UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

najwyżej II

I

rzadziej co najwyżej

Chronologizacja

1500, SStp
Wg A. Bańkowskiego we wskazanej funkcji dopiero od 1. połowy XIX w.

Pochodzenie

Zob. wyższy

1. najwyżej trzy

Definicja

wielkość tego, o czym mowa, nie może przekraczać miary nazwanej przez mówiącego

Warianty

  • rzadziej co najwyżej

Kategoria znaczeniowa

wykładnik kwantyfikacji ilościowej

Relacje znaczeniowe

(quasi)synonimy:  góra II, maksymalnie, w porywach
(quasi)antonimy:  minimalnie

Cytaty

Od skraju lasu dzieliło go najwyżej dwadzieścia metrów.

źródło: NKJP: Zbigniew Nienacki: Księga strachów, 1987

Figurę może nieść sześciu, ośmiu ludzi najwyżej, a chętni są wszyscy.

źródło: NKJP: Sławomir Mrożek: Opowiadania 1974-1979, 1979

Przy sąsiednim stoliku siedziała atrakcyjna dziewczyna, najwyżej dwudziestopięcioletnia, długowłosa blondynka.

źródło: NKJP: Michał Bielecki: Dziewczyna z Banku Prowincjonalnego S.A., 1997

[...] trwało to wszystko jednak krótko, parę dni, najwyżej tydzień, gdy wreszcie Ludka pojawiała się znów wymalowana, wyelegantowana, zaczepna i pełna werwy.

źródło: NKJP: Stanisław Dygat: Jezioro Bodeńskie, 1995

Po pół roku, najwyżej roku, okazywało się, że ich już tam nie ma, że znikli, a wypływali ludzie tacy jak Grudzień czy Grygiel.

źródło: NKJP: Teresa Torańska: Oni, 1997

Odmiana

część mowy: operator metapredykatywny

podklasa: operator aproksymacji

Składnia

najwyżej _
Licz., Przym. odliczebn., Rz. nazywający liczbę lub miarę czegoś
ograniczenia zakresu użycia:
nie: z wyrażeniami nazywającymi maksymalną liczebność typu wszyscy, każdy
szyk: zmienny: neutralna antepozycja

2. biżuterii nie nosi, najwyżej obrączkę

Definicja

sprawa, o którą chodzi, zwykle kogoś lub czegoś nie dotyczy, a jeżeli tak, to tylko w takim zakresie, o jakim mowa

Noty o użyciu

komentarz przyrematyczny

Warianty

  • rzadziej co najwyżej

Cytaty

Może gdzie indziej było inaczej, ale w naszej kamienicy nigdy nie słyszałam, żeby mówiono o polityce, a u nas w rodzinie najwyżej babcia czasem wzdychała, że o wiele lepiej było za cara.

źródło: NKJP: Henryk Grynberg: Życie ideologiczne, osobiste, codzienne i artystyczne, 1998

W naturze nic nie ginie, towarzysze, najwyżej zawieruszy się gdzieś na małą chwilę...

źródło: NKJP: Christian Skrzyposzek: Wolna Trybuna, 1985

- Prawie nie wychodził już z domu - wspomina Milan Kwiatkowski - najwyżej na skromny obiad, sam bowiem nic sobie nie potrafił zrobić.

źródło: NKJP: Joanna Siedlecka: Obława. Losy pisarzy represjonowanych, 2005

Broń była nowiutka. Najwyżej raz przestrzelana. Z pełnymi magazynkami.

źródło: NKJP: Krystyna Boglar: Zobaczysz, że pewnego dnia..., 1996

W dzieciństwie wielu różnych rzeczy się bałem, na przykład gniewu ojca, ale nie pamiętam, żebym się bardzo wstydził. Najwyżej trochę.

źródło: NKJP: Kinga Dunin: Tabu, 1998

Odmiana

część mowy: partykuła

podklasa: wyróżniająca

Składnia

najwyżej _
w kontekście lewostronnym: stwierdzenie zawierające negację
ograniczenia zakresu użycia:
nie: w Zd. rozk.
szyk: stały: antepozycja
Data ostatniej modyfikacji: 11.09.2015
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json