UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

dozorca

Chronologizacja

1568, SPXVI

Pochodzenie

Zob. dozór

1. domu

Definicja

osoba odpowiedzialna za utrzymanie porządku i czystości w wielorodzinnym budynku mieszkalnym i jego okolicy

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Najbliższe środowisko życia człowieka dom/inne miejsca zamieszkania i ich otoczenie

Relacje znaczeniowe

synonimy:  gospodarz

Połączenia

  • młody, stary dozorca
  • dozorca domu, kamienicy
  • dozorcy i administratorzy, dozorcy i właściciele; sąsiad lub dozorca
  • obowiązki; dom, mieszkanie dozorcy
  • dozorca otworzył drzwi
  • wzywać dozorcę
  • przyjść z dozorcą

Cytaty

Na zewnątrz kamienica trzymała fason, póki jeszcze dozorca zamykał na noc bramę.

źródło: NKJP: Agnieszka Wróblewska: Kamienice nie mogły emigrować, Dodatek do Gazety Wyborczej, 1995-05-12

Drzwi wejściowe są zamknięte, nie dadzą się otworzyć. Chciałam wyjść przez okno na półpiętrze, ale też zamknięte. Jakiś absurd. Sąsiedzi mają załatwić z dozorcą, żeby otworzył te drzwi.

źródło: NKJP: Zygmunt Miłoszewski: Domofon, 2005

Wiele plakatów zostało umieszczonych na elewacjach bloków mieszkalnych, teraz dozorcy odpowiedzialni za estetykę na osiedlach mają problemy z ich usunięciem.

źródło: NKJP: (ZS): Wątpliwe dekoracje, Dziennik Polski, 2000-10-23

Co roku 24 grudnia o północy na lasy i leśników spada błogi spokój, a zaczyna się czas niepokoju dozorców na miejskich osiedlach. Znajomy gospodarz domu zbiera [...] po kilka kikutów wykorzystanych świątecznie choinek dziennie.

źródło: NKJP: Marcin Kołodziejczyk: Wieszak na ozdoby, Polityka, 2002-12-21

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m1

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. dozorca
dozorcy
ndepr
dozorce
depr
D. dozorcy
dozorców
C. dozorcy
dozorcom
B. dozorcę
dozorców
N. dozorcą
dozorcami
Ms. dozorcy
dozorcach
W. dozorco
dozorcy
ndepr
dozorce
depr

2. parkingu

Definicja

osoba, której obowiązkiem jest czuwanie nad bezpieczeństwem i porządkiem w jakimś budynku, instytucji lub na jakimś terenie

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca zawody

Relacje znaczeniowe

synonimy:  cieć, stróż
hiperonimy:  strażnik

Połączenia

  • całodobowy, nocny; pijany dozorca; dozorca cmentarny, szkolny, więzienny
  • dozorca bazyliki, piekarni, szkoły, więzienia; cmentarza, parkingu, parku
  • dozorcy i konserwatorzy; palacze i dozorcy
  • etat, posada; funkcja, rola dozorcy
  • zatrudnić; obezwładnić, pobić dozorcę
  • zostać dozorcą
  • pracować jako dozorca

Cytaty

Dach, ogrodzenie, psy i dozorca chronią pałac zarówno przed niszczącym wpływem warunków atmosferycznych, jak i przed nie mniej groźną działalnością wandali i złodziei.

źródło: NKJP: Maria Irena Kwiatkowska, Marek Kwiatkowski, Krzysztof Wesołowski: Znane i nieznane: rezydencje, ludzie, wydarzenia, 2001

Krętą i stromą drogą pojechaliśmy wieczorem na cmentarz. [...] Przy głównej bramie stał ledwie widoczny w ciemnościach barak, w którym mieszkał dozorca cmentarza.

źródło: NKJP: Ryszard Kapuściński: Ołowiane żołnierzyki, Gazeta Wyborcza, 1992-12-12

Oszalałym podsądnym zajęli się dozorcy więzienni, którzy przy pomocy policji zdołali poskromić gwałtowność osobnika.

źródło: NKJP: Kwiatki z sądowej rabatki, Dziennik Polski, 2000-06-10

Aby będący w upadłości majątek nie został zniszczony lub rozkradziony syndyk Piotrowska zmuszona jest zatrudniać dozorców.

źródło: NKJP: Ryszard Nadaj: Ciechanowskie PZZ-ty: Syndyk zapowiada sprzedaż upadłej firmy w całości, Tygodnik Ciechanowski, 2003-11-22

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m1

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. dozorca
dozorcy
ndepr
dozorce
depr
D. dozorcy
dozorców
C. dozorcy
dozorcom
B. dozorcę
dozorców
N. dozorcą
dozorcami
Ms. dozorcy
dozorcach
W. dozorco
dozorcy
ndepr
dozorce
depr

3. nadzorca

Definicja

osoba mająca władzę nad niewolnikami lub zwierzętami

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego stosunki, grupy i organizacje społeczne

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt hodowla i opieka nad zwierzętami; człowiek wobec zwierząt

Cytaty

Korzystając [...] z tego, że dyrektor Zoo i dozorcy pobiegli do słoni i fok, małpki zaatakowały Filomenę.

źródło: NKJP: Maria Krüger: Karolcia, 1994

W każdym mieście, gdzie tylko jest zoo, ludzie pędzą na określoną godzinę i patrzą, jak dozorcy rzucają zwierzętom ociekające krwią kawały mięsa [...].

źródło: NKJP: Paweł Huelle: Weiser Dawidek, 1987

Przez ich pastwiska ciągnęły kolumny wojska [...], spieszyły chmary urzędników, poborców podatkowych, gońców i dozorców popędzających kijami niewolników.

źródło: NKJP: Zenon Kosidowski: Opowieści biblijne, 1996

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m1

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. dozorca
dozorcy
ndepr
dozorce
depr
D. dozorcy
dozorców
C. dozorcy
dozorcom
B. dozorcę
dozorców
N. dozorcą
dozorcami
Ms. dozorcy
dozorcach
W. dozorco
dozorcy
ndepr
dozorce
depr
Data ostatniej modyfikacji: 03.10.2025
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json