• Definicja

    istota duchowa, która zgodnie z wiarą żydów, muzułmanów i chrześcijan spowodowała powstanie świata i jest jego jedynym władcą

  • Kwalifikacja tematyczna

    CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE
    arrow down
    Religia – kościół
    arrow down
    wyznania: zasady i prawdy wiary

  • Relacje znaczeniowe
  • Połączenia
    • dobry, miłosierny; prawdziwy; niewidzialny Bóg; Bóg chrześcijański; Najwyższy, Wszechmogący; immanentny, transcendentny; osobowy; Wcielony; żywy
    • jeden Bóg
    • Bóg Jahwe
    • Bóg i bliźni, Bóg i człowiek, Bóg i historia, Bóg i Kościół, Bóg i miłość, Bóg i natura, Bóg i ojczyzna, Bóg i Pan nasz, Bóg i religia, Bóg i wiara; Bóg i ludzie, Bóg i święci, Bóg i wartości chrześcijańskie; niebo i Bóg, świat i Bóg
    • Pan Bóg
    • imię; koncepcja, oblicze, obraz; miłość, obecność; tajemnica; głos, wola; dar Boga
    • służba, wierność Bogu
    • człowiek; miasto, świat; religia; życie bez Boga; szacunek, wdzięczność; w służbie dla Boga; droga; modlitwa, modły, prośby, westchnienie; miłość, ufność, zaufanie; nienawiść, pretensje, żal; dostęp, powrót, przynależność, zbliżenie; odniesienie, relacja, stosunek; odwołanie do Boga; dar, łaska, prezent, szczęście, talent; słowo, znak od Boga; grzech; obowiązek, odpowiedzialność, pokora, posłuszeństwo, wdzięczność; postawa, równość wobec Boga
    • droga; miłość ku Bogu
    • pytanie; walka o Boga; ufność, wiara; niewiara w Boga
    • bojaźń, lęk, strach; odpowiedzialność przed Bogiem; dialog, rozmowa; kontakt, łączność, więź, związek; relacja, spotkanie, życie; jedność, pojednanie, przyjaźń, przymierze z Bogiem; tęsknota za Bogiem
    • język, mowa, myśli; nauka, prawda, wiedza, wyobrażenia; opowieść, piosenka, wiersze; rozmowa, rozważania; świadectwo, wzmianki; milczenie o Bogu
    • wierny Bogu
    • podobny do Boga
    • równy przed Bogiem; związany z Bogiem
    • Bóg istnieje; jest Duchem, Miłością, Stwórcą, tajemnicą..., objawił się / objawia się, pojawił się / pojawia się, ukazał się; stworzył kogoś/coś; błogosławi, pobłogosławił komuś/czemuś; obdarzył kogoś wolnością, talentami... ; wysłuchał kogoś/czegoś; działanie Boga; dany od Boga; dany, nadany, ustanowiony; obdarowany; natchniony; dokonany; kochany, umiłowany; odrzucony, opuszczony, potępiony, zapomniany; posłany, powołany, prowadzony, wezwany, wybrany, wyznaczony, zesłany przez Boga
    • szukać; bać się; radzić się; wyrzec się; doświadczenie Boga
    • dziękować, podziękować, pokłonić się; służyć, ufać; oddać się / oddawać się, ofiarować się, poddać się, poświęcić się, powierzyć się; podobać się, spodobać się; spowiadać się; sprzeciwiać się, sprzeniewierzyć się / sprzeniewierzać się; oddawanie czci Bogu
    • kochać, miłować; prosić; przebłagać; poznać; obrazić / obrażać, odrzucać, przeklinać; widzieć, spotkać / spotykać Boga
    • żyć bez Boga; modlić się, pomodlić się, wołać, wznosić, zanieść /zanosić prośby, modły...; należeć, powracać, wrócić / wracać, zmierzać; coś prowadzi; garnąć się; upodabniać się; zbliżyć się / zbliżać się; odnieść się / odnosić się, odwoływać się, zwrócić się / zwracać się; skierowany; dążenie do Boga; odchodzić, oddalać się, oderwać, odejść; otrzymać, pochodzić; zależeć; odłączenie; płynący od Boga
    • iść, kierować coś, kierować się, zwrócić się / zwracać się ku Bogu; buntować się / zbuntować się przeciw Bogu
    • uwierzyć, wierzyć w Boga
    • odpowiedzieć / odpowiadać; przysięgać, stanąć / stawać; ukorzyć się przed Bogiem; łączyć się, obcować, rozmawiać, spotkać się / spotykać się; jednoczyć się, współdziałać; mocować się, targować się, wadzić się, walczyć; pogodzić się; zjednoczenie z Bogiem; pójść; opowiedzenie się za Bogiem
    • mówić, myśleć, pisać, pomyśleć, rozmawiać, śpiewać; świadczyć; zapomnieć / zapominać o Bogu; pokładać nadzieję w Bogu
    • w rękach Boga
  • Cytaty

    Jezus powiedział, że Bóg jest Ojcem, który daje miłość, troskę i poczucie bezpieczeństwa. I tego doświadczam. Ale obraz Boga w chrześcijaństwie ma także inne, można rzec, złowrogie oblicze. Groźnego i surowego sędziego.

    źródło: NKJP: Jarosław Makowski: Kobiety uczą kościół, 2007

    [...] sferą, gdzie człowiek może się spotkać z Bogiem, wchodzić z Nim w relację, usłyszeć Go, jest Jego słowo, Pismo Święte. Bóg mówi do człowieka w sposób szczególny poprzez karty Biblii.

    źródło: NKJP: Paweł Kosiński SJ: Obudzić serce, 2000

    Ponieważ Bóg jest Miłością, to człowiek z bliska przyglądając się Bogu, kontemplując Go, wiedział jednocześnie czym jest prawdziwa miłość.

    źródło: NKJP: Henryk Dziadosz SJ: Doświadczyć Boga:życie chrześcijańskie w Ćwiczeniach duchownych św. Ignacego Loyoli, 2000

    Trudnością w pojednaniu koncepcji Boga immanentnego z transcendentnym było i jest pojęcie Osoby Bożej. W momencie, gdy padło to sformułowanie, że Bóg jest Osobą, w świadomości odbiorców pojawiła się postać ludzka.

    źródło: NKJP: Bóg jest osobą, Dziennik Polski - Magazyn, 1998-04-17

    Iluż to mędrcom zarzucono bezbożność? A cóż można zarzucić chrześcijanom? Że czczą Boga, który mieszka w niebie i w duszach ludzkich?

    źródło: NKJP: Jan Dobraczyński: Święty miecz, 1996

  • Odmiana
    część mowy: rzeczownik
    rodzaj gramatyczny: m1

    liczba pojedynczaliczba mnoga
    M:
    Bóg
    M ndepr:
    Bogowie
    M depr:
    Bogi
    D:
    Boga
    D:
    Bogów
    C:
    Bogowi,
    Bogu
    C:
    Bogom
    B:
    Boga
    B:
    Bogów
    N:
    Bogiem
    N:
    Bogami
    Ms:
    Bogu
    Ms:
    Bogach
    W:
    Boże
    W ndepr:
    Bogowie
    W depr:
    Bogi
    Zwykle lp
  • Pochodzenie

    łac. Deus

CHRONOLOGIZACJA:
Bor
SKN: Bog
SJPXVII
STR
SWil: Bog
SJPSz
SJPDun
ISJP
PSWP
USJP: bóg
Pas
SIJPArct
SJPDor
SJPWar
FRAZEOLOGIZMY:
Bogu ducha winny
Bogu ducha winien
mój Boże
miły Boże
Boże, Boże
Boże ty mój
Boże wielki
mocny Boże
Boże jedyny
Boże kochany
Boże drogi
Boże święty
o Boże
Boże, ty widzisz i/a nie grzmisz
nie daj Boże
Boże uchowaj
broń Boże
Bóg wie
Bóg jedyny wie
Bóg jeden raczy wiedzieć
Bóg jeden wie
Bóg raczy wiedzieć
Bóg mi świadkiem
tak mi dopomóż Bóg
jak mi Bóg miły
Bóg Ojciec
Bóg powołał do siebie kogoś
Bóg wziął do siebie kogoś
Bóg wezwał do siebie kogoś
Bóg zabrał do siebie kogoś
Bóg powołał do swojej/swej chwały kogoś
Bóg wie
Bóg jedyny wie
Bóg jeden raczy wiedzieć
Bóg jeden wie
Bóg raczy wiedzieć
Bóg z kimś
Bóg zapłać
bój się Boga
daj Boże
dałby Bóg
daj Boże zdrowie
dzięki Bogu
jak Boga kocham
jak pragnę Boga
jak Bóg da
jak Bóg pozwoli
jak kogoś Pan Bóg stworzył I
jak kogoś Pan Bóg stworzył II
Bóg mi świadkiem
tak mi dopomóż Bóg
jak mi Bóg miły
jak Pan Bóg przykazał
jak Bóg przykazał
jak u Pana Boga za piecem
ktoś Boga się nie boi
ktoś jedna się z Bogiem
ktoś łapie Pana Boga za nogi
ktoś chwyta Pana Boga za nogi
ktoś ma Boga w sercu
ktoś pojednał się z Bogiem
ktoś spoczywa snem wiecznym
ktoś spoczywa w Bogu
ktoś wyzionął ducha
ktoś oddał duszę Bogu
ktoś oddał ducha Bogu
ktoś zasnął na wieki
ktoś zasnął w Bogu
ktoś złapał Pana Boga za nogi
ktoś chwycił Pana Boga za nogi
mój Boże
miły Boże
Boże, Boże
Boże ty mój
Boże wielki
mocny Boże
Boże jedyny
Boże kochany
Boże drogi
Boże święty
o Boże
na Boga
na miły Bóg
na Boga
na miły Bóg
nie daj Boże
Boże uchowaj
broń Boże
niech ręka boska broni
uchowaj Boże
niech Bóg broni
niech spoczywa w pokoju
niech spoczywa w Bogu
Panu Bogu w okno
pożal się Boże
ręka Boga
szczęść Boże
u Boga Ojca
wszelki duch Pana Boga chwali
z Bogiem
zostań z Bogiem
za Boga
za Bóg zapłać
Data ostatniej modyfikacji: 10.12.2013