dopatrzeć się

częściej dopatrzyć się

  • Definicja
    kwestion. 

    przyjrzawszy się czemuś uważnie, dostrzec coś

  • Noty o użyciu

    Zwykle służy do mówienia o zjawiskach negatywnych.

  • Warianty
  • Wymowa

    [dopatszeć sie lub pot. dopaczszeć sie]

  • Kwalifikacja tematyczna

    CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA
    arrow down
    Działalność intelektualna człowieka
    arrow down
    nazwy działań intelektualnych człowieka

  • Relacje znaczeniowe

    synonimy: doszukać się hiperonimy: dostrzec

  • Połączenia
    • dopatrzeć się błędów, sprzeczności, uchybień; aluzji, logiki, podobieństwa, sensu
    • trudno dopatrzeć się
    • można, (nie) potrafić dopatrzeć się
  • Cytaty

    Jeżeli komisja wyborcza nie dopatrzy się rażących nieprawidłowości, Marion Barry ma już w kieszeni następną kadencję na stanowisku burmistrza stolicy USA.

    źródło: NKJP: Jacek Kalabiński: Powrót Mariona Barry’ego, Gazeta Wyborcza, 1994-09-15

    Niestety dotychczasowa postawa rządu nie wzbudza optymizmu. Trudno dopatrzeć się dobrej woli, która jest niezbędna do osiągnięcia kompromisu.

    źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 14.12.2000

    Na pierwszy rzut oka trudno dopatrzeć się logiki w powyższej argumentacji.

    źródło: NKJP: Refleksje i komentarze, Kultura, 1964

    Próbowano również dopatrzeć się w Helenie jednego z wcieleń przedwiecznej Bogini-Matki...

    źródło: KWSJP: Jan Alfred Szczepański: Troja dla dorosłych, 1975

    Przełożeni Piotra Kolewa nie darzyli go specjalną sympatią i sądzili, że pozostanie na tej służbie tak długo, dopóki nie znajdzie czegoś lepszego. Nie mogli bowiem dopatrzeć się u swego podwładnego jakiejś specjalnej gorliwości.

    źródło: KWSJP: Gorące południe. Opowiadania bułgarskie 1960-1966, 1967

  • Odmiana
    część mowy: czasownik
    aspekt: dokonany
    tryb oznajmujący
    czas przyszły
    liczba pojedynczaliczba mnoga
    1.os.
    dopatrzę się
    1.os.
    dopatrzymy się
    2.os.
    dopatrzysz się
    2.os.
    dopatrzycie się
    3.os.
    dopatrzy się
    3.os.
    dopatrzą się
    czas przeszły
    liczba pojedynczaliczba mnoga
    m
    dopatrzałem się
    +(e)m się dopatrzał
    1.os.
    ż
    dopatrzałam się
    +(e)m się dopatrzała
    mo
    dopatrzeliśmy się
    +(e)śmy się dopatrzeli
    n
    dopatrzałom się
    +(e)m się dopatrzało
    ‑mo
    dopatrzałyśmy się
    +(e)śmy się dopatrzały

    m
    dopatrzałeś się
    +(e)ś się dopatrzał
    2.os.
    ż
    dopatrzałaś się
    +(e)ś się dopatrzała
    mo
    dopatrzeliście się
    +(e)ście się dopatrzeli
    n
    dopatrzałoś się
    +(e)ś się dopatrzało
    ‑mo
    dopatrzałyście się
    +(e)ście się dopatrzały

    m
    dopatrzał się
    3.os.
    ż
    dopatrzała się
    mo
    dopatrzeli się
    n
    dopatrzało się
    ‑mo
    dopatrzały się

    +BEZOSOBNIK dopatrzano się
    tryb rozkazujący
    liczba pojedynczaliczba mnoga
    1.os.
    dopatrzmy się
    2.os.
    dopatrz się
    2.os.
    dopatrzcie się
    tryb warunkowy
    liczba pojedynczaliczba mnoga
    m
    dopatrzałbym się
    +bym się dopatrzał
    1.os.
    ż
    dopatrzałabym się
    +bym się dopatrzała
    mo
    dopatrzelibyśmy się
    +byśmy się dopatrzeli
    n
    dopatrzałobym się
    +bym się dopatrzało
    ‑mo
    dopatrzałybyśmy się
    +byśmy się dopatrzały

    m
    dopatrzałbyś się
    +byś się dopatrzał
    2.os.
    ż
    dopatrzałabyś się
    +byś się dopatrzała
    mo
    dopatrzelibyście się
    +byście się dopatrzeli
    n
    dopatrzałobyś się
    +byś się dopatrzało
    ‑mo
    dopatrzałybyście się
    +byście się dopatrzały

    m
    dopatrzałby się
    +by się dopatrzał
    3.os.
    ż
    dopatrzałaby się
    +by się dopatrzała
    mo
    dopatrzeliby się
    +by się dopatrzeli
    n
    dopatrzałoby się
    +by się dopatrzało
    ‑mo
    dopatrzałyby się
    +by się dopatrzały

    +BEZOSOBNIK dopatrzano by się
    bezokolicznik: dopatrzeć się
    imiesłów przysłówkowy uprzedni: dopatrzawszy się
    gerundium: dopatrzenie się
    liczba pojedynczaliczba mnoga
    M:
    dopatrzenie się
    M:
    dopatrzenia się
    D:
    dopatrzenia się
    D:
    dopatrzeń się
    C:
    dopatrzeniu się
    C:
    dopatrzeniom się
    B:
    dopatrzenie się
    B:
    dopatrzenia się
    N:
    dopatrzeniem się
    N:
    dopatrzeniami się
    Ms:
    dopatrzeniu się
    Ms:
    dopatrzeniach się
    W:
    dopatrzenie się
    W:
    dopatrzenia się
    odpowiednik aspektowy: dopatrywać się
  • Składnia

    Rzosobowy +dopatrzeć się+
    (w KIM/CZYM) | (u KOGO)+CZEGO

  • Pochodzenie

    Zob. patrzeć

  • Informacja normatywna

    Uznawane za niepoprawne