UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

sprośny

Chronologizacja

2 połowa XV w., SStp
W postaci: sprostny

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. sprośny
sprośny
sprośny
sprośne
sprośna
D. sprośnego
sprośnego
sprośnego
sprośnego
sprośnej
C. sprośnemu
sprośnemu
sprośnemu
sprośnemu
sprośnej
B. sprośnego
sprośnego
sprośny
sprośne
sprośną
N. sprośnym
sprośnym
sprośnym
sprośnym
sprośną
Ms. sprośnym
sprośnym
sprośnym
sprośnym
sprośnej
W. sprośny
sprośny
sprośny
sprośne
sprośna
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. sprośni
sprośni
sprośne
sprośne
D. sprośnych
sprośnych
sprośnych
sprośnych
C. sprośnym
sprośnym
sprośnym
sprośnym
B. sprośnych
sprośnych
sprośnych
sprośne
N. sprośnymi
sprośnymi
sprośnymi
sprośnymi
Ms. sprośnych
sprośnych
sprośnych
sprośnych
W. sprośni
sprośni
sprośne
sprośne

Stopień wyższy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. sprośniejszy
sprośniejszy
sprośniejszy
sprośniejsze
sprośniejsza
D. sprośniejszego
sprośniejszego
sprośniejszego
sprośniejszego
sprośniejszej
C. sprośniejszemu
sprośniejszemu
sprośniejszemu
sprośniejszemu
sprośniejszej
B. sprośniejszego
sprośniejszego
sprośniejszy
sprośniejsze
sprośniejszą
N. sprośniejszym
sprośniejszym
sprośniejszym
sprośniejszym
sprośniejszą
Ms. sprośniejszym
sprośniejszym
sprośniejszym
sprośniejszym
sprośniejszej
W. sprośniejszy
sprośniejszy
sprośniejszy
sprośniejsze
sprośniejsza
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. sprośniejsi
sprośniejsi
sprośniejsze
sprośniejsze
D. sprośniejszych
sprośniejszych
sprośniejszych
sprośniejszych
C. sprośniejszym
sprośniejszym
sprośniejszym
sprośniejszym
B. sprośniejszych
sprośniejszych
sprośniejszych
sprośniejsze
N. sprośniejszymi
sprośniejszymi
sprośniejszymi
sprośniejszymi
Ms. sprośniejszych
sprośniejszych
sprośniejszych
sprośniejszych
W. sprośniejsi
sprośniejsi
sprośniejsze
sprośniejsze

Pochodzenie

Przymiotnik od wyrażenia przyimkowego z prosta 'w prosty sposób'; w st.pol. sprosny / sprostny; zob. prosty

1.a dowcip

Definicja

niezgodny z powszechnie przyjętymi normami obyczajowymi i moralnymi przez nawiązywanie do seksu i nagości

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zachowania i wyrażenia nieakceptowane społecznie

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego seksualność

Relacje znaczeniowe

synonimy:  nieprzyzwoity, obsceniczny, świński, tłusty

Połączenia

  • sprośny dowcip; sprośne kawały, żarty; piosenki

Cytaty

Potem rzucił sprośny kawał. Wódka znikała w gardłach, a kieliszki wydawały się zbyt małe, żeby nasycić to potworne pragnienie ciał.

źródło: NKJP: Olga Tokarczuk: Prawiek i inne czasy, 1996

Trupa faunów fikała w sprośnym tańcu, będącym adoracją fallusa, ale mało kto zwracał na nich uwagę.

źródło: NKJP: Witold Jabłoński: Dzieci nocy, 2001

Takie zachowania mogą mieć charakter fizyczny, jak na przykład: natarczywe zaloty, dotykanie, głaskanie, poklepywanie lub przemoc seksualna albo słowny: sprośne żarty i aluzje, komentarze dotyczące ubioru, wyglądu i ciała [...].

źródło: NKJP: Małgorzata Arendolf: Mój szef ma na mnie ochotę, Cosmopolitan, nr 10, 1999

Ze spokojem wysłuchiwał grubiańskich przekleństw, sprośnych piosenek, karcianych odzywek i nie zadawał więcej żadnych pytań.

źródło: NKJP: Magdalena Tulli: W czerwieni, 1998

1.b człowiek

Definicja

postępujący niezgodnie z powszechnie przyjętymi normami obyczajowymi i moralnymi przez nawiązywanie do seksu i nagości

Warianty

  • rzadziej daw. sprosny

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zachowania i wyrażenia nieakceptowane społecznie

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Usposobienie człowieka cechy charakteru, temperamentu, zdolności i umiejętności

Relacje znaczeniowe

synonimy:  nieprzyzwoity, obsceniczny

Cytaty

Precz od tego chrześcijanina, ty brudny, otyły i sprośny wieprzu, bestio spośród wszystkich bestii najbardziej bestialska, zakało Tartaru, ohydo Szeolu!

źródło: NKJP: Andrzej Sapkowski: Narrenturm, 2002

Na początku nikt nie wiedział, w czym rzecz, dopiero jak jej się włosy palić zaczęły, to się to sprośne bydło do drzwi hurmem rzuciło.

źródło: NKJP: Artur Baniewicz: Smoczy pazur, 2003

[...] Uważa swoją Małgośkę za bezczelną i sprośną zdzirę, choć niepozbawioną sprytu.

źródło: NKJP: Józef Hen: Ja, Michał z Montaigne?, 2009

- Jezu Chryste i wszyscy święci - powtórzył galant, wywijając laską młynka. - Cóż za chamstwo na tym Śląsku, cóż za sprosna dzicza! Czy ktoś ich kiedyś nauczy kultury?

źródło: NKJP: Andrzej Sapkowski: Narrenturm, 2002

Data ostatniej modyfikacji: 23.04.2026
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json