Chronologizacja
Odmiana
część mowy: przymiotnik
Stopień równy
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | zgasły |
zgasły |
zgasły |
zgasłe |
zgasła |
| D. | zgasłego |
zgasłego |
zgasłego |
zgasłego |
zgasłej |
| C. | zgasłemu |
zgasłemu |
zgasłemu |
zgasłemu |
zgasłej |
| B. | zgasłego |
zgasłego |
zgasły |
zgasłe |
zgasłą |
| N. | zgasłym |
zgasłym |
zgasłym |
zgasłym |
zgasłą |
| Ms. | zgasłym |
zgasłym |
zgasłym |
zgasłym |
zgasłej |
| W. | zgasły |
zgasły |
zgasły |
zgasłe |
zgasła |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | zgaśli |
zgaśli |
zgasłe |
zgasłe |
| D. | zgasłych |
zgasłych |
zgasłych |
zgasłych |
| C. | zgasłym |
zgasłym |
zgasłym |
zgasłym |
| B. | zgasłych |
zgasłych |
zgasłych |
zgasłe |
| N. | zgasłymi |
zgasłymi |
zgasłymi |
zgasłymi |
| Ms. | zgasłych |
zgasłych |
zgasłych |
zgasłych |
| W. | zgaśli |
zgaśli |
zgasłe |
zgasłe |
Pochodzenie
1. ogień
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii temperatura i ogień
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | wygasły |
Połączenia
- zgasły papieros; płomień; zgasłe cygaro
Cytaty
|
Mock wrzucił do miednicy zgasłe cygaro. źródło: NKJP: Marek Krajewski: Dżuma w Breslau, 2007 |
|
|
Zdjęcie, które wywołało burzę, pokazuje jednego z biegaczy olimpijskiej sztafety i ochroniarza w cywilu, który zapalniczką podpala zgasłą pochodnię. źródło: Wpadka z ogniem olimpijskim w reklamach, 2013-10-09 (tvn24.pl) |
2. światło
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii kolory i światło
Cytaty
|
Zza małego okienka widać wyłącznie czerń kosmosu. Gdzieniegdzie migają dawno zgasłe gwiazdy, których światło dopiero teraz dociera w zasięg wzroku podróżników, zmierzających ku obrzeżom Układu Słonecznego. źródło: Internet: lubimyczytac.pl |
|
|
Stoję z papierosem przed domem i widzę czysty puch: na ziemi, na krzewach, na zgasłej lampie latarni [...]. źródło: Krzysztof Wołodźko: Śnieg i chłód, Kontakt, 2013-02-04 (magazynkontakt.pl) |
3. silnik
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK I TECHNIKA Urządzenia i maszyny funkcjonowanie urządzeń i maszyn
Cytaty
|
Izzat popatrzył jeszcze przez chwilę w zgasły ekran, wreszcie zaklął i rzucił komórkę na stół. źródło: Magdalena Kozak: Łzy diabła, 2015 |
|
|
[...] podała, że jeden z jej samolotów może być z tej czwórki, bo miała niedawno incydent ze zgasłym silnikiem. źródło: Piotr Rudzki: FAA ostrzega użytkowników starszych B737, 2020-07-25 (rp.pl) |
4. kolor
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii kolory i światło
Połączenia
- zgasły głos; zgasłe oczy
Cytaty
|
Oczy co dopiero mu wrzały, nagle stały się jakby zgasłe, spłowiałe. źródło: NKJP: Wiesław Myśliwski: Traktat o łuskaniu fasoli, 2007 |
|
|
Babka ma zapłakane oczy i zgasłą, bez wyrazu twarz. źródło: NKJP: Maria Borowa: Dominika znaczy niedziela, 1988 |
|
|
To był przepiękny spektakl uruchomiony przez światło właśnie, bo światło jest witrażowi niezbędne. Bez niego to tylko kolorowe szybki o barwach zgasłych. źródło: Natalia Budzyńska: Przez okna szybę, Przewodnik Katolicki, 2020-03-08 (przewodnik-katolicki.pl) |
5. ród
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Bieg życia śmierć
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Rodzina relacje rodzinne
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | wygasły |
Cytaty
|
Mauzoleum, eksponujące na przykład udział Piastów w powstrzymaniu mongolskiej ekspansji w XIII w., mogło jednak skłonić do refleksji wrażliwego na historię oświeceniowego polityka. Taką też rolę ów pomnik zgasłej dynastii miał do spełnienia. źródło: Bogusław Czechowicz: Ostatnia gałąź Piastów, 2011-07-23 (focus.pl) |
|
|
Wołyń nierozerwalnie związany jest z Wiśniowieckimi. Tu zachowało się najwięcej zabytków tego potężnego niegdyś rodu, zgasłego w XVIII wieku. źródło: Dmytro Antoniuk: Wiśniowieccy, Kurier Galicyjski, 2017-08-31 (arch.kuriergalicyjski.com) |
6. entuzjazm
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka
Połączenia
- zgasła miłość
Cytaty
|
Chciałem, ta ochota przyszła równie nagle, jak dopiero co zgasłe pożądanie, wziąć ją za rękę i iść aleją wysadzaną drzewami (taka była w moim rodzinnym mieście), jeść lody i pić lemoniadę z kubka. źródło: NKJP: Andrzej Żor: Jedenaście dialogów z porcelanową filiżanką w tle, 2009 |
|
|
Informacja o nominacji podgrzała trochę już zgasłą dyskusję o potrzebie istnienia Frygi, jej koszcie, otoczeniu i estetycznych walorach. źródło: Marnotrawstwo i makabryły (24kurier.pl) |
7. autorytet
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające
Cytaty
|
[...] studentom się nie dziwię, chcą mieć fotkę z okrzyczanym kiedyś W. - w końcu był gwiazdą, nieważne ze już jest zgasłą. źródło: Internet: pudelek.pl |
|
|
- [...] nikt nie ma wątpliwości, że zawsze był i jest gwarantem demokracji i najlepszym ambasadorem Hiszpanii w świecie [...]. źródło: Internet: wyborcza.pl |
|
|
Głupota zgasłych polityków, którzy chcą uchodzić za gejzery intelektu, mnie prowokuje. źródło: Internet: joemonster.org |
8. dziadek
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Bieg życia śmierć
Połączenia
- dawno; przedwcześnie zgasły
Cytaty
|
W szeregu krótkich obrazów pokazuje Gastello dzieje życia Mikołaja F. Gastello, ur. w 1907 r., zgasłego w 1941 r. źródło: Jaszcz, Trybuna Ludu, 1949-12-13 (powszechny.com) |
|
|
Stulicha przestrzegła nas, abyśmy nawet nie próbowali zobaczyć się dzisiaj ze zbolałym wdowcem, zamknął się bowiem w zamkowej kaplicy, gdzie opłakuje swój srogi los nad ciałem przedwcześnie zgasłej małżonki i nikogo na pewno nie przyjmie. źródło: NKJP: Witold Jabłoński: Metamorfozy, 2004 |