UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

poprosić

Chronologizacja

1 połowa XV w., SStp

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. poproszę
poprosimy
2 os. poprosisz
poprosicie
3 os. poprosi
poproszą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. poprosiłem
+(e)m poprosił
poprosiłam
+(e)m poprosiła
poprosiłom
+(e)m poprosiło
poprosiliśmy
+(e)śmy poprosili
poprosiłyśmy
+(e)śmy poprosiły
2 os. poprosiłeś
+(e)ś poprosił
poprosiłaś
+(e)ś poprosiła
poprosiłoś
+(e)ś poprosiło
poprosiliście
+(e)ście poprosili
poprosiłyście
+(e)ście poprosiły
3 os. poprosił
poprosiła
poprosiło
poprosili
poprosiły

bezosobnik: poproszono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. poprośmy
2 os. poproś
poproście

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. poprosiłbym
bym poprosił
poprosiłabym
bym poprosiła
poprosiłobym
bym poprosiło
poprosilibyśmy
byśmy poprosili
poprosiłybyśmy
byśmy poprosiły
2 os. poprosiłbyś
byś poprosił
poprosiłabyś
byś poprosiła
poprosiłobyś
byś poprosiło
poprosilibyście
byście poprosili
poprosiłybyście
byście poprosiły
3 os. poprosiłby
by poprosił
poprosiłaby
by poprosiła
poprosiłoby
by poprosiło
poprosiliby
by poprosili
poprosiłyby
by poprosiły

bezosobnik: poproszono by

bezokolicznik: poprosić

imiesłów przysłówkowy uprzedni: poprosiwszy

gerundium: poproszenie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. poproszenie
poproszenia
D. poproszenia
poproszeń
C. poproszeniu
poproszeniom
B. poproszenie
poproszenia
N. poproszeniem
poproszeniami
Ms. poproszeniu
poproszeniach
W. poproszenie
poproszenia

imiesłów przymiotnikowy bierny: poproszony

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. poproszony
poproszony
poproszony
poproszone
poproszona
D. poproszonego
poproszonego
poproszonego
poproszonego
poproszonej
C. poproszonemu
poproszonemu
poproszonemu
poproszonemu
poproszonej
B. poproszonego
poproszonego
poproszony
poproszone
poproszoną
N. poproszonym
poproszonym
poproszonym
poproszonym
poproszoną
Ms. poproszonym
poproszonym
poproszonym
poproszonym
poproszonej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. poproszeni
poproszeni
poproszone
poproszone
D. poproszonych
poproszonych
poproszonych
poproszonych
C. poproszonym
poproszonym
poproszonym
poproszonym
B. poproszonych
poproszonych
poproszonych
poproszone
N. poproszonymi
poproszonymi
poproszonymi
poproszonymi
Ms. poproszonych
poproszonych
poproszonych
poproszonych

odpowiednik aspektowy: prosić

Pochodzenie

Zob. prosić

1. o przysługę

Definicja

uprzejmie zwrócić się do kogoś, aby coś uzyskać lub by kogoś do czegoś skłonić

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zwroty grzecznościowe i zachowania akceptowane społecznie

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

Połączenia

  • poprosić wody
  • poprosić matkę, ojca, przyjaciela o coś; coś do picia, szklankę wody, wodę
  • poprosić o autograf, o azyl, o ciszę, o doprecyzowanie, o ekspertyzę, o głos, o interwencję, o komentarz, o konsultację, o kontakt, o mediację, o modlitwę, o ocenę, o opiekę, o opinię, o podwyżkę, o pomoc, o poparcie, o pozwolenie, o przebaczenie, o przerwę, o przysługę, o radę, o rękę, o sprawdzenie czegoś, o urlop, o wyjaśnienie, o wypowiedź, o wywiad, o zgodę
  • poprosić grzecznie, uprzejmie

Cytaty

Poszkodowany z krwawiącą lewą ręką wszedł do kantoru [...] i tu poprosił o pomoc .

źródło: NKJP: (rst): Tasakiem ciachnął ojca, Sztafeta, 2009-01-15

Dotknęła go nieznacznie kolanem i poprosiła z uśmiechem, żeby nie udawał nieśmiałego nastolatka i nie szukał wymówek, by koło niej usiąść.

źródło: NKJP: Marek Krajewski, Mariusz Czubaj: Róże cmentarne, 2009

– Wracaj z nami – poprosiła znękanym tonem Dorota.

źródło: NKJP: Artur Baniewicz: Góra Trzech Szkieletów, 2003

Nie ma niestety herbaty, jest kawa, napijesz się? Nie, dziękuję, poproszę wodę mineralną.

źródło: NKJP: Maria Nurowska: Sprawa Niny S., 2009

[...] Niemcy zaczęli chodzić po wsi. Jeden z nich przyszedł do Kłodowskiej i wszedł do kuchni, gdzie mama obierała kartofle [...], najpierw poprosił wody, a potem usiadł na stołku naprzeciwko mamy, podparł się karabinem i patrzył, jak mama obierała kartofle.

źródło: NKJP: Henryk Grynberg: Żydowska wojna, 1965

Składnia

bez ograniczeń + poprosić +
(KOGO) + o CO
bez ograniczeń + poprosić +
(KOGO) + żeby ZDANIE
bez ograniczeń + poprosić +
MOWA WPROST + (KOGO)
bez ograniczeń + poprosić +
CO
bez ograniczeń + poprosić +
CZEGO

2. na przyjęcie

Definicja

zaproponować komuś przyjście gdzieś w celach towarzyskich lub oficjalnych albo wzięcie udziału w czymś

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zwroty grzecznościowe i zachowania akceptowane społecznie

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

Relacje znaczeniowe

synonimy:  zaprosić

Połączenia

  • poprosić kogoś do pokoju, do stołu, do środka; do tańca, do współpracy
  • poprosić kogoś na imprezę, na mównicę, na obiad, na przyjęcie, na stronę, na śniadanie, na wesele; na mistrza ceremonii, na świadka

Cytaty

Przyniesiono mi na górę [...] wystawne śniadanie, potem poproszono na obiad.

źródło: NKJP: Zbigniewa Zembatówna: Biegnij, a wołaj, Gazeta Wyborcza, 1993-04-30

Któregoś dnia ojciec poprosił mnie do swego pokoju na rozmowę, by mi oświadczyć, że niestety muszę się pożegnać ze studiami, gdyż nadeszły bardzo ciężkie czasy.

źródło: NKJP: (rap): Wspomnienia dawne i nowsze, Gazeta Krakowska, 2003-07-11

Starosta Janusz Welenc poprosił na spotkanie wszystkich wójtów i burmistrzów.

źródło: NKJP: S. Żagiel: Żuromin: Prezes bez pensji, Tygodnik Ciechanowski, 2006-12-09

Najpierw będzie inwentaryzacja. Wszystkie małe i duże hotele, restauracje, noclegownie, firmy transportowe, a także gospodarstwa agroturystyczne zostaną dokładnie spisane. Ich właściciele będą poproszeni do współpracy.

źródło: NKJP: Katarzyna Jedynak: Unia z sąsiadem, Gazeta Wrocławska, 2003-06-18

[...] Konczaninowie przygotowywali się do wyprawienia córce wesela. [...] Pod nóż poszedł wieprzek, kilkanaście kur i kaczek. W końcu nadszedł ten uroczysty dzień ślubu, a Tadeusza poproszono na świadka.

źródło: NKJP: Maria Nurowska: Panny i wdowy: zdrada, 1991

Składnia

bez ograniczeń + poprosić +
KOGO + GDZIE
bez ograniczeń + poprosić +
KOGO + do CZEGO | na CO
bez ograniczeń + poprosić +
KOGO + na KOGO

3. do telefonu

Definicja

zwrócić się do kogoś o przywołanie innej osoby do telefonu

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Komunikacja na odległość telefon/telegraf

Połączenia

  • poprosić do telefonu
  • poprosić z dyrektorem, z jakimś działem, z kierownikiem

Cytaty

Wreszcie wykręcił nieśmiało numer tyskiej „skarbówki”. Poprosił z panem naczelnikiem.

źródło: NKJP: Tatuś z urzędu, Super Express, 1998

Poproszony do telefonu syn krzyczy do matki z nienawiścią, że jest zajęty, żeby dać mu spokój.

źródło: NKJP: Usenet

Czuł się upokorzony, kiedy pewnego razu słuchawkę podniósł Philip, a on musiał przybrać obojętny, służbowy ton głosu, żeby poprosić do telefonu panią Martę.

źródło: NKJP: Cezary Michalski: Siła odpychania, 1999

Składnia

bez ograniczeń + poprosić +
KOGO + do CZEGO
bez ograniczeń + poprosić +
z KIM/CZYM
Data ostatniej modyfikacji: 11.02.2026
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json