UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

skaza

Chronologizacja

2 połowa XIV w., SStp
Inne znaczenie: 'rozkład ciała, śmierć'

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. skaza
skazy
D. skazy
skaz
C. skazie
skazom
B. skazę
skazy
N. skazą
skazami
Ms. skazie
skazach
W. skazo
skazy

Pochodzenie

Od: przedrostkowego czasownika skazić, pochodnego kazić < psł. *kaziti, *kažǫ 'psuć, niszczyć'

1. na jabłku

Definicja

wada widoczna na powierzchni jakiegoś przedmiotu, mająca postać plamy, rysy, szczeliny

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  wada

Połączenia

  • drobna skaza
  • mieć skazę

Cytaty

Gdy zauważyła, że jej świeżo kupiony żakiet ma skazę na szwie, zaniosła go z powrotem do sklepu, mimo że zdążyła już zgubić rachunek.

źródło: NKJP: (LEAD): Odkryj w sobie mężczyznę, Cosmopolitan nr 11, 1998

Najładniejszy, najrówniejszy, największy i bez skazy owoc nie zawsze jest najsmaczniejszy.

źródło: NKJP: Internet

Przy szlifowaniu kryształów diamentową piłą zajęcie ma 50-60 osób. Rżnięcie zasłoni każdą niedoróbkę, a na gładkim szkle każda skaza będzie widoczna.

źródło: NKJP: Joanna Solska: Choleryk w składzie porcelany, Polityka, 2005

Patrząc na samochód pod światło możemy wykryć skazy na lakierze. Jeżeli dostrzeżemy np. fałdę na dachu - możemy być prawie pewni, że pojazd jest po naprawie.

źródło: NKJP: Wojciech Kulesza: Wehikuł śmierci, Dziennik Bałtycki, 2011

Składnia

bez ograniczeń + skaza +
(na CZYM)

2. zła cecha

Definicja

negatywna cecha charakteru

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Usposobienie człowieka

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii

Relacje znaczeniowe

synonimy:  przywara, wada

Połączenia

  • człowiek bez skazy

Cytaty

Autorka za bardzo skupia się na tropieniu jakichś skaz w charakterach bohaterów. Pokazuje, że zło może czaić się w każdym.

źródło: NKJP: Wiesław Paszkowski: Kryminał z myszką, Dziennik Zachodni, 2002-02-11

Ojciec jest pierwszym mężczyzną w życiu córki. [...] Nie chodzi o to, by prezentował się jako nierzeczywisty ideał bez skazy, ale jako człowiek popełniający błędy, umiejący przeprosić, gdy trzeba, ktoś bezpośredni, zachowujący się naturalnie, potrafiący przestrzegać granic w relacjach z córką [...].

źródło: NKJP: Wojciech Eichelberger: O co pytają dzieci?: o miłości i wychowaniu, 1999

3. na psychice

Definicja

ślad pozostawiony przez jakieś doświadczenie lub wydarzenie z przeszłości, wpływający na kogoś lub coś

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka emocje i uczucia

Połączenia

  • skaza psychiczna

Cytaty

Musiałem doświadczać znów lepkiego uczucia wstydu. Znów zawiązywał się między nami obmierzły sekret. Była to właściwie jedyna skaza na pogodnych wspomnieniach, które wywoziłem z wakacji.

źródło: NKJP: Witold Zalewski: Pożegnanie twierdzy, 2000

Również wyspiarski tryb życia w miasteczku uniwersyteckim, tak właściwy dla amerykańskiej maskującej się bohemy, do której mam zaszczyt należeć, pozostawia w jej wierszach i prozie pewne skazy.

źródło: NKJP: Czesław Miłosz: Życie na wyspach, Gazeta Wyborcza, 1993-11-06

4. słaba strona

Definicja

słaba strona czegoś

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające

Cytaty

Nauczycielką jest przecież od dwudziestu lat. Z zamiłowania. To taka skaza jej pokolenia: wtedy mało kto myślał o intratnych kierunkach, a wyścig szczurów był pojęciem nieznanym.

źródło: NKJP: Joanna Leszczyńska: Pani świetliczanka, Dziennik Łódzki, 2001-10-12

[...] film ma niestety typową skazę filmów Bentona - złą narrację zza kadru.

źródło: NKJP: Internet

5. krwotoczna

Definicja

nieprawidłowe funkcjonowanie jakiegoś narządu w organizmie żywej istoty

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Choroby i ich leczenie rodzaje chorób

Połączenia

  • skaza genetyczna, krwotoczna

Cytaty

Objawy ostrej białaczki to niedokrwistość, skaza krwotoczna wynikająca z niedoboru płytek krwi, stan zapalno-martwiczy migdałków i gardła, czasem powiększenie węzłów limfatycznych i śledziony.

źródło: NKJP: Mariusz Pietrzyk: Braterska pomoc, Trybuna Śląska, 2003-01-17

Na skutek skazy genetycznej organizm chorego nie jest w stanie wytwarzać któregoś z czynników krzepnięcia krwi. W zależności od rodzaju brakującego czynnika krzepnięcia wyróżnia się hemofilię typu A i B [...].

źródło: NKJP: Elżbieta Cichocka: Najpierw hemofilia, potem życie, Gazeta Wyborcza, 1995-12-06

Frazeologizmy

bez skazy i zmazy
dna moczanowa
skaza moczanowa
skaza białkowa
Data ostatniej modyfikacji: 17.09.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json