UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

kręciek

Chronologizacja

1858, Dramata Willjama Shakspear'a, t. 3, tłum. J. Komierowski, books.google.pl

Pochodzenie

Zob. kręcić

1. u kóz

Definicja

pot.  przest. 
choroba zwierząt, głównie owiec i kóz, wywoływana obecnością w mózgu larw tasiemca, objawiająca się tym, że zwierzę niespokojnie porusza się w kółko

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt budowa i funkcjonowanie organizmów zwierzęcych

Relacje znaczeniowe

synonimy:  kołowacizna
hiperonimy:  choroba I

Cytaty

W parę dni po ostatnim zajściu z owcą rzekomo chorą na kręćka zauważył, iż w dąbrowie ścięto tuż przy ziemi młodego dębczaka i miejsce, gdzie rósł, udeptano.

źródło: NKJP: Zofia Kossak: Przymierze, 1952

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3, m2

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. kręciek
kręćki
D. kręćka
kręćków
C. kręćkowi
kręćkom
B. kręciek
pot. kręćka
kręćki
N. kręćkiem
kręćkami
Ms. kręćku
kręćkach
W. kręćku
kręćki

Inne uwagi

Zwykle lp

2. u ptaków

Definicja

choroba ptaków, głównie gołębi i kur, wywoływana przez wirus atakujący układ nerwowy, objawiająca się tym, że szyja ptaka skręca się i jego głowa pozostaje w nienaturalnym położeniu

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt budowa i funkcjonowanie organizmów zwierzęcych

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  choroba I

Cytaty

O ile wiem, to nie ma na kręćka 100-procentowego leku, a najlepszym sposobem na ta chorobę są szczepienia gołębi.

źródło: Internet: zloteskrzydlo.pl

Kręciek [...] sprawia, że na hodowców pada blady strach.

źródło: Internet: lotydalekodystansowe.pl

Czy mogę jeszcze uratować gołębie chore na kręciek? [...] Jakie leki podawać? Co robić?

źródło: Internet: pzhgp.pl

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3, m2

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. kręciek
kręćki
D. kręćka
kręćków
C. kręćkowi
kręćkom
B. kręciek
pot. kręćka
kręćki
N. kręćkiem
kręćkami
Ms. kręćku
kręćkach
W. kręćku
kręćki

Inne uwagi

Zwykle lp

3. na punkcie czegoś

Definicja

pot. 
czyjś stan, sposób myślenia lub postępowania odbiegający od normy, o którym mówiący sądzi, że jest świadectwem zaburzeń psychicznych

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Relacje znaczeniowe

synonimy:  bzik, fiksum, hopel, szmergiel

Połączenia

  • dostać/dostawać, mieć kręćka

Cytaty

[...] byłem uprzedzony do Polaków z Królestwa jako ludzi niepoważnych, do endeków jako ludzi z kręćkiem, do „Wiadomości Literackich” za ich salonowość kontrastującą z moim nieobyciem [...].

źródło: NKJP: Czesław Miłosz: Abecadło Miłosza, 1997

Prawdopodobnie, popijając kawę, sprawdzę na termometrze temperaturę, zerknę na niebo, otworzę szafę, spojrzę na moje ciuszki poukładane kolorystycznie w kosteczkę (taki mały kręciek na punkcie pookładanych ubrań w szafie) i chwycę to, co mi się rzuci w oczy.

źródło: Internet: netkobiety.pl

Wysłuchał, nie przerywając, superlatywów na temat mego przyjaciela i jego kręćka na punkcie demokracji.

źródło: Waldemar Piasecki: Ja Karski. Jedno życie, 2017 (books.google.pl)

- Och, on oszalał, mówię panu - wzdychała, pochlipując - dostał kręćka na punkcie tego samochodu.

źródło: NKJP: Zdzisław Szczepaniak: Dziewczyna z Trogiru i inne opowiadania, 2005

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m2

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. kręciek
kręćki
D. kręćka
kręćków
C. kręćkowi
kręćkom
B. kręćka
kręćki
N. kręćkiem
kręćkami
Ms. kręćku
kręćkach
W. kręćku
kręćki

Inne uwagi

Zwykle lp

Składnia

bez ograniczeń + kręciek +
(na punkcie KOGO/CZEGO)
Data ostatniej modyfikacji: 09.09.2022
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json