UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

rozgrzać

Chronologizacja

SJPXVII, STR, SL, SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

ogsł. *orz-grěti

Zob. grzać

1. olej

Definicja

grzejąc coś, uczynić to gorącym lub cieplejszym niż poprzednio

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii temperatura i ogień

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie czynności związane z przyrządzaniem jedzenia

CZŁOWIEK I TECHNIKA Urządzenia i maszyny funkcjonowanie urządzeń i maszyn

Relacje znaczeniowe

synonimy:  ogrzać, zagrzać

Połączenia

  • rozgrzać masło, miód, olej, oliwę, smalec, tłuszcz, wosk; grill, piec, piekarnik, żelazko; silnik
  • rozgrzać do jakiejś temperatury
  • rozgrzać na patelni
  • rozgrzać w garnku, w rondlu

Cytaty

Pożeracz Chmur zauważył, że piasek nad złożami bursztynu ma nieco inny zapach, zwłaszcza gdy rozgrzeje go słońce.

źródło: NKJP: Ewa Białołęcka: Naznaczeni błękitem, 2005

Kosiński włączył silnik, by się rozgrzał przed startem, po czym obaj przystąpili do dokładnego czyszczenia szyb.

źródło: NKJP: Janusz Płoński, Maciej Rybiński: Góralskie tango, 1978

Klęczę nad świecą i oburącz rozpościeram gumę, aby ją rozgrzać i wysuszyć.

źródło: NKJP: Maciej Kuczyński: Czeluść, 1997

Wosk można rozgrzać w małym naczynku postawionym wprost na kuchence.

źródło: NKJP: Małgorzata Lorkowska: O depilacji prawie wszystko, Gazeta Wyborcza, 1998-11-20

Kładę kotlety na rozgrzaną oliwę [...], podsmażam po minucie z każdej strony i odkładam na talerz.

źródło: NKJP: Kurt Scheller: Szkoła gotowania Kurta Schellera, Gazeta Wyborcza, 1998-01-09

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. rozgrzeję
rozgrzejemy
2 os. rozgrzejesz
rozgrzejecie
3 os. rozgrzeje
rozgrzeją

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. rozgrzałem
+(e)m rozgrzał
rozgrzałam
+(e)m rozgrzała
rozgrzałom
+(e)m rozgrzało
rozgrzaliśmy
rozgrzeliśmy
+(e)śmy rozgrzali
+(e)śmy rozgrzeli
rozgrzałyśmy
+(e)śmy rozgrzały
2 os. rozgrzałeś
+(e)ś rozgrzał
rozgrzałaś
+(e)ś rozgrzała
rozgrzałoś
+(e)ś rozgrzało
rozgrzaliście
rozgrzeliście
+(e)ście rozgrzali
+(e)ście rozgrzeli
rozgrzałyście
+(e)ście rozgrzały
3 os. rozgrzał
rozgrzała
rozgrzało
rozgrzali
rozgrzeli
rozgrzały

bezosobnik: rozgrzano

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. rozgrzejmy
2 os. rozgrzej
rozgrzejcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. rozgrzałbym
bym rozgrzał
rozgrzałabym
bym rozgrzała
rozgrzałobym
bym rozgrzało
rozgrzalibyśmy
rozgrzelibyśmy
byśmy rozgrzali
byśmy rozgrzeli
rozgrzałybyśmy
byśmy rozgrzały
2 os. rozgrzałbyś
byś rozgrzał
rozgrzałabyś
byś rozgrzała
rozgrzałobyś
byś rozgrzało
rozgrzalibyście
rozgrzelibyście
byście rozgrzali
byście rozgrzeli
rozgrzałybyście
byście rozgrzały
3 os. rozgrzałby
by rozgrzał
rozgrzałaby
by rozgrzała
rozgrzałoby
by rozgrzało
rozgrzaliby
rozgrzeliby
by rozgrzali
by rozgrzeli
rozgrzałyby
by rozgrzały

bezosobnik: rozgrzano by

bezokolicznik: rozgrzać

imiesłów przysłówkowy uprzedni: rozgrzawszy

gerundium: rozgrzanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. rozgrzanie
rozgrzania
D. rozgrzania
rozgrzań
C. rozgrzaniu
rozgrzaniom
B. rozgrzanie
rozgrzania
N. rozgrzaniem
rozgrzaniami
Ms. rozgrzaniu
rozgrzaniach
W. rozgrzanie
rozgrzania

imiesłów przymiotnikowy bierny: rozgrzany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. rozgrzany
rozgrzany
rozgrzany
rozgrzane
rozgrzana
D. rozgrzanego
rozgrzanego
rozgrzanego
rozgrzanego
rozgrzanej
C. rozgrzanemu
rozgrzanemu
rozgrzanemu
rozgrzanemu
rozgrzanej
B. rozgrzanego
rozgrzanego
rozgrzany
rozgrzane
rozgrzaną
N. rozgrzanym
rozgrzanym
rozgrzanym
rozgrzanym
rozgrzaną
Ms. rozgrzanym
rozgrzanym
rozgrzanym
rozgrzanym
rozgrzanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. rozgrzani
rozgrzani
rozgrzane
rozgrzane
D. rozgrzanych
rozgrzanych
rozgrzanych
rozgrzanych
C. rozgrzanym
rozgrzanym
rozgrzanym
rozgrzanym
B. rozgrzanych
rozgrzanych
rozgrzanych
rozgrzane
N. rozgrzanymi
rozgrzanymi
rozgrzanymi
rozgrzanymi
Ms. rozgrzanych
rozgrzanych
rozgrzanych
rozgrzanych

odpowiednik aspektowy: rozgrzewać

Składnia

bez ograniczeń + rozgrzać +
CO

2. ręce

Definicja

pozbyć się uczucia zimna przez podanie swojego ciała działaniu źródła ciepła

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego czynności i stany fizjologiczne

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii temperatura i ogień

Połączenia

  • rozgrzać ciało, dłonie, ręce, mięśnie, organizm
  • rozgrzać szybko

Cytaty

Hulali i ziąb od nich wiał, aż się dziewczyny płoszyły. I żadna wódka nie mogła ich rozgrzać.

źródło: NKJP: Wojciech Żukrowski: Za kurtyną mroku. Zabawa w chowanego, 1995

Niektórzy nucili po cichu, inni klaskali, żeby rozgrzać zmarznięte ręce.

źródło: NKJP: (JK): Kolędy na smyczkach, Słowo Polskie. Gazeta Wrocławska, 2006-12-28

Kazał wnieść do saloniku klawesyn [...] i zwoje nut. Rozgrzał palce nad ogniem i zaczął grać.

źródło: NKJP: Olga Tokarczuk: Podróż ludzi księgi, 1996

Zajęcia zaczynają się od gimnastyki, najpierw trzeba bowiem rozgrzać mięśnie.

źródło: NKJP: Elżbieta Piersiakowa: Warto choć trochę pobiegać dla zdrowia, Dziennik Zachodni, 2004-08-17

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. rozgrzeję
rozgrzejemy
2 os. rozgrzejesz
rozgrzejecie
3 os. rozgrzeje
rozgrzeją

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. rozgrzałem
+(e)m rozgrzał
rozgrzałam
+(e)m rozgrzała
rozgrzałom
+(e)m rozgrzało
rozgrzaliśmy
rozgrzeliśmy
+(e)śmy rozgrzali
+(e)śmy rozgrzeli
rozgrzałyśmy
+(e)śmy rozgrzały
2 os. rozgrzałeś
+(e)ś rozgrzał
rozgrzałaś
+(e)ś rozgrzała
rozgrzałoś
+(e)ś rozgrzało
rozgrzaliście
rozgrzeliście
+(e)ście rozgrzali
+(e)ście rozgrzeli
rozgrzałyście
+(e)ście rozgrzały
3 os. rozgrzał
rozgrzała
rozgrzało
rozgrzali
rozgrzeli
rozgrzały

bezosobnik: rozgrzano

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. rozgrzejmy
2 os. rozgrzej
rozgrzejcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. rozgrzałbym
bym rozgrzał
rozgrzałabym
bym rozgrzała
rozgrzałobym
bym rozgrzało
rozgrzalibyśmy
rozgrzelibyśmy
byśmy rozgrzali
byśmy rozgrzeli
rozgrzałybyśmy
byśmy rozgrzały
2 os. rozgrzałbyś
byś rozgrzał
rozgrzałabyś
byś rozgrzała
rozgrzałobyś
byś rozgrzało
rozgrzalibyście
rozgrzelibyście
byście rozgrzali
byście rozgrzeli
rozgrzałybyście
byście rozgrzały
3 os. rozgrzałby
by rozgrzał
rozgrzałaby
by rozgrzała
rozgrzałoby
by rozgrzało
rozgrzaliby
rozgrzeliby
by rozgrzali
by rozgrzeli
rozgrzałyby
by rozgrzały

bezosobnik: rozgrzano by

bezokolicznik: rozgrzać

imiesłów przysłówkowy uprzedni: rozgrzawszy

gerundium: rozgrzanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. rozgrzanie
rozgrzania
D. rozgrzania
rozgrzań
C. rozgrzaniu
rozgrzaniom
B. rozgrzanie
rozgrzania
N. rozgrzaniem
rozgrzaniami
Ms. rozgrzaniu
rozgrzaniach
W. rozgrzanie
rozgrzania

imiesłów przymiotnikowy bierny: rozgrzany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. rozgrzany
rozgrzany
rozgrzany
rozgrzane
rozgrzana
D. rozgrzanego
rozgrzanego
rozgrzanego
rozgrzanego
rozgrzanej
C. rozgrzanemu
rozgrzanemu
rozgrzanemu
rozgrzanemu
rozgrzanej
B. rozgrzanego
rozgrzanego
rozgrzany
rozgrzane
rozgrzaną
N. rozgrzanym
rozgrzanym
rozgrzanym
rozgrzanym
rozgrzaną
Ms. rozgrzanym
rozgrzanym
rozgrzanym
rozgrzanym
rozgrzanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. rozgrzani
rozgrzani
rozgrzane
rozgrzane
D. rozgrzanych
rozgrzanych
rozgrzanych
rozgrzanych
C. rozgrzanym
rozgrzanym
rozgrzanym
rozgrzanym
B. rozgrzanych
rozgrzanych
rozgrzanych
rozgrzane
N. rozgrzanymi
rozgrzanymi
rozgrzanymi
rozgrzanymi
Ms. rozgrzanych
rozgrzanych
rozgrzanych
rozgrzanych

odpowiednik aspektowy: rozgrzewać

Składnia

bez ograniczeń + rozgrzać +
KOGO/CO

3. mięśnie

Definicja

wykonawszy zestaw odpowiednich ćwiczeń fizycznych, przygotować mięśnie do wysiłku podczas treningu lub występu sportowego

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Sport czynności związane ze sportem

Cytaty

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. rozgrzeję
rozgrzejemy
2 os. rozgrzejesz
rozgrzejecie
3 os. rozgrzeje
rozgrzeją

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. rozgrzałem
+(e)m rozgrzał
rozgrzałam
+(e)m rozgrzała
rozgrzałom
+(e)m rozgrzało
rozgrzaliśmy
rozgrzeliśmy
+(e)śmy rozgrzali
+(e)śmy rozgrzeli
rozgrzałyśmy
+(e)śmy rozgrzały
2 os. rozgrzałeś
+(e)ś rozgrzał
rozgrzałaś
+(e)ś rozgrzała
rozgrzałoś
+(e)ś rozgrzało
rozgrzaliście
rozgrzeliście
+(e)ście rozgrzali
+(e)ście rozgrzeli
rozgrzałyście
+(e)ście rozgrzały
3 os. rozgrzał
rozgrzała
rozgrzało
rozgrzali
rozgrzeli
rozgrzały

bezosobnik: rozgrzano

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. rozgrzejmy
2 os. rozgrzej
rozgrzejcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. rozgrzałbym
bym rozgrzał
rozgrzałabym
bym rozgrzała
rozgrzałobym
bym rozgrzało
rozgrzalibyśmy
rozgrzelibyśmy
byśmy rozgrzali
byśmy rozgrzeli
rozgrzałybyśmy
byśmy rozgrzały
2 os. rozgrzałbyś
byś rozgrzał
rozgrzałabyś
byś rozgrzała
rozgrzałobyś
byś rozgrzało
rozgrzalibyście
rozgrzelibyście
byście rozgrzali
byście rozgrzeli
rozgrzałybyście
byście rozgrzały
3 os. rozgrzałby
by rozgrzał
rozgrzałaby
by rozgrzała
rozgrzałoby
by rozgrzało
rozgrzaliby
rozgrzeliby
by rozgrzali
by rozgrzeli
rozgrzałyby
by rozgrzały

bezosobnik: rozgrzano by

bezokolicznik: rozgrzać

imiesłów przysłówkowy uprzedni: rozgrzawszy

gerundium: rozgrzanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. rozgrzanie
rozgrzania
D. rozgrzania
rozgrzań
C. rozgrzaniu
rozgrzaniom
B. rozgrzanie
rozgrzania
N. rozgrzaniem
rozgrzaniami
Ms. rozgrzaniu
rozgrzaniach
W. rozgrzanie
rozgrzania

imiesłów przymiotnikowy bierny: rozgrzany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. rozgrzany
rozgrzany
rozgrzany
rozgrzane
rozgrzana
D. rozgrzanego
rozgrzanego
rozgrzanego
rozgrzanego
rozgrzanej
C. rozgrzanemu
rozgrzanemu
rozgrzanemu
rozgrzanemu
rozgrzanej
B. rozgrzanego
rozgrzanego
rozgrzany
rozgrzane
rozgrzaną
N. rozgrzanym
rozgrzanym
rozgrzanym
rozgrzanym
rozgrzaną
Ms. rozgrzanym
rozgrzanym
rozgrzanym
rozgrzanym
rozgrzanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. rozgrzani
rozgrzani
rozgrzane
rozgrzane
D. rozgrzanych
rozgrzanych
rozgrzanych
rozgrzanych
C. rozgrzanym
rozgrzanym
rozgrzanym
rozgrzanym
B. rozgrzanych
rozgrzanych
rozgrzanych
rozgrzane
N. rozgrzanymi
rozgrzanymi
rozgrzanymi
rozgrzanymi
Ms. rozgrzanych
rozgrzanych
rozgrzanych
rozgrzanych

odpowiednik aspektowy: rozgrzewać

4. publiczność

Definicja

spowodować, że jakieś osoby zaczęły reagować i wykonywać wskazane czynności bardziej swobodnie lub bardziej intensywnie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka zachowania emocjonalne

Połączenia

  • rozgrzać kibiców, publiczność, salę, widownię; atmosferę, emocje, serca, umysły
  • rozgrzać mocno, skutecznie, szybko; do białości, do czerwoności

Cytaty

Rozmawiały szeptem. Z czasem temat rozgrzał je, podniosły głos i wtedy usłyszałam nazwisko Jany.

źródło: NKJP: Ewa Przybylska: Dotyk motyla, 1995

Ciężkie gitarowe brzmienie i szaleńczy rytm perkusji rozgrzały publiczność, która zgromadziła się pod koniec czerwca w kawiarni „Teatralna” w Słupsku.

źródło: NKJP: (RP): Muzyczna uczta, Dziennik Słˆupski, 1998-07-10

Sala była już rozgrzana, gdyż pierwszy punkt porządku dziennego dotyczył napiętej sytuacji na Białorusi.

źródło: NKJP: Daniel Passent: Choroba dyplomatyczna, 2002

Synoptycy zapowiadają, że w noc sylwestrową będzie wyjątkowo ciepło. Dodatkowo atmosferę imprezy rozgrzeje występ zespołu „Orange” i Urszuli.

źródło: NKJP: Będzie gorąco pod ratuszem: Super Nowości, 1998, nr 29/12

Sprzedaż akcji kieleckiej drukarni w transzy małych inwestorów według zasady „kto pierwszy, ten lepszy” rozgrzała emocje.

źródło: NKJP: Poligrafia, Wyborcza, 1996-11-05

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. rozgrzeję
rozgrzejemy
2 os. rozgrzejesz
rozgrzejecie
3 os. rozgrzeje
rozgrzeją

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. rozgrzałem
+(e)m rozgrzał
rozgrzałam
+(e)m rozgrzała
rozgrzałom
+(e)m rozgrzało
rozgrzaliśmy
rozgrzeliśmy
+(e)śmy rozgrzali
+(e)śmy rozgrzeli
rozgrzałyśmy
+(e)śmy rozgrzały
2 os. rozgrzałeś
+(e)ś rozgrzał
rozgrzałaś
+(e)ś rozgrzała
rozgrzałoś
+(e)ś rozgrzało
rozgrzaliście
rozgrzeliście
+(e)ście rozgrzali
+(e)ście rozgrzeli
rozgrzałyście
+(e)ście rozgrzały
3 os. rozgrzał
rozgrzała
rozgrzało
rozgrzali
rozgrzeli
rozgrzały

bezosobnik: rozgrzano

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. rozgrzejmy
2 os. rozgrzej
rozgrzejcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. rozgrzałbym
bym rozgrzał
rozgrzałabym
bym rozgrzała
rozgrzałobym
bym rozgrzało
rozgrzalibyśmy
rozgrzelibyśmy
byśmy rozgrzali
byśmy rozgrzeli
rozgrzałybyśmy
byśmy rozgrzały
2 os. rozgrzałbyś
byś rozgrzał
rozgrzałabyś
byś rozgrzała
rozgrzałobyś
byś rozgrzało
rozgrzalibyście
rozgrzelibyście
byście rozgrzali
byście rozgrzeli
rozgrzałybyście
byście rozgrzały
3 os. rozgrzałby
by rozgrzał
rozgrzałaby
by rozgrzała
rozgrzałoby
by rozgrzało
rozgrzaliby
rozgrzeliby
by rozgrzali
by rozgrzeli
rozgrzałyby
by rozgrzały

bezosobnik: rozgrzano by

bezokolicznik: rozgrzać

imiesłów przysłówkowy uprzedni: rozgrzawszy

gerundium: rozgrzanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. rozgrzanie
rozgrzania
D. rozgrzania
rozgrzań
C. rozgrzaniu
rozgrzaniom
B. rozgrzanie
rozgrzania
N. rozgrzaniem
rozgrzaniami
Ms. rozgrzaniu
rozgrzaniach
W. rozgrzanie
rozgrzania

imiesłów przymiotnikowy bierny: rozgrzany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. rozgrzany
rozgrzany
rozgrzany
rozgrzane
rozgrzana
D. rozgrzanego
rozgrzanego
rozgrzanego
rozgrzanego
rozgrzanej
C. rozgrzanemu
rozgrzanemu
rozgrzanemu
rozgrzanemu
rozgrzanej
B. rozgrzanego
rozgrzanego
rozgrzany
rozgrzane
rozgrzaną
N. rozgrzanym
rozgrzanym
rozgrzanym
rozgrzanym
rozgrzaną
Ms. rozgrzanym
rozgrzanym
rozgrzanym
rozgrzanym
rozgrzanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. rozgrzani
rozgrzani
rozgrzane
rozgrzane
D. rozgrzanych
rozgrzanych
rozgrzanych
rozgrzanych
C. rozgrzanym
rozgrzanym
rozgrzanym
rozgrzanym
B. rozgrzanych
rozgrzanych
rozgrzanych
rozgrzane
N. rozgrzanymi
rozgrzanymi
rozgrzanymi
rozgrzanymi
Ms. rozgrzanych
rozgrzanych
rozgrzanych
rozgrzanych

odpowiednik aspektowy: rozgrzewać

Składnia

bez ograniczeń + rozgrzać +
KOGO/CO

Frazeologizmy

ktoś/coś rozpalił/rozpaliło do białości kogoś
Data ostatniej modyfikacji: 03.07.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json