Chronologizacja
W postaci: sprostny
Odmiana
część mowy: przymiotnik
Stopień równy
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | sprośny |
sprośny |
sprośny |
sprośne |
sprośna |
| D. | sprośnego |
sprośnego |
sprośnego |
sprośnego |
sprośnej |
| C. | sprośnemu |
sprośnemu |
sprośnemu |
sprośnemu |
sprośnej |
| B. | sprośnego |
sprośnego |
sprośny |
sprośne |
sprośną |
| N. | sprośnym |
sprośnym |
sprośnym |
sprośnym |
sprośną |
| Ms. | sprośnym |
sprośnym |
sprośnym |
sprośnym |
sprośnej |
| W. | sprośny |
sprośny |
sprośny |
sprośne |
sprośna |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | sprośni |
sprośni |
sprośne |
sprośne |
| D. | sprośnych |
sprośnych |
sprośnych |
sprośnych |
| C. | sprośnym |
sprośnym |
sprośnym |
sprośnym |
| B. | sprośnych |
sprośnych |
sprośnych |
sprośne |
| N. | sprośnymi |
sprośnymi |
sprośnymi |
sprośnymi |
| Ms. | sprośnych |
sprośnych |
sprośnych |
sprośnych |
| W. | sprośni |
sprośni |
sprośne |
sprośne |
Stopień wyższy
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | sprośniejszy |
sprośniejszy |
sprośniejszy |
sprośniejsze |
sprośniejsza |
| D. | sprośniejszego |
sprośniejszego |
sprośniejszego |
sprośniejszego |
sprośniejszej |
| C. | sprośniejszemu |
sprośniejszemu |
sprośniejszemu |
sprośniejszemu |
sprośniejszej |
| B. | sprośniejszego |
sprośniejszego |
sprośniejszy |
sprośniejsze |
sprośniejszą |
| N. | sprośniejszym |
sprośniejszym |
sprośniejszym |
sprośniejszym |
sprośniejszą |
| Ms. | sprośniejszym |
sprośniejszym |
sprośniejszym |
sprośniejszym |
sprośniejszej |
| W. | sprośniejszy |
sprośniejszy |
sprośniejszy |
sprośniejsze |
sprośniejsza |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | sprośniejsi |
sprośniejsi |
sprośniejsze |
sprośniejsze |
| D. | sprośniejszych |
sprośniejszych |
sprośniejszych |
sprośniejszych |
| C. | sprośniejszym |
sprośniejszym |
sprośniejszym |
sprośniejszym |
| B. | sprośniejszych |
sprośniejszych |
sprośniejszych |
sprośniejsze |
| N. | sprośniejszymi |
sprośniejszymi |
sprośniejszymi |
sprośniejszymi |
| Ms. | sprośniejszych |
sprośniejszych |
sprośniejszych |
sprośniejszych |
| W. | sprośniejsi |
sprośniejsi |
sprośniejsze |
sprośniejsze |
Pochodzenie
Przymiotnik od wyrażenia przyimkowego z prosta 'w prosty sposób'; w st.pol. sprosny / sprostny; zob. prosty
1.a dowcip
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zachowania i wyrażenia nieakceptowane społecznie
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego seksualność
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | nieprzyzwoity, obsceniczny, świński, tłusty |
Połączenia
- sprośny dowcip; sprośne kawały, żarty; piosenki
Cytaty
|
Potem rzucił sprośny kawał. Wódka znikała w gardłach, a kieliszki wydawały się zbyt małe, żeby nasycić to potworne pragnienie ciał. źródło: NKJP: Olga Tokarczuk: Prawiek i inne czasy, 1996 |
|
|
Trupa faunów fikała w sprośnym tańcu, będącym adoracją fallusa, ale mało kto zwracał na nich uwagę. źródło: NKJP: Witold Jabłoński: Dzieci nocy, 2001 |
|
|
Takie zachowania mogą mieć charakter fizyczny, jak na przykład: natarczywe zaloty, dotykanie, głaskanie, poklepywanie lub przemoc seksualna albo słowny: sprośne żarty i aluzje, komentarze dotyczące ubioru, wyglądu i ciała [...]. źródło: NKJP: Małgorzata Arendolf: Mój szef ma na mnie ochotę, Cosmopolitan, nr 10, 1999 |
|
|
Ze spokojem wysłuchiwał grubiańskich przekleństw, sprośnych piosenek, karcianych odzywek i nie zadawał więcej żadnych pytań. źródło: NKJP: Magdalena Tulli: W czerwieni, 1998 |
1.b człowiek
Definicja
Warianty
- rzadziej daw. sprosny
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zachowania i wyrażenia nieakceptowane społecznie
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Usposobienie człowieka cechy charakteru, temperamentu, zdolności i umiejętności
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | nieprzyzwoity, obsceniczny |
Cytaty
|
Precz od tego chrześcijanina, ty brudny, otyły i sprośny wieprzu, bestio spośród wszystkich bestii najbardziej bestialska, zakało Tartaru, ohydo Szeolu! źródło: NKJP: Andrzej Sapkowski: Narrenturm, 2002 |
|
|
Na początku nikt nie wiedział, w czym rzecz, dopiero jak jej się włosy palić zaczęły, to się to sprośne bydło do drzwi hurmem rzuciło. źródło: NKJP: Artur Baniewicz: Smoczy pazur, 2003 |
|
|
[...] Uważa swoją Małgośkę za bezczelną i sprośną zdzirę, choć niepozbawioną sprytu. źródło: NKJP: Józef Hen: Ja, Michał z Montaigne?, 2009 |
|
|
- Jezu Chryste i wszyscy święci - powtórzył galant, wywijając laską młynka. - Cóż za chamstwo na tym Śląsku, cóż za sprosna dzicza! Czy ktoś ich kiedyś nauczy kultury? źródło: NKJP: Andrzej Sapkowski: Narrenturm, 2002 |