UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

rozkład

Chronologizacja

SL, SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

ogsł. *orz-kladъ 'rozkładanie (się); rozłożenie, rozkład'; 'układ, poukładanie'

Rzeczownik od *orz-klasti, *orz-kladati.
Zob. kłaść

1. plan

Definicja

rozplanowanie czegoś w określonej kolejności i czasie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka wytwory działań intelektualnych człowieka

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca organizacja i hierarchia w pracy, stosunki służbowe

Relacje znaczeniowe

synonimy:

plan

Połączenia

dokładny rozkład; rozkład codzienny, godzinowy
rozkład czasu pracy, czynności, pracy, zajęć; dnia, godzin; materiału nauczania
systemy i rozkłady
planować rozkład

Cytaty

E.Heady i H.Jensen zalecają planowanie wykorzystania siły roboczej w gospodarstwie rolniczym uwzględniając następujące zasady: [...] 2. Układać dzienny i tygodniowy rozkład czy plan pracy - tygodniowy harmonogram pracy dla poszczególnych pracowników (członków rodziny).

źródło: NKJP: Jan Fereniec: Zarys ekonomiki i organizacji rolnictwa, 1985

Odkrył mianowicie, jaki rozkład dnia ma dziewczynka, kiedy porusza się samodzielnie.

źródło: NKJP: Maria Nurowska: Panny i wdowy: zdrada, 1991

Sama będziesz planować rozkład swoich zajęć, na które najczęściej i tak nie ma dostatecznie dużo czasu.

źródło: NKJP: Cosmokariera, 2000, prasa

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	rozkład	rozkłady
D.	rozkładu	rozkładów
C.	rozkładowi	rozkładom
B.	rozkład	rozkłady
N.	rozkładem	rozkładami
Ms.	rozkładzie	rozkładach
W.	rozkładzie	rozkłady

2. ułożenie

Definicja

sposób ułożenia czegoś w przestrzeni

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości przestrzeni miejsce i jego usytuowanie w przestrzeni

Połączenia

nierównomierny, połowiczny, równomierny; pionowy, przestrzenny, terytorialny, rzeczywisty rozkład; rozkład poprzeczny, radialny
rozkład armii, sił; atomów, ciśnienia, elektronów, energii, ładunków, pola magnetycznego, prędkości, stanów atomowych, stężeń zanieczyszczeń, temperatury, wiatrów; budynków, korytarzy, pomieszczeń; dochodów, głosów, izb, postulatów, preferencji wyborców, przestępczości; kolorów, świateł i cieni
analiza; geometria, gęstość, kształt; histogram, mapa, obraz, wykres rozkładu
zmiany w rozkładzie
badanie, wyznaczenie rozkładu
analizować, badać, odtwarzać, znać rozkład
wpływać na rozkład

Cytaty

Cechą pionowego rozkładu ciśnienia powietrza jest jego spadek wraz ze wzrostem wysokości (rys. 7.1.1).

źródło: NKJP: Alojzy Woś: Meteorologia dla geografów, 1996

Przez 45 lat budynek przebudowywano, niszcząc stary rozkład pomieszczeń i bogaty wystrój wnętrz.

źródło: NKJP: Teresa Grosman: PGR zniszczył, wieś odbudowuje, 2006, prasa

Jeszcze w 2003 r. podczas referendum w sprawie przystąpienia do Unii Europejskiej mapa rozkładu głosów pokrywała się niemal dokładnie z mapą rozbiorowego podziału („Polityka” 25/03).

źródło: NKJP: Edwin Bendyk: Hormon handlowy, 2005, prasa

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	rozkład	rozkłady
D.	rozkładu	rozkładów
C.	rozkładowi	rozkładom
B.	rozkład	rozkłady
N.	rozkładem	rozkładami
Ms.	rozkładzie	rozkładach
W.	rozkładzie	rozkłady

Inne uwagi

Zwykle lp

3. upadek

Definicja

stopniowe uleganie zniszczeniu lub utracie więzi

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zachowania i wyrażenia nieakceptowane społecznie

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego stosunki, grupy i organizacje społeczne

Relacje znaczeniowe

synonimy:

bankructwo, erozja, rozpad, upadek

Połączenia

moralny rozkład; rozkład wewnętrzny
rozkład małżeństwa, osobowości, pożycia (małżeńskiego), więzi; caratu, cywilizacji zachodniej, dynastii Merowingów, monarchii, państwa, społeczeństwa, systemu, ustroju, wartości społeczeństwa, władzy; gospodarki, kultury
rozkład i dezorganizacja, rozkład i upadek
proces rozkładu
doprowadzić, prowadzić do rozkładu

Cytaty

Niedościgłymi mistrzami w lamentowaniu są partie chłopskie [...]. Z ich programów można dowiedzieć się, kto odpowiada za rozkład państwa przez ostatnie 15 lat [...].

źródło: NKJP: Łukasz Bąk: Mission impossible, 2005, prasa

O ile małżonkowie byli w trakcie rozwodu, wdowa lub wdowiec nie otrzyma spadku, jeżeli zdaniem sądu to z jego winy nastąpił rozkład pożycia małżeńskiego [...].

źródło: NKJP: Nie unikniesz sądu, 2001, prasa

Taki rodzaj budowania poczucia własnej wartości - gdzie fundamentem jest tylko seks, może doprowadzić do rozkładu waszego związku.

źródło: NKJP: Agata Pumatyńska: Seks czy dieta?, 2000, prasa

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	rozkład	rozkłady
D.	rozkładu	rozkładów
C.	rozkładowi	rozkładom
B.	rozkład	rozkłady
N.	rozkładem	rozkładami
Ms.	rozkładzie	rozkładach
W.	rozkładzie	rozkłady

Inne uwagi

Zwykle lp

4. gnicie

Definicja

rozpadanie się substancji pod wpływem czynników chemicznych lub bakterii

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii stan skupienia, trwałość materii

Relacje znaczeniowe

synonimy:

gnicie

Połączenia

bakteryjny, biologiczny, gnilny, mikrobiologiczny; powolny rozkład
rozkład ciała, kości, szczątków, tkanek, zwłok; materii organicznej, odpadów, pestycydów, resztek czegoś, substancji jakichś
rozkład w glebie, w ziemi
faza rozkładu
udział w rozkładzie
badania nad rozkładem

Cytaty

Biologiczny rozkład tej substancji dostarczy glebie energii niezbędnej do zrealizowania określonych procesów, warunkujących uwolnienie składników pokarmowych.

źródło: NKJP: Wiktoria Sobczyk: Substancje obce w żywności Żywność bezpieczna., 2000

Pryzmę energetyczną (rys. 38) stanowią zdeponowane i przeznaczone do rozkładu odpady organiczne [...].

źródło: NKJP: Czesława Rosik-Dulewska: Podstawy gospodarki odpadami, 1999

W szczegółowych badaniach nad rozkładem resztek roślinnych w glebie wykazano, że z przyoranych młodych siewek żyta i pszenicy powstają znacznie wyższe stężenia inhibitorów aniżeli z ich resztek pożniwnych [80, 81, 82, 83].

źródło: NKJP: Leszek S. Jankiewicz: Regulatory wzrostu i rozwoju roślin : zastosowanie w ogrodnictwie, rolnictwie, leśnictwie i w kulturach tkanek, 1997

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	rozkład	rozkłady
D.	rozkładu	rozkładów
C.	rozkładowi	rozkładom
B.	rozkład	rozkłady
N.	rozkładem	rozkładami
Ms.	rozkładzie	rozkładach
W.	rozkładzie	rozkłady

Inne uwagi

Zwykle lp

5. w chemii

Definicja

chem. fiz.

rozpad cząsteczek chemicznych na mniejsze elementy w trakcie jakiejś reakcji

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii

Relacje znaczeniowe

synonimy:

rozpad

Połączenia

gwałtowny rozkład; rozkład tlenowy
rozkład 25-OH-D, ACC; alkoholu, białek, cyjanków, fenoli, mydeł, węglowodanów, wody
rozkład do amoniaku
rozkład pod wpływem czegoś; rozkład w warunkach beztlenowych
produkty; szybkość rozkładu
udział w rozkładzie
katalizować, powodować rozkład

Cytaty

Szczególnie dużą zdolność rozkładu fenoli i rodanków przejawia Achromobacter cruciviae. Ponadto z badań podstawowych wynika, że rozkład rodanków zaczyna się dopiero wtedy, gdy stężenie fenoli zmniejszy się do ok. 3040g/m3, a szybkość rozkładu fenoli jest ponad dwukrotnie większa niż rodanków.

źródło: NKJP: Bronisław Bartkiewicz: Oczyszczanie ścieków przemysłowych, 2002

Węglowodany ulegają dalszemu rozkładowi pod wpływem działania soków trzustkowych i zostają wchłonięte głównie w jelicie czczym.

źródło: NKJP: Bożena Zambrzycka: I ty możesz schudnąć : hipnoza, najnowsze diety, programy odchudzające, leczenie farmakologiczne i chirurgiczne, 2001

Sinice w swoim układzie fotosyntetyzującym II mają natomiast polipeptydy zawierające mangan, który katalizuje rozkład wody, dostarczając protonów do późniejszej asymilacji dwutlenku węgla.

źródło: NKJP: Jerzy Dzik: Dzieje życia na ziemi : wprowadzenie do paleobiologii, 1992

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	rozkład	rozkłady
D.	rozkładu	rozkładów
C.	rozkładowi	rozkładom
B.	rozkład	rozkłady
N.	rozkładem	rozkładami
Ms.	rozkładzie	rozkładach
W.	rozkładzie	rozkłady

Inne uwagi

Zwykle lp

Frazeologizmy

ktoś ma na tapecie kogoś/coś
ktoś ma na rozkładzie kogoś/coś
rozkład jazdy

Data ostatniej modyfikacji: 16.01.2014