UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

stołeczny

Chronologizacja

SStp, SKN, SJPXVII, STR, SL, SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

Przymiotnik pochodzący od st.pol. rzeczownika stołek (stolec) w znaczeniu 'krzesło władcy, tron'.
Por. stolica

1. związany ze stolicą

Definicja

związany ze stolicą - głównym miastem państwa

Cytaty

Odmiana

część mowy: przymiotnik

1.a gród

Definicja

będący stolicą

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Funkcjonowanie państwa władza państwowa

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Przynależność i podział terytorialny typy terytoriów, podział administracyjny

Połączenia

  • stołeczny gród; dystrykt; Belfast, Petersburg, Wiedeń; stołeczna Warszawa; stołeczne miasto, województwo

Cytaty

Po śmierci Cyryla (869 r.) papież mianował Metodego arcybiskupem i zezwolił mu na utworzenie metropolii słowiańskiej. Jej pierwszą siedzibą było krótko Sirmium [...], niedługo potem stał się nią Velehrad, stołeczny gród Wielkich Moraw.

źródło: NKJP: Kraków - trzeci Rzym, Dziennik Polski, 2004-04-08

Miernikiem miejsca, jakie zajmuje miasto stołeczne, jest stopień skupienia w nim infrastruktury społecznej, z którego wynika realizacja funkcji stolicy kraju.

źródło: NKJP: Andrzej Jezierski: Miejsce Warszawy w gospodarce Polski Ludowej, 1970

Ulica Wolska, jedna z głównych arterii komunikacyjnych stołecznego miasta Warszawy, posiadała betonową nawierzchnię, gładką, kamiennie twardą, dzwoniącą pod kołami pojazdów jak napięta skóra bębna.

źródło: NKJP: Bohdan Czeszko: Pokolenie, 1974

Dadzą kilka występów w stołecznym Kiszyniowie i okolicy.

źródło: NKJP: Szaflary. Z Kroniki gminnej, Tygodnik Podhalański, 1999

Dominantą tej - powstałej niedługo przed śmiercią autora w 1939 roku - powieści nie jest nostalgia za stołecznym Wiedniem Franciszka Józefa I, lecz oczarowanie odkrywanymi na nowo rodzinnymi stronami najwierniejszego spośród jego poddanych.

źródło: NKJP: Aleksander Kaczorowski: O Życiu i Książkach Józefa Rotha: Złotogród, Brody, Grodzisk, Gazeta Wyborcza, 1994-08-11

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. stołeczny
stołeczny
stołeczny
stołeczne
stołeczna
D. stołecznego
stołecznego
stołecznego
stołecznego
stołecznej
C. stołecznemu
stołecznemu
stołecznemu
stołecznemu
stołecznej
B. stołecznego
stołecznego
stołeczny
stołeczne
stołeczną
N. stołecznym
stołecznym
stołecznym
stołecznym
stołeczną
Ms. stołecznym
stołecznym
stołecznym
stołecznym
stołecznej
W. stołeczny
stołeczny
stołeczny
stołeczne
stołeczna
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. stołeczni
stołeczni
stołeczne
stołeczne
D. stołecznych
stołecznych
stołecznych
stołecznych
C. stołecznym
stołecznym
stołecznym
stołecznym
B. stołecznych
stołecznych
stołecznych
stołeczne
N. stołecznymi
stołecznymi
stołecznymi
stołecznymi
Ms. stołecznych
stołecznych
stołecznych
stołecznych
W. stołeczni
stołeczni
stołeczne
stołeczne

Skróty

st.

1.b okręg

Definicja

taki, na którego obszarze znajduje się stolica

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Funkcjonowanie państwa władza państwowa

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Przynależność i podział terytorialny typy terytoriów, podział administracyjny

Połączenia

  • stołeczny dystrykt, obszar, okręg; stołeczne województwo

Cytaty

Ja także widziałem projekt pięciu okręgów ­czyli wydzielony byłby okręg stołeczny ­jak również słyszałem głosy, żeby wydzielić dodatkowo okręg górnośląski ze względu na konurbację śląską i specyficzne warunki z punktu widzenia terenu wojskowego.

źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 05.11.1998

Każdy z trzech regionów politycznych - Flandria, Walonia i region stołeczny Brukseli - ma swoje władze, parlament i budżet.

źródło: NKJP: Małgorzata Alterman: Czy Belgom zostało tylko dziesięć lat?, Gazeta Wyborcza - Magazyn, 1997-03-14

Parkujemy w miejscu, gdzie przebiegała przed wiekami ostro strzeżona granica, oddzielająca obszar stołeczny Tokio, zwanego stolicą wschodnią przeniesioną z Kioto.

źródło: NKJP: Andrzej Urbańczyk: Dziękuję ci, Pacyfiku, 1985

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. stołeczny
stołeczny
stołeczny
stołeczne
stołeczna
D. stołecznego
stołecznego
stołecznego
stołecznego
stołecznej
C. stołecznemu
stołecznemu
stołecznemu
stołecznemu
stołecznej
B. stołecznego
stołecznego
stołeczny
stołeczne
stołeczną
N. stołecznym
stołecznym
stołecznym
stołecznym
stołeczną
Ms. stołecznym
stołecznym
stołecznym
stołecznym
stołecznej
W. stołeczny
stołeczny
stołeczny
stołeczne
stołeczna
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. stołeczni
stołeczni
stołeczne
stołeczne
D. stołecznych
stołecznych
stołecznych
stołecznych
C. stołecznym
stołecznym
stołecznym
stołecznym
B. stołecznych
stołecznych
stołecznych
stołeczne
N. stołecznymi
stołecznymi
stołecznymi
stołecznymi
Ms. stołecznych
stołecznych
stołecznych
stołecznych
W. stołeczni
stołeczni
stołeczne
stołeczne

1.c teatr

Definicja

znajdujący się w stolicy

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Przynależność i podział terytorialny typy terytoriów, podział administracyjny

Połączenia

  • stołeczny bank, cmentarz, hotel, ratusz, sąd, stadion, szpital, teatr, uniwersytet; stołeczna firma, galeria, komenda, piwiarnia, prokuratura, uczelnia, winiarnia; gmina; stołeczne kino, lotnisko, metro, pogotowie, schronisko; stołeczne bary, bazary, biurowce, hipermarkety, muzea, sklepy, targowiska, zakłady; arterie, estakady, przejścia podziemne, szlaki rowerowe, ulice

Cytaty

W konferencji, w stołecznym hotelu „Jan III Sobieski”, wzięli udział m.in. piłkarze [...] oraz selekcjoner i dyrektor techniczny reprezentacji [...].

źródło: NKJP: (PAP): Zagrać mądrze i skutecznie, Dziennik Polski - Sport. 1999-03-23

Jest to chyba jedyna stołeczna piwiarnia, w której odbywają się codzienne, regularne koncerty.

źródło: NKJP: Piotr Bikont: Jadłem w..., Gazeta Wyborcza, 1992-09-18

Podczas sobotnich finałów XXIII Turnieju im. Feliksa Stamma stołeczna hala przy ul. Nowowiejskiej pękała w szwach.

źródło: NKJP: PAWEŁ RYDZYŃSKI: CO Z TYM AMATORSTWEM?, prasa, 2006

Unijna kasa ma pójść na stołeczne metro.

źródło: NKJP: Krzysztof LOSZ: Chcemy lepszej drogi do stolicy!, 2006-07-18

ZTM w niedalekiej przyszłości zamierza wymienić starą część taboru i rozbudować stołeczne linie tramwajowe.

źródło: NKJP: ADAM SADY; JSU; OLA: Jubileusz na szynach, prasa, 1998

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. stołeczny
stołeczny
stołeczny
stołeczne
stołeczna
D. stołecznego
stołecznego
stołecznego
stołecznego
stołecznej
C. stołecznemu
stołecznemu
stołecznemu
stołecznemu
stołecznej
B. stołecznego
stołecznego
stołeczny
stołeczne
stołeczną
N. stołecznym
stołecznym
stołecznym
stołecznym
stołeczną
Ms. stołecznym
stołecznym
stołecznym
stołecznym
stołecznej
W. stołeczny
stołeczny
stołeczny
stołeczne
stołeczna
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. stołeczni
stołeczni
stołeczne
stołeczne
D. stołecznych
stołecznych
stołecznych
stołecznych
C. stołecznym
stołecznym
stołecznym
stołecznym
B. stołecznych
stołecznych
stołecznych
stołeczne
N. stołecznymi
stołecznymi
stołecznymi
stołecznymi
Ms. stołecznych
stołecznych
stołecznych
stołecznych
W. stołeczni
stołeczni
stołeczne
stołeczne

1.d samorząd

Definicja

działający w stolicy

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Funkcjonowanie państwa urzędy i ich funkcjonowanie

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Przynależność i podział terytorialny typy terytoriów, podział administracyjny

Połączenia

  • stołeczny adwokat, bramkarz, developer, dziennikarz, inwestor, komendant, konserwator zabytków, kurator oświaty, menedżer, prokurator, taksówkarz; klub, komitet, magistrat, samorząd, zespół; stołeczna drużyna, policja, prokuratura; stołeczne służby

Cytaty

Nie wiadomo jak długo stołeczny adwokat współpracował z gangiem i jakimi interesami półświatka zawiadywał.

źródło: NKJP: RAFAŁ PASZTELAŃSKI; PIOTR SIEŃKO: Mecenas pomylił role, 2002

Rzeczywiście, te występujące masowo przestępstwa kryminalne wymagają zwiększenia efektywności pracy policji. Poprzedni komendant stołeczny zrobił bardzo wiele, by je ograniczyć.

źródło: NKJP: ANNA SATEL: Policja może jeszcze, 2002

Byłem dziś na spotkaniu z wiceprezydentem Warszawy, który nadzoruje szpitale podlegające pod stołeczny samorząd.

źródło: NKJP: R. Nadaj: Wracam do służby zdrowia, Tygodnik Ciechanowski, 2007-12-15

W środę zaalarmowana została cała stołeczna policja na wiadomość o zaginięciu dziewczynki w trakcie zwiedzania Pałacu Kultury i Nauki.

źródło: NKJP: Nie bałam się...,, Dziennik Polski - Kraj, 1998-05-28

W warszawskim centrum Olimpijskim odbyła się niedawno debata na temat trudnej sytuacji większości stołecznych klubów.

źródło: NKJP: (jb): Podczytane, Mazowieckie To i owo, 2006-05-11

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. stołeczny
stołeczny
stołeczny
stołeczne
stołeczna
D. stołecznego
stołecznego
stołecznego
stołecznego
stołecznej
C. stołecznemu
stołecznemu
stołecznemu
stołecznemu
stołecznej
B. stołecznego
stołecznego
stołeczny
stołeczne
stołeczną
N. stołecznym
stołecznym
stołecznym
stołecznym
stołeczną
Ms. stołecznym
stołecznym
stołecznym
stołecznym
stołecznej
W. stołeczny
stołeczny
stołeczny
stołeczne
stołeczna
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. stołeczni
stołeczni
stołeczne
stołeczne
D. stołecznych
stołecznych
stołecznych
stołecznych
C. stołecznym
stołecznym
stołecznym
stołecznym
B. stołecznych
stołecznych
stołecznych
stołeczne
N. stołecznymi
stołecznymi
stołecznymi
stołecznymi
Ms. stołecznych
stołecznych
stołecznych
stołecznych
W. stołeczni
stołeczni
stołeczne
stołeczne

1.e dziennik

Definicja

wydawany w stolicy

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Przynależność i podział terytorialny typy terytoriów, podział administracyjny

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Środki masowego przekazu prasa

Połączenia

  • stołeczny dziennik; stołeczna gazeta, prasa

Cytaty

Początkowo bardzo wielu ludzi nie chciało polemizować z Sołżenicynem. Niechaj pisarz odsapnie na ojczystej ziemi, niech mu będzie u nas dobrze. A tymczasem Sołżenicyn uznał, że stołeczna prasa celowo jego wystąpienia przemilcza.

źródło: NKJP: Konstantin Kedrow, \„ Izwiestia \” ; Tłum.22 Lai: Rosyjską opinię zbulwersowało usunięcie z telewizji publicznej cotygodniowego programu Aleksandra Sołżenicyna, Gazeta Wyborcza, 1995-10-05

W 1930 roku stołeczna prasa doniosła, że sprawa kamienicy przy Nowym Świecie 67/69 trafiła na wokandę Sądu Najwyższego.

źródło: NKJP: Stanisław Milewski: Ciemne sprawy międzywojnia, 2002

[...] dwa wysokonakładowe stołeczne dzienniki (,Życie Warszawy' i ,Gazeta Wyborcza') odmówiły opublikowania bezpłatnego ogłoszenia, zawierającego propozycję przekazania za darmo kilkunastu tysięcy egzemplarzy książek.

źródło: NKJP: Piotr Szwajcer: KSIĄŻKA - TEŻ TOWAR, Gazeta Wyborcza, 1993-03-16 ,

Wczorajsze „Życie Warszawy”, najstarszy stołeczny dziennik, ukazało się w zmniejszonej objętości.

źródło: NKJP: Życie\„ na sprzedaż?, Gazeta Wyborcza, 1994-08-31

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. stołeczny
stołeczny
stołeczny
stołeczne
stołeczna
D. stołecznego
stołecznego
stołecznego
stołecznego
stołecznej
C. stołecznemu
stołecznemu
stołecznemu
stołecznemu
stołecznej
B. stołecznego
stołecznego
stołeczny
stołeczne
stołeczną
N. stołecznym
stołecznym
stołecznym
stołecznym
stołeczną
Ms. stołecznym
stołecznym
stołecznym
stołecznym
stołecznej
W. stołeczny
stołeczny
stołeczny
stołeczne
stołeczna
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. stołeczni
stołeczni
stołeczne
stołeczne
D. stołecznych
stołecznych
stołecznych
stołecznych
C. stołecznym
stołecznym
stołecznym
stołecznym
B. stołecznych
stołecznych
stołecznych
stołeczne
N. stołecznymi
stołecznymi
stołecznymi
stołecznymi
Ms. stołecznych
stołecznych
stołecznych
stołecznych
W. stołeczni
stołeczni
stołeczne
stołeczne

1.f koncert

Definicja

odbywający się w stolicy

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Przynależność i podział terytorialny typy terytoriów, podział administracyjny

Połączenia

  • stołeczny festyn, jarmark, koncert; stołeczna impreza

Cytaty

Dzięki Bankowi Gospodarki Żywnościowej Paweł Przybylski wraz z Krzysztofem Gęborysem będą rywalizować z bardzo silną konkurencją zgłoszoną do specyficznej stołecznej imprezy.

źródło: NKJP: (A): Przybylski wraca?, Dziennik Polski - Motoryzacja, 2000-11-26

A w jaki sposób z aktorki Lupy stała się Pani aktorką Warlikowskiego? Jego „Bachantki”, „Oczyszczeni” i „Burza” - to najgłośniejsze stołeczne spektakle ostatnich sezonów.

źródło: NKJP: Konradowa OK, Dziennik Polski - Magazyn, 2003-08-08

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. stołeczny
stołeczny
stołeczny
stołeczne
stołeczna
D. stołecznego
stołecznego
stołecznego
stołecznego
stołecznej
C. stołecznemu
stołecznemu
stołecznemu
stołecznemu
stołecznej
B. stołecznego
stołecznego
stołeczny
stołeczne
stołeczną
N. stołecznym
stołecznym
stołecznym
stołecznym
stołeczną
Ms. stołecznym
stołecznym
stołecznym
stołecznym
stołecznej
W. stołeczny
stołeczny
stołeczny
stołeczne
stołeczna
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. stołeczni
stołeczni
stołeczne
stołeczne
D. stołecznych
stołecznych
stołecznych
stołecznych
C. stołecznym
stołecznym
stołecznym
stołecznym
B. stołecznych
stołecznych
stołecznych
stołeczne
N. stołecznymi
stołecznymi
stołecznymi
stołecznymi
Ms. stołecznych
stołecznych
stołecznych
stołecznych
W. stołeczni
stołeczni
stołeczne
stołeczne

1.g folklor

Definicja

charakterystyczny dla stolicy

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Przynależność i podział terytorialny typy terytoriów, podział administracyjny

Połączenia

  • stołeczny bałagan, charakter, folklor, gwar, status, sznyt; stołeczna architektura; arystokracja, elita; niepunktualność, ogłada, wyniosłość; opinia; stołeczne korki; nastroje, tradycje

Cytaty

Po wygaśnięciu w roku 1526 dynastii Piastów Mazowieckich i zniesieniu samodzielności Mazowsza, które włączono do Korony - Warszawa traci swój stołeczny charakter i staje się tylko jednym z wielu miast królewskich.

źródło: NKJP: (WS): Z DZIEJÓW WARSZAWSKIEGO ZAMKU, prasa, 1971

Odpowiadał mu stołeczny gwar, monarszy dwór, a sympatią obdarzali go zarówno Zygmunt I Stary, jak i jego syn Zygmunt August.

źródło: NKJP: Popas pana Mikołaja, Dziennik Polski - Pejzaż, 2004-04-23

[...] jedna z dziennikarek przybyłych na festiwal z drugiego krańca Polski zapytała, dlaczego Kraków, wciąż podkreślający swe stołeczne tradycje i aspiracje do miana wielkiego ośrodka kultury, nie wybudował sobie porządnej sali koncertowej.

źródło: NKJP: Zmienność nastrojów, Dziennik Polski - Kraj, 1999-04-05

Wsiadł w samochód, przebił się przez stołeczne korki i fatalnie zatłoczoną szosę do Pułtuska.

źródło: NKJP: Tomasz Klarecki, Izabela Smolarek: Wilk... i śmierć bankiera, 2006

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. stołeczny
stołeczny
stołeczny
stołeczne
stołeczna
D. stołecznego
stołecznego
stołecznego
stołecznego
stołecznej
C. stołecznemu
stołecznemu
stołecznemu
stołecznemu
stołecznej
B. stołecznego
stołecznego
stołeczny
stołeczne
stołeczną
N. stołecznym
stołecznym
stołecznym
stołecznym
stołeczną
Ms. stołecznym
stołecznym
stołecznym
stołecznym
stołecznej
W. stołeczny
stołeczny
stołeczny
stołeczne
stołeczna
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. stołeczni
stołeczni
stołeczne
stołeczne
D. stołecznych
stołecznych
stołecznych
stołecznych
C. stołecznym
stołecznym
stołecznym
stołecznym
B. stołecznych
stołecznych
stołecznych
stołeczne
N. stołecznymi
stołecznymi
stołecznymi
stołecznymi
Ms. stołecznych
stołecznych
stołecznych
stołecznych
W. stołeczni
stołeczni
stołeczne
stołeczne
Data ostatniej modyfikacji: 23.10.2013
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json