UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

salutować

Chronologizacja

XVI w., SPXVI
Na podstawie indeksu haseł

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. salutuję
salutujemy
2 os. salutujesz
salutujecie
3 os. salutuje
salutują

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. salutowałem
+(e)m salutował
salutowałam
+(e)m salutowała
salutowałom
+(e)m salutowało
salutowaliśmy
+(e)śmy salutowali
salutowałyśmy
+(e)śmy salutowały
2 os. salutowałeś
+(e)ś salutował
salutowałaś
+(e)ś salutowała
salutowałoś
+(e)ś salutowało
salutowaliście
+(e)ście salutowali
salutowałyście
+(e)ście salutowały
3 os. salutował
salutowała
salutowało
salutowali
salutowały

bezosobnik: salutowano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę salutował
będę salutować
będę salutowała
będę salutować
będę salutowało
będę salutować
będziemy salutowali
będziemy salutować
będziemy salutowały
będziemy salutować
2 os. będziesz salutował
będziesz salutować
będziesz salutowała
będziesz salutować
będziesz salutowało
będziesz salutować
będziecie salutowali
będziecie salutować
będziecie salutowały
będziecie salutować
3 os. będzie salutował
będzie salutować
będzie salutowała
będzie salutować
będzie salutowało
będzie salutować
będą salutowali
będą salutować
będą salutowały
będą salutować

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. salutujmy
2 os. salutuj
salutujcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. salutowałbym
bym salutował
salutowałabym
bym salutowała
salutowałobym
bym salutowało
salutowalibyśmy
byśmy salutowali
salutowałybyśmy
byśmy salutowały
2 os. salutowałbyś
byś salutował
salutowałabyś
byś salutowała
salutowałobyś
byś salutowało
salutowalibyście
byście salutowali
salutowałybyście
byście salutowały
3 os. salutowałby
by salutował
salutowałaby
by salutowała
salutowałoby
by salutowało
salutowaliby
by salutowali
salutowałyby
by salutowały

bezosobnik: salutowano by

bezokolicznik: salutować

imiesłów przysłówkowy współczesny: salutując

gerundium: salutowanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. salutowanie
salutowania
D. salutowania
salutowań
C. salutowaniu
salutowaniom
B. salutowanie
salutowania
N. salutowaniem
salutowaniami
Ms. salutowaniu
salutowaniach
W. salutowanie
salutowania

imiesłów przymiotnikowy czynny: salutujący

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. salutujący
salutujący
salutujący
salutujące
salutująca
D. salutującego
salutującego
salutującego
salutującego
salutującej
C. salutującemu
salutującemu
salutującemu
salutującemu
salutującej
B. salutującego
salutującego
salutujący
salutujące
salutującą
N. salutującym
salutującym
salutującym
salutującym
salutującą
Ms. salutującym
salutującym
salutującym
salutującym
salutującej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. salutujący
salutujący
salutujące
salutujące
D. salutujących
salutujących
salutujących
salutujących
C. salutującym
salutującym
salutującym
salutującym
B. salutujących
salutujących
salutujących
salutujące
N. salutującymi
salutującymi
salutującymi
salutującymi
Ms. salutujących
salutujących
salutujących
salutujących

odpowiednik aspektowy: zasalutować

Pochodzenie

Od: salut

1. ręką

Definicja

wykonywać gest będący oznaką szacunku, przytykając dwa wyprostowane palce prawej ręki do daszka czapki munduru lub w inny przewidziany regulaminem wojskowym albo innych służb mundurowych sposób

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Wojsko i wojna czynności, przedmioty, miejsca związane z wojskiem i wojną

Relacje znaczeniowe

synonimy:  ktoś bije w dach

Połączenia

  • adiutant salutuje; oficerowie salutują

Cytaty

[...] zdobył order Virtuti Militari i czterokrotnie Krzyż Walecznych. Nosił je z dumą, bo nawet generał musiał salutować żołnierzowi, który został uhonorowany najwyższym odznaczeniem wojskowym.

źródło: NKJP: Sławomir Kmiecik: Cmentarze nie milczą [...], Polska Głos Wielkopolski, 2007-09-17

Gdy przechodzi korytarzem, mundurowi funkcjonariusze prężą się i salutują. Nadzoruje największy okręg służby więziennej w Polsce.

źródło: NKJP: Barbara Sadłowska: Człowiek w sześciu mundurach, Gazeta Poznańska, 2006-05-06

Wchodzi konduktor, pani okazuje mu dwie legitymacje, konduktor salutuje. Może żona dygnitarza kolejowego?

źródło: NKJP: Józef Hen: Dziennik na nowy wiek, 2009

Za każdym razem policjant po odnalezieniu mnie na liście wypręża się jak struna, salutuje i pyta, dlaczego nie przyjechałam samochodem.

źródło: NKJP: Krystyna Janda, Bożena Janicka: Gwiazdy mają czerwone pazury, 1998

Szanowaliśmy tę służbę, szanowaliśmy starszego sierżanta z 36 pp. naszego instruktora, na ulicach salutowaliśmy oficerów - służyliśmy z chęcią.

źródło: NKJP: Piotr Kardela: Wojciech Rostafiński (1921-2002) : powstaniec Warszawy, naukowiec z NASA, 2008

Składnia

bez ograniczeń + salutować +
(KOMU|KOGO)

2. salwą armatnią

Definicja

wykonywać czynności przewidziane w regulaminie danych służb mundurowych, które mają na celu powitanie, pożegnanie lub uczczenie kogoś lub czegoś

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Wojsko i wojna czynności, przedmioty, miejsca związane z wojskiem i wojną

Cytaty

Salutowanie banderą to obniżanie jej do połowy wysokości masztu, a następnie szybkie podnoszenie. [...] Salutować należy wszystkie okręty wojenne, bandery wojenne na fortyfikacjach w odległości do 3 Mm [...] oraz pomnik Bohaterów Westerplatte.

źródło: NKJP: Janusz Nitecki: Na pełnym kursie - sport, Magazyn Puls Studenta, 2000-11

[...] po wizytacji Wielkich Żuław przez biskupa Chełmińskiego Feliksa, który 1 i 2 maja zatrzymał się w Malborku i podczas odjazdu salutowano mu trzy razy z armat [...].

źródło: NKJP: Hemprich Klaus: Miedziana puszka ze szczytu wieży, Dziennik Bałtycki, 2005-08-12

Składnia

bez ograniczeń + salutować +
KOGO/CO
bez ograniczeń + salutować +
KOMU/CZEMU
Data ostatniej modyfikacji: 12.06.2019
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json