• Definicja

    zacząć spać

  • Kwalifikacja tematyczna

    CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA
    arrow down
    Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego
    arrow down
    czynności i stany fizjologiczne

  • Relacje znaczeniowe
  • Połączenia
    • kierowca zasnął, dziecko zasnęło
    • zasnąć na chwilę, na kilkanaście minut, na moment; na krześle, na ławce, na plaży; na lekcji, na służbie
    • zasnąć nad książką; (dopiero) nad ranem
    • zasnąć przy otwartym oknie; przy biurku
    • zasnąć przed telewizorem
    • zasnąć w fotelu, w czyichś ramionach, w samochodzie; w ubraniu
    • zasnąć za kierownicą, za kółkiem
    • zasnąć głęboko, kamiennym snem, mocno, na dobre, spokojnie, twardo; natychmiast; późno, wcześnie; na siedząco, na stojąco
    • zasnąć jak dziecię, jak dziecko, jak kamień, jak niemowlę
    • bać się, nie móc, próbować, usiłować zasnąć
    • zasnąć i spać, zasnąć i śnić, zasnąć i nie obudzić się
  • Cytaty

    Chwila paniki otrzeźwiła mnie jednak zupełnie i uświadomiłem sobie, że teraz już nie zasnę.

    źródło: NKJP: Jerzy Sosnowski: Linia nocna, 2002

    Tuż przed zaśnięciem ukazała mu się z natarczywą wyrazistością twarz o gładkich kasztanowatych włosach z grzywką, o okrągłych rumianych policzkach i okrągłych, niebieskich oczach.

    źródło: NKJP: Stanisław Dygat: Podróż, 1958

    Kiedy szare światło rozmyło cienie i wydobyło z mroku solidne kontury łóżek, zasnęła krótkim, ciężkim snem.

    źródło: NKJP: Halina Poświatowska: Opowieść dla przyjaciela, 1990

    Znużeni szumem jadącego autobusu wreszcie zasnęliśmy.

    źródło: NKJP: Agnieszka Turska: W krainie nosorożca, Dziennik Polski, 2001-09-15

    Prawdopodobnie kierowca ciężarowego mercedesa zasnął za kierownicą i stracił panowanie nad pojazdem.

    źródło: NKJP: (GM): Zasnął za kierownicą, Dziennik Polski, 2001-08-09

  • Odmiana
    część mowy: czasownik
    aspekt: dokonany
    tryb oznajmujący
    czas przyszły
    liczba pojedynczaliczba mnoga
    1.os.
    zasnę
    1.os.
    zaśniemy
    2.os.
    zaśniesz
    2.os.
    zaśniecie
    3.os.
    zaśnie
    3.os.
    zasną
    czas przeszły
    liczba pojedynczaliczba mnoga
    m
    zasnąłem
    +(e)m zasnął
    1.os.
    ż
    zasnęłam
    +(e)m zasnęła
    mo
    zasnęliśmy
    +(e)śmy zasnęli
    n
    zasnęłom
    +(e)m zasnęło
    ‑mo
    zasnęłyśmy
    +(e)śmy zasnęły

    m
    zasnąłeś
    +(e)ś zasnął
    2.os.
    ż
    zasnęłaś
    +(e)ś zasnęła
    mo
    zasnęliście
    +(e)ście zasnęli
    n
    zasnęłoś
    +(e)ś zasnęło
    ‑mo
    zasnęłyście
    +(e)ście zasnęły

    m
    zasnął
    3.os.
    ż
    zasnęła
    mo
    zasnęli
    n
    zasnęło
    ‑mo
    zasnęły

    +BEZOSOBNIK zaśnięto
    tryb rozkazujący
    liczba pojedynczaliczba mnoga
    1.os.
    zaśnijmy
    2.os.
    zaśnij
    2.os.
    zaśnijcie
    tryb warunkowy
    liczba pojedynczaliczba mnoga
    m
    zasnąłbym
    +bym zasnął
    1.os.
    ż
    zasnęłabym
    +bym zasnęła
    mo
    zasnęlibyśmy
    +byśmy zasnęli
    n
    zasnęłobym
    +bym zasnęło
    ‑mo
    zasnęłybyśmy
    +byśmy zasnęły

    m
    zasnąłbyś
    +byś zasnął
    2.os.
    ż
    zasnęłabyś
    +byś zasnęła
    mo
    zasnęlibyście
    +byście zasnęli
    n
    zasnęłobyś
    +byś zasnęło
    ‑mo
    zasnęłybyście
    +byście zasnęły

    m
    zasnąłby
    +by zasnął
    3.os.
    ż
    zasnęłaby
    +by zasnęła
    mo
    zasnęliby
    +by zasnęli
    n
    zasnęłoby
    +by zasnęło
    ‑mo
    zasnęłyby
    +by zasnęły

    +BEZOSOBNIK zaśnięto by
    bezokolicznik: zasnąć
    imiesłów przysłówkowy uprzedni: zasnąwszy
    gerundium: zaśnięcie
    liczba pojedynczaliczba mnoga
    M:
    zaśnięcie
    M:
    zaśnięcia
    D:
    zaśnięcia
    D:
    zaśnięć
    C:
    zaśnięciu
    C:
    zaśnięciom
    B:
    zaśnięcie
    B:
    zaśnięcia
    N:
    zaśnięciem
    N:
    zaśnięciami
    Ms:
    zaśnięciu
    Ms:
    zaśnięciach
    W:
    zaśnięcie
    W:
    zaśnięcia
  • Składnia

    tylko Rz żywotny+zasnąć+bez ograniczeń

  • Pochodzenie

    Z przedrostkiem za- od dawnego snąć < psł. *sъpnǫti - czasownika z przyrostkiem *-nǫ- od *sъpati; zob. spać

CHRONOLOGIZACJA:
SStp
SKN
SJPXVII
STR
SL
SWil
SJPWar
SJPDor
SJPSz
SJPDun
ISJP
PSWP
USJP
Data ostatniej modyfikacji: 30.07.2011