palec

Hasło ma wiele znaczeń,
wybierz to, które Cię interesuje

2.a stopy

  • Definicja

    jedno z pięciu ruchomych zakończeń stopy człowieka lub kończyny zwierzęcia

  • Kwalifikacja tematyczna

    CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA
    arrow down
    Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego
    arrow down
    części ciała, elementy i substancje składowe

  • Połączenia
    • brudny; wystający; kontuzjowany, stłuczony, wybity, złamany palec
    • palec stopy; palce nóg; (tylnych) kończyn
    • palec u nogi, u stopy
    • koniec; amputacja; ból; kontuzja, uraz, złamanie, zwichnięcie palca; czubki, kości, nasada, stawy; odmrożenie, zniekształcenie palców
    • błona (pławna/pływna) między palcami; skóra między/pomiędzy palcami
    • nagniotek, odcisk na palcu
    • wybić, złamać (sobie) palec
    • wspiąć się/wspinać się na palce; skaleczyć się w palec
    • chodzić, iść, podejść/podchodzić, przejść, skradać się, zbliżyć się, wejść, wyjść...; stanąć, unieść się/unosić się, wspiąć się/wspinać się na palcach; deptać po palcach
  • Cytaty

    Podczas mierzenia butów należy zwrócić uwagę na to, czy domykają się klamry, noga jest dokładnie opięta przez but, a pięta unieruchomiona przy jednoczesnej możliwości poruszania palcami.

    źródło: NKJP: Czas na śnieżne szaleństwo, Dziennik Polski, 2002-11-09

    Z jednym partnerem tańczysz tak, jakbyście się oboje urodzili tylko do tego, z innym nie możesz złapać rytmu i wciąż depczecie sobie po palcach - na parkiecie jest jak w życiu.

    źródło: NKJP: Miłosna szkoła tańca, Cosmopolitan, 2000

    [...] zarówno psy, jak i koty (i ich bliżsi i dalsi kuzyni) mają silnie zredukowany lub całkowicie zanikły pierwszy palec obu par kończyn.

    źródło: NKJP: Marcin Ryszkiewicz: Przepis na człowieka, 1996

    Wstaję cicho, nakładam pantofle, wyciągam z walizki pamiętnik i na palcach wychodzę na korytarz.

    źródło: NKJP: Stanisław Dygat: Jezioro Bodeńskie, 1995

    Grzybica stóp jest chorobą bardzo często lekceważoną. Zdeformowane paznokcie i łuszcząca się skóra na palcach stóp uważane są za defekty wyłącznie kosmetyczne, a wielu osobom te nieestetyczne zmiany w ogóle nie przeszkadzają.

    źródło: NKJP: (SIE): Nie tylko moda, Dziennik Polski, 2001-06-05

  • Odmiana
    część mowy: rzeczownik
    rodzaj gramatyczny: m3

    liczba pojedynczaliczba mnoga
    M:
    palec
    M:
    palce
    D:
    palca
    D:
    palców
    C:
    palcowi
    C:
    palcom
    B:
    palec
    B:
    palce
    N:
    palcem
    N:
    palcami
    Ms:
    palcu
    Ms:
    palcach
    W:
    palcu
    W:
    palce
  • Pochodzenie

    psł. *palьcь 'kciuk'
    Psł. *palьcь prawdopodobnie od niezachowanego psł. przymiotnika *palъ 'gruby' z przyrostkiem *-ьcь, który urzeczownikowiał pierwotny przymiotnik (Bor).

CHRONOLOGIZACJA:
SStp
SPXVI
SKN
SJPXVII
STR
SL
SWil
SJPWar
SJPDor
SJPSz
SJPDun
ISJP
PSWP
USJP
FRAZEOLOGIZMY:
coś przecieka przez palce komuś
coś przepływa przez palce komuś
coś przecieka między palcami komuś
coś przeciekło przez palce komuś
coś przeciekło między palcami komuś
da się policzyć kogoś/coś na palcach jednej ręki
da się policzyć kogoś/coś na palcach
duży palec
wielki palec
jedenasty palec
dwudziesty pierwszy palec
ktoś chodzi na palcach wokół/koło kogoś
ktoś grozi palcem komuś
ktoś kiwa palcem w bucie
ktoś macza palce w czymś
ktoś ma w małym palcu coś
ktoś ma w jednym palcu coś
ktoś może policzyć kogoś/coś na palcach jednej ręki
ktoś może policzyć kogoś/coś na palcach
ktoś nie kiwa palcem
ktoś nie rusza palcem
ktoś nie kiwa palcem w bucie
ktoś nie kiwnął palcem
ktoś nie ruszył palcem
ktoś nie kiwnął palcem w bucie
ktoś nie tknął palcem kogoś
ktoś nie ruszył palcem kogoś
ktoś owija sobie wokół/dookoła/koło palca kogoś
ktoś okręca sobie wokół/dookoła/koło palca kogoś
ktoś owinął sobie wokół/dookoła/koło palca kogoś
ktoś okręcił sobie wokół/dookoła małego palca kogoś
ktoś owinął sobie wokół/dookoła małego palca kogoś
ktoś okręcił sobie wokół/dookoła/koło palca kogoś
ktoś patrzy na ręce komuś
ktoś patrzy na palce komuś
ktoś patrzy przez palce
ktoś pogroził palcem komuś
ktoś trzyma kciuki
ktoś trzyma palce
ktoś wkłada palce między drzwi
ktoś wsadza palce między drzwi
ktoś pcha palce między drzwi
ktoś wyssał z palca coś
ktoś wytknął palcem kogoś
ktoś wytyka palcem kogoś
ktoś pokazuje palcem kogoś
ktoś zdejmuje odciski palców
ktoś zbiera odciski palców
ktoś zdjął odciski palców
ktoś zebrał odciski palców
lepkie ręce
mały palec
nie ma gdzie szpilki wcisnąć
nie można palca wcisnąć
nie można palca wetknąć
nie da się palca wcisnąć
nie ma gdzie palca wcisnąć
nie ma gdzie palca wetknąć
nie wytykając palcem
palcem na/po wodzie pisany
palce lizać
że palce lizać
palec Boży
palec opatrzności
palec Opatrzności
palec wskazujący
ręka świerzbi kogoś
palec świerzbi kogoś
palec swędzi kogoś
sam jak palec
samiutki jak palec
samotny jak palec
serdeczny palec
spod dużego palca
z palcem w nosie
z palcem w dupie
Data ostatniej modyfikacji: 01.11.2010