UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

wpieprzyć się

Chronologizacja

1957, Biuletyn Polskiego Towarzystwa Językoznawczego, Wydania 16-19, books.google.pl

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wpieprzę się
wpieprzymy się
2 os. wpieprzysz się
wpieprzycie się
3 os. wpieprzy się
wpieprzą się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wpieprzyłem się
+(e)m się wpieprzył
wpieprzyłam się
+(e)m się wpieprzyła
wpieprzyłom się
+(e)m się wpieprzyło
wpieprzyliśmy się
+(e)śmy się wpieprzyli
wpieprzyłyśmy się
+(e)śmy się wpieprzyły
2 os. wpieprzyłeś się
+(e)ś się wpieprzył
wpieprzyłaś się
+(e)ś się wpieprzyła
wpieprzyłoś się
+(e)ś się wpieprzyło
wpieprzyliście się
+(e)ście się wpieprzyli
wpieprzyłyście się
+(e)ście się wpieprzyły
3 os. wpieprzył się
wpieprzyła się
wpieprzyło się
wpieprzyli się
wpieprzyły się

bezosobnik: wpieprzono się

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wpieprzmy się
2 os. wpieprz się
wpieprzcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wpieprzyłbym się
bym się wpieprzył
wpieprzyłabym się
bym się wpieprzyła
wpieprzyłobym się
bym się wpieprzyło
wpieprzylibyśmy się
byśmy się wpieprzyli
wpieprzyłybyśmy się
byśmy się wpieprzyły
2 os. wpieprzyłbyś się
byś się wpieprzył
wpieprzyłabyś się
byś się wpieprzyła
wpieprzyłobyś się
byś się wpieprzyło
wpieprzylibyście się
byście się wpieprzyli
wpieprzyłybyście się
byście się wpieprzyły
3 os. wpieprzyłby się
by się wpieprzył
wpieprzyłaby się
by się wpieprzyła
wpieprzyłoby się
by się wpieprzyło
wpieprzyliby się
by się wpieprzyli
wpieprzyłyby się
by się wpieprzyły

bezosobnik: wpieprzono by się

bezokolicznik: wpieprzyć się

imiesłów przysłówkowy uprzedni: wpieprzywszy się

gerundium: wpieprzenie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. wpieprzenie się
wpieprzenia się
D. wpieprzenia się
wpieprzeń się
C. wpieprzeniu się
wpieprzeniom się
B. wpieprzenie się
wpieprzenia się
N. wpieprzeniem się
wpieprzeniami się
Ms. wpieprzeniu się
wpieprzeniach się
W. wpieprzenie się
wpieprzenia się

odpowiednik aspektowy: wpieprzać się

Pochodzenie

Zob. pieprzyć

1. zdenerwować się

Definicja

pot. 
wpaść w wielką złość

Noty o użyciu

Słowo dla wielu osób wulgarne.

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka emocje i uczucia

Relacje znaczeniowe

synonimy:  wkurzyć się, wściec się
hiperonimy:  zdenerwować się

Cytaty

Litvak się wkurzył. Atmosfera zgęstniała. Kaplan wybiegł ze sklepu. – Po drodze zwinął naszyjnik – Litvak tak się wpieprzył, że wezwał gliny.

źródło: Kathy Reichs: Starożytne kości, 2013 (books.google.pl)

Józef [...] po niego pojechał, ale on nie chciał wyjść na kartkę Jana Józefa. To ja się wpieprzyłem i pojechałem po Adasia. I odbyła się między nami awantura [...].

źródło: Generał Kiszczak mówi-- prawie wszystko Przednia okładka Witold Bereś, Jerzy Skoczylas Polska Oficyna Wydawnicza „BGW”, 1991 (books.google.pl)

Niektórzy, operując jednym podstawowym czasownikiem i mistrzowsko żonglując przedrostkami, doprowadzają do absurdu ekonomię językową: „Strasznie się dziś wpieprzyłem, koleś zapieprzył w robocie, a szef mnie za to opieprzył. Powiedziałem mu, żeby się ode mnie odpieprzył i pieprznąłem robotą”.

źródło: NKJP: Małgorzata Schlottmann: Nasz językowy savoir-vivre, Gazeta Wyborcza, 1997-05-30

2. w kłopoty

Definicja

pot. 
zaangażować się w coś niepotrzebnie i ze szkodą dla siebie

Noty o użyciu

Słowo dla wielu osób wulgarne.

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Relacje znaczeniowe

synonimy:  uwikłać się, władować się, wpakować się, wplątać się, wrąbać się, zaplątać się
antonimy:  wyplątać się

Cytaty

Polska żyje w tej chwili rozrachunkami z przeszłością, a Ameryka myśli głównie o przyszłości, o tworzeniu, budowaniu. Wpieprzyła się w okropną wojnę w Iraku, za co republikanie ciężko zapłacą.

źródło: NKJP: Anna Pawłowska: Polska jest ciągle skansenem, Dziennik Łódzki, 2007-06-02

Jeszcze o tym nie wiesz, ale właśnie wpieprzyłeś się w kolejny układ, z którego nie ma dobrego wyjścia [...].

źródło: NKJP: Internet

Składnia

bez ograniczeń + wpieprzyć się +
w CO

3. do rozmowy

Definicja

pot. 
wtrącić się - zabrać głos bez zaproszenia, przyłączając się do rozmowy

Noty o użyciu

Słowo dla wielu osób wulgarne.

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Relacje znaczeniowe

synonimy:  wtrącić się

Cytaty

Ten głupek, wpierw wpieprzył się w dyskusję o definicji ateizmu, a jak się okazało, że nie ma racji, to wyskoczył z Łobaczewskim.... pewnie myślał, że ma do czynienia z blondynką, która wymięknie pod siłą nieznanego sobie nazwiska...

źródło: NKJP: Internet

[...] wpieprzył się do rozmowy mojej [...], chociaż nikt go o to nie prosił.

źródło: Internet: snowboard.pl/forum

Do każdego tematu musisz się wpieprzyć?

źródło: NKJP: Internet

Składnia

bez ograniczeń + wpieprzyć się +
do CZEGO | w CO

4. w czyjeś sprawy

Definicja

pot. 
wtrącić się - wpłynąć na przebieg czegoś wbrew woli zainteresowanych

Noty o użyciu

Słowo dla wielu osób wulgarne.

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

Relacje znaczeniowe

synonimy:  wtrącić się

Połączenia

  • wpieprzyć się w czyjeś/kogoś sprawy, życie

Cytaty

Mam tu wypadek śmiertelny, może nawet zabójstwo. Grzesiu, to twój trup. - Lesik zgasił papierosa. - Jak to będzie wyglądało, jeśli na dzień dobry wpieprzę ci się w czynności?

źródło: NKJP: Marcin Wroński: Officium Secretum: pies pański, 2010

[...] po chamsku wpieprzyłeś się w sprawy innych ludzi, które ciebie bynajmniej nie dotyczyły, przy okazji obrażając być może ich uczucia.

źródło: NKJP: Internet

Zanim wpieprzycie się do czyjegoś wychowania, zanim powiecie, że „Ja na pewno” a potem „Ja nigdy” pamiętajcie, że dzieci bardzo łatwo się wychowuje. Dopóki się ich nie ma.

źródło: Internet: matka-nie-idealna.pl/blog

Jedno Ci obiecuję: wpieprzysz się między mnie i mojego chłopaka, to osobiście urwę ci łeb [...].

źródło: NKJP: Internet

Składnia

bez ograniczeń + wpieprzyć się +
w CO | do CZEGO | między KOGO a KOGO

5. gdzieś bez zaproszenia

Definicja

pot. 
dostać się gdzieś bez pozwolenia osób tam przebywających

Noty o użyciu

Słowo dla wielu osób wulgarne.

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

Cytaty

[...] ona chciała spać sama, ale Stepan jej się wpieprzył do łóżka [...].

źródło: NKJP: Korpus języka mówionego PELCRA

Mnie też wyprowadza z równowagi, jak ktoś „popchnie mnie w drzwiach” czy „ociera się o mnie”, np. próbując wpieprzyć się w kolejkę.

źródło: NKJP: Internet

[...] miał czelność wpieprzyć się na chama na uroczystości września '39 [...]

źródło: NKJP: Internet

Może to taki dziennikarski Dyzma. Wpieprzył się na salony - a słoma sypie się z butów i przykrywa perskie dywany.

źródło: NKJP: Internet

Składnia

bez ograniczeń + wpieprzyć się +
DOKĄD

6. do rowu

Definicja

pot. 
wpaść - osunąć się, upaść i znaleźć się przez to nieoczekiwanie w jakimś miejscu

Noty o użyciu

Słowo dla wielu osób wulgarne.

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek

Relacje znaczeniowe

synonimy:  wpaść

Cytaty

Dwa lata temu wpieprzył się do rowu, kasując swoje bmw po pijaku.

źródło: Internet: wykop.pl/forum

Ma słabe kolana, ale walczy konno. Jest odporny [...], ale po godzinie drogi wpieprzy się w trzęsawisko, którego nie zauważy [...].

źródło: NKJP: Internet

Ja swojego największego pstrąga złowiłem w czerwcu w pełnym słońcu, w niskiej krystalicznej wodzie, poniżej miejsca, gdzie z hukiem wpieprzyłem się do wody.

źródło: Internet: fors.com.pl/forum-wedkarskie

Składnia

bez ograniczeń + wpieprzyć się +
DOKĄD

7. w drzewo

Definicja

pot. 
przemieszczając się, uderzyć w znajdujący się na drodze obiekt

Noty o użyciu

Słowo dla wielu osób wulgarne.

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek

Relacje znaczeniowe

synonimy:  wpaść

Cytaty

Albo się za ślepego przebierz. I wpadaj na ludzi co chwila. A później wpieprz się na słup i zacznij na niego krzyczeć, myśląc, że to człowiek.

źródło: NKJP: Internet

Ostatnio w lokalnych mediach pisali, że w nocy jakiś gościu wpieprzył się w drzewo na prostej drodze przez nadmierną prędkość.

źródło: Internet: wykop.pl/forum

Właśnie wpieprzyłem się w samochód mimo oporowego hamowania.

źródło: Internet: szosa.org/topic/forum

Składnia

bez ograniczeń + wpieprzyć się +
na CO | w CO

Frazeologizmy

ktoś wciął się między wódkę a zakąskę
ktoś wpieprzył się między wódkę a zakąskę
Data ostatniej modyfikacji: 22.11.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json