UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

oszczekać

Chronologizacja

XVII w., Kart XVII-XVIII

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. oszczekam
oszczekamy
2 os. oszczekasz
oszczekacie
3 os. oszczeka
oszczekają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. oszczekałem
+(e)m oszczekał
oszczekałam
+(e)m oszczekała
oszczekałom
+(e)m oszczekało
oszczekaliśmy
+(e)śmy oszczekali
oszczekałyśmy
+(e)śmy oszczekały
2 os. oszczekałeś
+(e)ś oszczekał
oszczekałaś
+(e)ś oszczekała
oszczekałoś
+(e)ś oszczekało
oszczekaliście
+(e)ście oszczekali
oszczekałyście
+(e)ście oszczekały
3 os. oszczekał
oszczekała
oszczekało
oszczekali
oszczekały

bezosobnik: oszczekano

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. oszczekajmy
2 os. oszczekaj
oszczekajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. oszczekałbym
bym oszczekał
oszczekałabym
bym oszczekała
oszczekałobym
bym oszczekało
oszczekalibyśmy
byśmy oszczekali
oszczekałybyśmy
byśmy oszczekały
2 os. oszczekałbyś
byś oszczekał
oszczekałabyś
byś oszczekała
oszczekałobyś
byś oszczekało
oszczekalibyście
byście oszczekali
oszczekałybyście
byście oszczekały
3 os. oszczekałby
by oszczekał
oszczekałaby
by oszczekała
oszczekałoby
by oszczekało
oszczekaliby
by oszczekali
oszczekałyby
by oszczekały

bezosobnik: oszczekano by

bezokolicznik: oszczekać

imiesłów przysłówkowy uprzedni: oszczekawszy

gerundium: oszczekanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. oszczekanie
oszczekania
D. oszczekania
oszczekań
C. oszczekaniu
oszczekaniom
B. oszczekanie
oszczekania
N. oszczekaniem
oszczekaniami
Ms. oszczekaniu
oszczekaniach
W. oszczekanie
oszczekania

imiesłów przymiotnikowy bierny: oszczekany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. oszczekany
oszczekany
oszczekany
oszczekane
oszczekana
D. oszczekanego
oszczekanego
oszczekanego
oszczekanego
oszczekanej
C. oszczekanemu
oszczekanemu
oszczekanemu
oszczekanemu
oszczekanej
B. oszczekanego
oszczekanego
oszczekany
oszczekane
oszczekaną
N. oszczekanym
oszczekanym
oszczekanym
oszczekanym
oszczekaną
Ms. oszczekanym
oszczekanym
oszczekanym
oszczekanym
oszczekanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. oszczekani
oszczekani
oszczekane
oszczekane
D. oszczekanych
oszczekanych
oszczekanych
oszczekanych
C. oszczekanym
oszczekanym
oszczekanym
oszczekanym
B. oszczekanych
oszczekanych
oszczekanych
oszczekane
N. oszczekanymi
oszczekanymi
oszczekanymi
oszczekanymi
Ms. oszczekanych
oszczekanych
oszczekanych
oszczekanych

odpowiednik aspektowy: oszczekiwać

Pochodzenie

Zob. szczekać

1. o psie

Definicja

o psie: wydać wiele głośnych i krótkich dźwięków, zwracając pysk w stronę kogoś lub czegoś lub doskakując w tym kierunku

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt zwyczaje i zachowania zwierząt

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt zwierzęta domowe i hodowlane

Relacje znaczeniowe

synonimy:  obszczekać

Cytaty

Sam bies w niego wstąpił. Wierzgał i dyndał łańcuchem, sucha wydeptana ziemia dymiła pod jego pazurami. Nawet kiełbasę oszczekał ociekającym żółtą pianą pyskiem.

źródło: NKJP: Marian Pilot: Na odchodnym, 2002

Dobry pies myśliwski powinien oznajmić znalezisko, czyli powrócić do właściciela i przyprowadzić go na miejsce lub oszczekać zdobycz charakterystycznym rozpoznawalnym dla myśliwego głosem.

źródło: NKJP: Jolanta Bugajska: Psia rywalizacja, Gazeta Krakowska, 2004-08-12

W Szkocji na uśpienie skazano kundla Woofie, który został oskarżony najpierw o oszczekanie listonosza, później o nadgryzienie jego służbowych spodni.

źródło: NKJP: Ambicja honorowych ćwoków, Dziennik Polski, 1998-11-27

Jak wróciłem, pieski znów mnie oszczekały jako nowego, a pięć minut później jeden z nich zadarł nogę i chciał mi osikać nogawkę.

źródło: NKJP: (Baltazar): Pieski dwa, Gazeta Poznańska, 2005-11-12

Składnia

bez ograniczeń + oszczekać +
KOGO/CO

2. o człowieku

Definicja

pot.  pejorat. 
rozgłosić o kimś nieprawdziwe i krzywdzące informacje

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zachowania i wyrażenia nieakceptowane społecznie

Relacje znaczeniowe

synonimy:  obmówić, obszczekać, oczernić, opluskwić

Cytaty

Możecie mnie oszczekać ... ale wiem, co piszę!

źródło: Internet: grupy.v10.pl

Czytam sobie: same podjazdy, ten się obraził, tamtego oszczekali, tamta jest bee, a inny głupi.

źródło: NKJP: forum.gazeta.pl

Składnia

bez ograniczeń + oszczekać +
KOGO
Data ostatniej modyfikacji: 19.05.2017
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json