• Definicja

    uznawany za ostatni, czyli siódmy dzień tygodnia, następujący po sobocie a przed poniedziałkiem, wolny od pracy, w którym katolicy i członkowie niektórych innych kościołów mają obowiązek uczestnictwa w nabożeństwach

  • Kwalifikacja tematyczna

    KATEGORIE FIZYCZNE
    arrow down
    Cechy i właściwości czasu
    arrow down
    kalendarz i miary czasu

  • Relacje znaczeniowe

    hiperonimy: dzień

  • Połączenia
    • miniona, ostatnia, poprzednia, ubiegła, zeszła; nadchodząca, najbliższa, przyszła; każda, pierwsza; cała; upalna, słoneczna; pamiętna niedziela: wszystkie niedziele
    • niedziela wieczorem, wczesnym popołudniem
    • niedziele i święta
    • jest, była niedziela
    • mamy niedzielę
    • co niedzielę, co niedziela, na niedzielę, od niedzieli, do niedzieli, w niedzielę, z wyjątkiem niedziel, w nocy z niedzieli na poniedziałek
  • Cytaty

    Naturalnie zaprosiliśmy ich, rozbawieni, na najbliższą niedzielę na kawę, na godzinę dwunastą w południe. Przyszli z bukietami, odsiedzieli etykietalne 15 minut, po czym poderwali się i zaczęli żegnać.

    źródło: NKJP: Ryszard Matuszewski: Alfabet : wybór z pamięci 90-latka, 2004

    - O czym ty mówisz? - spytała Grażyna. - Byłyście w ostatnią niedzielę w kościele? - Dostrzegł lekkie skinienie głowami, więc ciągnął: - No właśnie, Bóg nad nami czuwa.

    źródło: NKJP: Mariusz Kaszyński: Rytuał, 2008

    Owej pamiętnej niedzieli było pochmurno i zimno, jak to się często zdarza w pierwszej połowie maja.

    źródło: NKJP: Jerzy Stawiński: Piszczyk, 1997

    Była piękna słoneczna niedziela, już się zaczęła tradycyjna rewia i wybrałem się na spacer z kolegami po Theatinerstrasse.

    źródło: NKJP: Jerzy Odrowąż-Pieniążek: Więcej niż świadek, 2007

    Na tych pełnych gotowości chęciach wujenki Jadwini kończyło się jednak i jedliśmy, co jedliśmy, żur, kartoflankę, kluski z serem, kaszę z mlekiem, ze słoniną, czasami pierogi, i tylko na niedzielę zabijało się koguta.

    źródło: NKJP: Wiesław Myśliwski: Widnokrąg, 1996

  • Odmiana
    część mowy: rzeczownik
    rodzaj gramatyczny: ż

    liczba pojedynczaliczba mnoga
    M:
    niedziela
    M:
    niedziele
    D:
    niedzieli
    D neut:
    niedzieli
    D char:
    niedziel
    C:
    niedzieli
    C:
    niedzielom
    B:
    niedzielę
    B:
    niedziele
    N:
    niedzielą
    N:
    niedzielami
    Ms:
    niedzieli
    Ms:
    niedzielach
    W:
    niedzielo
    W:
    niedziele
  • Pochodzenie

    ogsł. *nedělja
    Wyraz wywodzi się od prasłowiańskiego zaprzeczonego czasownika *ne dělati 'nie pracować' z przyrostkiem *-ja; do języka polskiego przeszedł prawdopodobnie za pośrednictwem czeskim

  • Skróty