszyli
rozjuszyłybyście
byście rozjuszyły
3 os. rozjuszyłby
by rozjuszył
rozjuszyłaby
by rozjuszyła
rozjuszyłoby
by rozjuszyło
rozjuszyliby
by rozjuszyli
rozjuszyłyby
by rozjuszyły

bezosobnik: rozjuszono by

bezokolicznik: rozjuszyć

imiesłów przysłówkowy uprzedni: rozjuszywszy

gerundium: rozjuszenie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. rozjuszenie
rozjuszenia
D. rozjuszenia
rozjuszeń
C. rozjuszeniu
rozjuszeniom
B. rozjuszenie
rozjuszenia
N. rozjuszeniem
rozjuszeniami
Ms. rozjuszeniu
rozjuszeniach
W. rozjuszenie
rozjuszenia

imiesłów przymiotnikowy bierny: rozjuszony

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. rozjuszony
rozjuszony
rozjuszony
rozjuszone
rozjuszona
D. rozjuszonego
rozjuszonego
rozjuszonego
rozjuszonego
rozjuszonej
C. rozjuszonemu
rozjuszonemu
rozjuszonemu
rozjuszonemu
rozjuszonej
B. rozjuszonego
rozjuszonego
rozjuszony
rozjuszone
rozjuszoną
N. rozjuszonym
rozjuszonym
rozjuszonym
rozjuszonym
rozjuszoną
Ms. rozjuszonym
rozjuszonym
rozjuszonym
rozjuszonym
rozjuszonej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. rozjuszeni
rozjuszeni
rozjuszone
rozjuszone
D. rozjuszonych
rozjuszonych
rozjuszonych
rozjuszonych
C. rozjuszonym
rozjuszonym
rozjuszonym
rozjuszonym
B. rozjuszonych
rozjuszonych
rozjuszonych
rozjuszone
N. rozjuszonymi
rozjuszonymi
rozjuszonymi
rozjuszonymi
Ms. rozjuszonych
rozjuszonych
rozjuszonych
rozjuszonych

odpowiednik aspektowy: rozjuszać

Pochodzenie

psł. *jucha ''potrawa (polewka, zupa) z mięsa, wywaru z mięsa, z krwi zwierzęcej'; wtórnie: 'krew zwierzęca, krew z ropą''

Czasownik rozjuszyć miał zapewne pierwotne znaczenie 'wzburzyć krew'.

Definicja

wywołać wściekłość skutkującą napastliwym lub nawet agresywnym działaniem

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka emocje i uczucia

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt zwyczaje i zachowania zwierząt

Połączenia

  • rozjuszyć mężczyznę; byka, niedźwiedzia, psa, zwierzę; stado, tłum

Cytaty

[...] to, czy dziewczyna utrzyma się na galopującym byku, zależało od jej umiejętności i siły. Aby bardziej rozjuszyć zwierzę, strzelano do niego z procy.

źródło: NKJP: Katarzyna Bonda: Rozbierałyśmy się na ekranie... zamiast Izy Scorupco i Magdy Mielcarz, Naj nr 36/37, 2003

W tamtych czasach porządne buty szyło się wyłącznie na miarę, więc pomysł uruchomienia małej fabryczki rozjuszył gdyńskich szewców.

źródło: NKJP: Beata Jajkowska: Buty powodem strajku, Dziennik Bałtycki, 2002-07-14

Nie tylko nie reagował na prośby domowników, by położył się spać, ale te sugestie dosłownie go rozjuszyły. W pewnej chwili całą swoją agresję skierował na matkę, próbującą go udobruchać.

źródło: NKJP: (ANS): Z nożem na matkę, Gazeta Krakowska, 2001-11-22

Twoi przyjaciele obawiali się, że wasz apel do robotników może rozjuszyć władze i ściągnąć na was najgorsze represje.

źródło: NKJP: Adam Michnik, Józef Tischner, Jacek Żakowski: Między Panem a Plebanem, 1995

Kobieta zatrzymała się i zaczęła rzucać w rozjuszone psy tym, co miała w samochodzie. Udało się jej odstraszyć zwierzęta na tyle, że pani Stanisława wsiadła do samochodu.

źródło: NKJP: Piotr Ciesielski: Rozszarpały siatkę, Dziennik Bałtycki, 2000-01-12

Składnia

bez ograniczeń + rozjuszyć +
KOGO/CO
Data ostatniej modyfikacji: 31.07.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json