UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

błona

Chronologizacja

1457, SStp
Inne znaczenie: 'plaster'

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. błona
błony
D. błony
błon
C. błonie
błonom
B. błonę
błony
N. błoną
błonami
Ms. błonie
błonach
W. błono
błony

Pochodzenie

psł. *bolna

1. część ciała

Definicja

cienka tkanka wyścielająca narządy wewnętrzne człowieka i zwierząt

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego części ciała, elementy i substancje składowe

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt budowa i funkcjonowanie organizmów zwierzęcych

Połączenia

  • środkowa, wewnętrzna, zewnętrzna; właściwa błona; błona biologiczna; cytoplazmatyczna, komórkowa, mitochondrialna, plazmatyczna; maziowa, podstawna, surowicza, szklista, śluzowa; błony płodowe
  • błony otoczki, siateczki
  • budowa, części, fałd, powierzchnia; białka, składniki; choroby, martwica, nieżyt, obrzęk, owrzodzenie, podrażnienie, przerost, rak, stan zapalny, szczypanie, zapalenie; perforacja, pęknięcie, przebicie, przerwanie, uszkodzenie; depolaryzacja, regeneracja błony; w obrębie błony; przepustowość błon
  • przestrzeń między błonami
  • (enzymy) związane z błonami
  • coś przenika przez błony

Cytaty

Błona erytrocytów ludzkich jest pierwszą, a jednocześnie najdokładniej zbadaną błoną komórkową, zapewne dzięki łatwości jej otrzymywania w znacznej ilości i w stanie wysokiej czystości.

źródło: NKJP: Leokadia Kłyszejko-Stefanowicz: Cytobiochemia: biochemia niektórych struktur komórkowych, 1995

[...] dentyści mają do dyspozycji żele przeznaczone do znieczulania błony śluzowej w ustach.

źródło: NKJP: Znieczulenia. Bezpieczna walka z bólem, prasa, 2003

Zespół pieczenia jamy ustnej to inaczej stomatodynia. [...] Charakteryzuje się uczuciem pieczenia, szczypania błony śluzowej warg, języka, podniebienia, policzków.

źródło: NKJP: Agnieszka A. Pawlik: Praca i zdrowie: stres a jama ustna, prasa, 2008-10-03

Zanieczyszczenia miejskie uszkadzają błony śluzowe i czynią je podatnymi, bardziej wrażliwymi na działanie ziaren pyłku.

źródło: NKJP: (SIE): Alergiczne miasto, Dziennik Polski - Kraków, 2002-07-26

Pawęź jest to błona łącznotkankowa mniej lub bardziej mocna, zbudowana z tkanki łącznej (zwartej), która w pewnych miejscach ma otwory dla naczyń i nerwów.

źródło: NKJP: Jan Zarzycki, Jan Kuryszko: Anatomia mikroskopowa zwierząt domowych i człowieka, 1995

2. fotograficzna

Definicja

fot. 
elastyczna, przezroczysta taśma pokryta materiałem światłoczułym służąca do utrwalania obrazów

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Urządzenia i maszyny budowa urządzeń i maszyn

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność artystyczna człowieka fotografia

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność artystyczna człowieka film

Połączenia

  • błona celuloidowa, filmowa, fotograficzna, rentgenowska

Cytaty

Proces utrwalenia można również kontrolować. Po całkowitym utrwaleniu błona powinna być zupełnie przejrzysta [...].

źródło: NKJP: Jan Piechura: Foto kolor: Wypłowiała sukienka i nagroda Nobla, prasa, 1966

Zaczęto produkować błony negatywowe o coraz większej czułości oraz materiały ortochromatyczne.

źródło: NKJP: Jolanta Flach: Dzieje fotografii tatrzańskiej (cz. II), prasa, 1996

Kolejnym krokiem naprzód było zastąpienie błony papierowej błoną celuloidową.

źródło: Internet

[...] rywalom trudno będzie pokonać Kodaka, do którego należy 70 proc. amerykańskiego rynku błon fotograficznych [...].

źródło: NKJP: Wendy Bounds: Szykuje się przełom w fotografii, Gazeta Wyborcza - The Wall Stret Journal Europe, 1996-02-05

Błona filmowa była dość wrażliwa na ultrafiolet i w pewnych warunkach zdjęcia odległych obiektów wychodziły blade i zamglone.

źródło: Internet

Frazeologizmy

błona bębenkowa
błona dziewicza
błona lotna
błona pławna
błona pływna
Data ostatniej modyfikacji: 11.03.2025
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json