Chronologizacja
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
tłamszę |
tłamsimy |
|||
| 2 os. |
tłamsisz |
tłamsicie |
|||
| 3 os. |
tłamsi |
tłamszą |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
tłamsiłem +(e)m tłamsił |
tłamsiłam +(e)m tłamsiła |
tłamsiłom +(e)m tłamsiło |
tłamsiliśmy +(e)śmy tłamsili |
tłamsiłyśmy +(e)śmy tłamsiły |
| 2 os. |
tłamsiłeś +(e)ś tłamsił |
tłamsiłaś +(e)ś tłamsiła |
tłamsiłoś +(e)ś tłamsiło |
tłamsiliście +(e)ście tłamsili |
tłamsiłyście +(e)ście tłamsiły |
| 3 os. |
tłamsił |
tłamsiła |
tłamsiło |
tłamsili |
tłamsiły |
bezosobnik: tłamszono
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę tłamsił będę tłamsić |
będę tłamsiła będę tłamsić |
będę tłamsiło będę tłamsić |
będziemy tłamsili będziemy tłamsić |
będziemy tłamsiły będziemy tłamsić |
| 2 os. |
będziesz tłamsił będziesz tłamsić |
będziesz tłamsiła będziesz tłamsić |
będziesz tłamsiło będziesz tłamsić |
będziecie tłamsili będziecie tłamsić |
będziecie tłamsiły będziecie tłamsić |
| 3 os. |
będzie tłamsił będzie tłamsić |
będzie tłamsiła będzie tłamsić |
będzie tłamsiło będzie tłamsić |
będą tłamsili będą tłamsić |
będą tłamsiły będą tłamsić |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
tłamśmy |
|
| 2 os. |
tłamś |
tłamście |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
tłamsiłbym bym tłamsił |
tłamsiłabym bym tłamsiła |
tłamsiłobym bym tłamsiło |
tłamsilibyśmy byśmy tłamsili |
tłamsiłybyśmy byśmy tłamsiły |
| 2 os. |
tłamsiłbyś byś tłamsił |
tłamsiłabyś byś tłamsiła |
tłamsiłobyś byś tłamsiło |
tłamsilibyście byście tłamsili |
tłamsiłybyście byście tłamsiły |
| 3 os. |
tłamsiłby by tłamsił |
tłamsiłaby by tłamsiła |
tłamsiłoby by tłamsiło |
tłamsiliby by tłamsili |
tłamsiłyby by tłamsiły |
bezosobnik: tłamszono by
bezokolicznik: tłamsić
imiesłów przysłówkowy współczesny:
tłamsząc
gerundium: tłamszenie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | tłamszenie |
tłamszenia |
| D. | tłamszenia |
tłamszeń |
| C. | tłamszeniu |
tłamszeniom |
| B. | tłamszenie |
tłamszenia |
| N. | tłamszeniem |
tłamszeniami |
| Ms. | tłamszeniu |
tłamszeniach |
| W. | tłamszenie |
tłamszenia |
imiesłów przymiotnikowy czynny: tłamszący
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | tłamszący |
tłamszący |
tłamszący |
tłamszące |
tłamsząca |
| D. | tłamszącego |
tłamszącego |
tłamszącego |
tłamszącego |
tłamszącej |
| C. | tłamszącemu |
tłamszącemu |
tłamszącemu |
tłamszącemu |
tłamszącej |
| B. | tłamszącego |
tłamszącego |
tłamszący |
tłamszące |
tłamszącą |
| N. | tłamszącym |
tłamszącym |
tłamszącym |
tłamszącym |
tłamszącą |
| Ms. | tłamszącym |
tłamszącym |
tłamszącym |
tłamszącym |
tłamszącej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | tłamszący |
tłamszący |
tłamszące |
tłamszące |
| D. | tłamszących |
tłamszących |
tłamszących |
tłamszących |
| C. | tłamszącym |
tłamszącym |
tłamszącym |
tłamszącym |
| B. | tłamszących |
tłamszących |
tłamszących |
tłamszące |
| N. | tłamszącymi |
tłamszącymi |
tłamszącymi |
tłamszącymi |
| Ms. | tłamszących |
tłamszących |
tłamszących |
tłamszących |
imiesłów przymiotnikowy bierny: tłamszony
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | tłamszony |
tłamszony |
tłamszony |
tłamszone |
tłamszona |
| D. | tłamszonego |
tłamszonego |
tłamszonego |
tłamszonego |
tłamszonej |
| C. | tłamszonemu |
tłamszonemu |
tłamszonemu |
tłamszonemu |
tłamszonej |
| B. | tłamszonego |
tłamszonego |
tłamszony |
tłamszone |
tłamszoną |
| N. | tłamszonym |
tłamszonym |
tłamszonym |
tłamszonym |
tłamszoną |
| Ms. | tłamszonym |
tłamszonym |
tłamszonym |
tłamszonym |
tłamszonej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | tłamszeni |
tłamszeni |
tłamszone |
tłamszone |
| D. | tłamszonych |
tłamszonych |
tłamszonych |
tłamszonych |
| C. | tłamszonym |
tłamszonym |
tłamszonym |
tłamszonym |
| B. | tłamszonych |
tłamszonych |
tłamszonych |
tłamszone |
| N. | tłamszonymi |
tłamszonymi |
tłamszonymi |
tłamszonymi |
| Ms. | tłamszonych |
tłamszonych |
tłamszonych |
tłamszonych |
Pochodzenie
Czasownik intensywny z przyr. -s- zapewne pochodzenia dźwiękonaśladowczego, forma bez przyr. -s- w języku polskim niepoświadczona (Bor.)
1. czapkę
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Ubranie cechy ubrań
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii cechy dotykowe
Cytaty
|
Grozili, że rozstrzelają wszystkich, bo takie mają rozkazy - wspomina Jachita, tłamsząc chusteczkę w rękach. źródło: NKJP: Andrzej Zaucha: Kronika śmierci, Polityka, 2000-03-18 |
|
|
Na cmentarzu stał z boku, tłamsząc czapkę w dłoniach i miał w sobie tyle smutku, jakby z całego tłumu on jeden - wyśmiewany przez wszystkich głupek bez piątej klepki - rozumiał, co się stało. źródło: NKJP: Maciej Siembieda: Lele, Dziennik Bałtycki, 2003-03-29 |
|
|
Miała głos żywcem ze studni, z kosmosu i zamazaną posturę. Zgarbiona przy oknie na tle stadionu, na tle katowickiego Spodka, tłamsiła wilgotną chusteczkę. źródło: Internet: mordarski.blog.onet.pl |
Składnia
|
+ | tłamsić | + |
CO +
(w CZYM)
|
2. kogoś psychicznie
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich
Cytaty
|
Przebaczam moim rodzicom, że mnie tłamsili (starali się przeforsować swoją wolę, wywierali presję, straszyli, pokazywali swoją przewagę...). Nie muszę już ulegać... Mam dużą siłę przebicia i mogę z niej korzystać. źródło: NKJP: Katarzyna Ostrowska: Jak osiągnąć sukces w świecie ducha i materii, 2001 |
|
|
Olga od dziesięciu lat siedzi w domu. Jest chora, ale tak naprawdę nie wiadomo na co. Poza tym nie jest specjalnie szczęśliwa. Matka ją tłamsi, siostra jest alkoholiczką, a facet, który do niej przychodzi, potrafi ją tylko zgwałcić. źródło: NKJP: Magda Huzarska-Szumiec: Uciekam na ranczo w górach, Nasze Miasto Kraków, 2003-09-11 |
|
|
Eleonora była wyjątkowo nieśmiała, zakompleksiona z powodu niedostatków urody. Była natomiast osobą bardzo poważną, oczytaną, inteligentną, ale ciągle tłamszona przez teściową, która starała się Franklinowi i Eleonorze narzucać swój styl życia, źródło: NKJP: Longin Pastusiak: Prezydenci Stanów Zjednoczonych Ameryki, 1999 |
|
|
Dziecko asertywne łatwiej uniknie jakiejś niezręcznej czy groźnej sytuacji, niż dziecko wiecznie tłamszone, rozstawiane po kątach, takie, które się tylko zmusza do wszystkiego i z którym nikt się nie liczy. źródło: NKJP: Internet |
|
|
Żona nieustannie go nękała, tłamsiła, zawsze stawiała na swoim, a on jej ulegał, nigdy nie mógł podejmować decyzji, jedynie dostosowywał się do niej. źródło: Internet: https://m.deon.pl/inteligentne-zycie |
Składnia
|
+ | tłamsić | + |
KOGO
|
3. protesty
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia
Cytaty
|
Dopiero w 1959 r., kiedy Tybetańczycy powstali, by zrzucić chińską władzę, bez ograniczeń zaczęło się zaprowadzanie komunistycznych porządków, masowe prześladowania, burzenie klasztorów, tłamszenie religii itd. źródło: NKJP: Dawid Juraszek: 58 lat w Tybecie, Dziennik Polski, 2008-12-12 |
|
|
Szkoła była dla niego pierwszym elementem opresyjnego systemu tłamszącego wolność jednostki. źródło: NKJP: Paweł Gzyl: Na zawsze w podziemiu, Dziennik Polski, 2008-04-05 |
|
|
Krytykanci nie stawiają oporu w sposób twórczy; po prostu tłamszą pomysły, entuzjazm i marzenia innych, wskazując na wszystkie negatywne możliwości (...) źródło: Internet: google. books: Lois P. Frankel,Carol Frohlinger: Grzeczne dziewczynki nie dostają tego, czego chcą. |
Składnia
|
+ | tłamsić | + |
CO
|
4. uczucia
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka zachowania emocjonalne
Cytaty
|
Badania potwierdzają, że mężczyźni, którzy nie są zbyt skorzy do płaczu, tłamszą jednocześnie w sobie wszystkie negatywne emocje, narażając się tym samym na częstsze infekcje oraz inne choroby. źródło: NKJP: (kz): Płacz oczyszcza duszę, Dziennik Łódzki, 2005-12-24 |
|
|
On mi nigdy nic nie mówił. Tłamsił w sobie wszystko, co go męczyło, i robił awantury o jakieś drobiazgi... źródło: NKJP: Michał Bielecki: Siostra Komandosa, 1997 |
|
|
Może przez to właśnie masz te kłopoty zdrowotne, że tak w sobie wszystko tłamsisz i nie wyrzucasz na zewnątrz? źródło: NKJP: Krzysztof Kolberger: Przypadek nie-przypadek, 2007 |
|
|
Wydaję mi się jednak, że gdybyśmy się nie kłócili, to byśmy się nie kochali. Zamykanie się w sobie, tłamszenie żalu czy pretensji niczemu dobremu nie służy. źródło: NKJP: Maja Grohman: Teraz z głową w chmurach, Słowo Polskie. Gazeta Wrocławska, 2004-07-09 |
|
|
Występując z zespołem O.N.A Agnieszka tłamsiła drzemiącą w niej kobiecość. źródło: Internet: www.fakt.pl/kobieta/plotki/kompleksy-polskich-gwiazd |
Składnia
|
+ | tłamsić | + |
CO +
(w KIM)
|
5. rywali na boisku
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Sport czynności związane ze sportem
Cytaty
|
Początek meczu należał zdecydowanie do gospodarzy, którzy na swoim specyficznym boisku zwykle tłamszą przeciwnika. źródło: NKJP: Klasa B Kraków, Dziennik Polski, 2003-03-31 |
|
|
Dominowali w środkowej strefie boiska, tłamsili wieliczan na polu karnym, dlatego Sotnicki ciągle musiał być w pogotowiu. źródło: NKJP: (FIL): Tylko i aż punkt, Dziennik Polski, 2008-10-20 |
|
|
Wisła tłamsiła, gniotła, walczyła do ostatniej minuty i w heroiczny sposób wyszarpała zwycięstwo w spotkaniu z Piastem Gliwice. źródło: Internet: www.wisla.krakow.pl |
Składnia
|
+ | tłamsić | + |
KOGO
|