UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

drobina

Chronologizacja

2 połowa XV w., SStp

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. drobina
drobiny
D. drobiny
drobin
C. drobinie
drobinom
B. drobinę
drobiny
N. drobiną
drobinami
Ms. drobinie
drobinach
W. drobino
drobiny

Pochodzenie

psł. *drobina 'okruszyna'

1. piasku

Definicja

malutka część czegoś

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Ilość, liczby i liczenie ogólne określenia ilości

Relacje znaczeniowe

synonimy:  ociupinka, odrobina, odrobinka
hiperonimy:  kawałek

Połączenia

  • drobina cukru, kurzu, piasku

Cytaty

– O Jezu – jęknął, a Irena nie wiedziała, czy powiedział tak z powodu drobiny ciasta, która wpadła nie tam, gdzie trzeba, czy miał na myśli przebieg wizyty i to, co mogło nastąpić.

źródło: NKJP: Paulina Grych: Schiza, 2008

Najcenniejszy skarb w jego kolekcji to maleńka drobina, fragmencik meteorytu Allende (tzw. chondryt węglisty, został znaleziony w 1969 roku w Meksyku).

źródło: NKJP: Anna Ładuniuk: Kosmos na dłoni, Dziennik Zachodni, 2005-03-16

Jedynym dźwiękiem był szelest osypującej się soli. Niekiedy - ciekawe skąd? - nadlatywał podmuch wiatru, który marszczył wodę, ścinał czubki hałd albo całymi tumanami porywał drobiny solne do jeziora czy w nicość, unosząc je w szarych wirach jak miniaturowe tornada.

źródło: NKJP: Jaga Rydzewska: Atalaya. Wojownicy, 2005

Parę drobin żwiru zabębniło o metal gdzieś za moimi plecami.

źródło: NKJP: Artur Baniewicz: Dobry powód, by zabijać, 2005

Któraś z drobin śrutu dosięgła go w skoku.

źródło: NKJP: Andrzej Zbych (Andrzej Szypulski, Zbigniew Safjan): Stawka większa niż życie, 2000

Składnia

bez ograniczeń + drobina +
(CZEGO)
bez ograniczeń + drobina +
(JAKA)

2. maleństwo

Definicja

żywa istota, niewielkich rozmiarów, delikatna i krucha

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Bieg życia narodziny i dzieciństwo

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Określenia fizyczności człowieka wygląd

Relacje znaczeniowe

synonimy:  drobinka, maleństwo, ociupinka

Cytaty

Na świat przyszedł przypadkiem, matka była w 7 miesiącu ciąży. Urodził się jako drobina, której nie dawano szans na przeżycie, a jednak to życie zachował.

źródło: NKJP: Tomasz Binek: Życie złożone z przypadków, Gazeta Krakowska, 2001-07-20

Podczas porannej toalety i przebierania, pielęgniarka złamała mu drugą nogę. Nie zdawała sobie sprawy, że ta wychudzona drobina ma tak kruche kości.

źródło: NKJP: Wojciech Chmura: Kiedy tracisz wzrok, głębiej widzisz duszę, Dziennik Polski, 2006-02-18

Z przyrodniczego punktu widzenia niteczki to nic innego jak środek lokomocji jeszcze mniejszych pajęczaków. Drobina wdrapuje się na szczyt krzewów i drzew, wysnuwa długą nić i niczym na lotni pozwala się nieść porywom wiatru.

źródło: NKJP: Babie lato, Dziennik Polski, 2005-10-26

3. w chemii

Definicja

chem.  fiz. 
cząsteczka - najmniejsza część substancji, zachowująca wszystkie jej właściwości

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii

Relacje znaczeniowe

synonimy:  cząsteczka

Cytaty

Koncepcja atomu zyskała solidne podstawy dopiero po ukazaniu się w 1905 r. prac objaśniających naturę ruchu Browna - widocznego pod mikroskopem chaotycznego, nieustannego ruchu drobiny zanurzonej w cieczy.

źródło: NKJP: Stanisław Mrówczyński: Żywy kot, martwy kot, Polityka, 2000-12-16

Propaganda NATO zataja niezwykłą szkodliwość promieniowania alfa wysyłanego wewnątrz organizmu przez nawet mikroskopijną drobinę ZU.

źródło: NKJP: Piotr Bein: Wojenna historia zubożonego uranu. Część III, Zielone Brygady. Pismo Ekologów, 2001-02-01

– Rozmowy z żakami rozbudziły we mnie przeświadczenie, że przyszłość świata należy do atomu i do badaczy atomowych drobin.

źródło: NKJP: Stanisław Śmierciak: Fizyk z duszą humanisty, Gazeta Krakowska, 2007-05-04

Jonami są wszelkie cząsteczki o ładunku wypadkowym różnym od zera. Mogą to być atomy i drobiny gazów, elektrycznie naładowane cząsteczki aerozolu itp.

źródło: NKJP: Alicja Krzymowska-Kostrowicka: Geoekologia turystyki i wypoczynku, 1997

Składnia

bez ograniczeń + drobina +
(CZEGO)
bez ograniczeń + drobina +
(JAKA)
Data ostatniej modyfikacji: 05.08.2015
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json