• Definicja

    pora roku między latem i zimą, kiedy dni stają się coraz krótsze, robi się coraz chłodniej, żółkną i opadają liście z drzew, przyroda przygotowuje się do zimowego odpoczynku, według kalendarza na półkuli północnej trwająca od 23 września do 21 grudnia

  • Noty o użyciu

    Forma jesienią używana w znaczeniu ‘w czasie jesieni’.

  • Kwalifikacja tematyczna

    KATEGORIE FIZYCZNE
    arrow down
    Cechy i właściwości czasu
    arrow down
    kalendarz i miary czasu

    CZŁOWIEK I PRZYRODA
    arrow down
    Pogoda
    arrow down
    warunki atmosferyczne

  • Połączenia
    • chłodna, deszczowa, dżdżysta, mglista, mokra, wietrzna, wilgotna, zimna; ciepła, gorąca, kolorowa, piękna, pogodna; późna, wczesna; bieżąca, następna, przyszłoroczna, tegoroczna, ubiegłoroczna, zeszłoroczna; literacka, muzyczna, piłkarska jesień
    • jesień któregoś roku
    • jesień - wiosna, jesień i zima; wiosna, lato, jesień, zima; lato i jesień, latem i jesienią
    • koniec, nadejście, nastanie, początek, połowa, schyłek, środek; miesiące; barwy, kolory, owoce jesieni; przełom jesieni i zimy
    • buty, kurtka, płaszcz na jesień; kolory na jesień
    • jesień daje znać o sobie, idzie, nadchodzi, nadciąga, nastaje, następuje, przychodzi, robi się, trwa, zbliża się; złoci się
    • czuje się, coś zapowiada; lubić, pożegnać, przeżyć, przetrzymać, spędzać gdzieś; coś służy komuś którąś jesień; zyskać (całą) jesień; mamy jesień
    • pachnie; posadzić, zbierać; rozpocząć coś, ruszyć jesienią
    • idzie ku jesieni
    • pozostawić przez jesień
    • co jesień, do jesieni, na jesień, na jesieni, od jesieni, po jesieni, pod jesień, pod koniec jesieni, przed jesienią, przez jesień, przez całe lato i jesień, w jesieni, z nastaniem jesieni
  • Cytaty

    Jesienią spadają liście i ci, którzy sprzątają ulice, mają dużo pracy.

    źródło: NKJP: Gazeta Wrocławska, nr 09/11, 1998

    Jesień dawała znać o sobie pierwszym chłodem.

    źródło: John Grisham: Raport Pelikana

    W powietrzu czuło się już nadchodzącą jesień.

    źródło: Anne Rivers Siddon: Dom nad oceanem

    Około godz. 16, jak to późną jesienią, zrobiło się ciemno.

    źródło: NKJP: Leszek Sobieraj: Gdy podłoga ucieka spod nóg, Dziennik Zachodni, 2004-12-03

    Przeciw polskim winnicom sprzysiągł się klimat ze swymi mroźnymi zimami, niedostatkiem słońca, chłodnymi jesieniami, nadto deszczowymi i wietrznymi.

    źródło: NKJP: Tadeusz Rojek: Jak to się je: savoir-vivre przy stole, 1994

  • Odmiana
    część mowy: rzeczownik
    rodzaj gramatyczny: ż

    liczba pojedynczaliczba mnoga
    M:
    jesień
    M:
    jesienie
    D:
    jesieni
    D:
    jesieni
    C:
    jesieni
    C:
    jesieniom
    B:
    jesień
    B:
    jesienie
    N:
    jesienią
    N:
    jesieniami
    Ms:
    jesieni
    Ms:
    jesieniach
    W:
    jesieni
    W:
    jesienie
  • Pochodzenie

    psł. *esenь