• Definicja

    część jakiegoś przedmiotu służąca do chwytania i trzymania dłonią

  • Kwalifikacja tematyczna

    CZŁOWIEK I TECHNIKA
    arrow down
    Urządzenia i maszyny
    arrow down
    budowa urządzeń i maszyn

  • Połączenia
    • drewniana; długa, krótka; złota rękojeść
    • rękojeść miecza, noża, pistoletu, rewolweru, szabli, sztyletu
    • ścisnąć, trzymać rękojeść
  • Cytaty

    Lewą ręką sięgnął po zatknięty za pasem sztylet. Dłoń mocno zacisnęła się na drewnianej rękojeści.

    źródło: NKJP: Tomasz Kołodziejczak: Krew i kamień, 2003

    Szczury odruchowo cofnęły się o krok, obcasy wysokich butów wparły się w ziemię, dłonie skoczyły ku rękojeściom mieczy.

    źródło: NKJP: Andrzej Sapkowski: Wieża Jaskółki, 2001

  • Odmiana
    część mowy: rzeczownik
    rodzaj gramatyczny: ż

    liczba pojedynczaliczba mnoga
    M:
    rękojeść
    M:
    rękojeści
    D:
    rękojeści
    D:
    rękojeści
    C:
    rękojeści
    C:
    rękojeściom
    B:
    rękojeść
    B:
    rękojeści
    N:
    rękojeścią
    N:
    rękojeściami
    Ms:
    rękojeści
    Ms:
    rękojeściach
    W:
    rękojeści
    W:
    rękojeści
  • Składnia

    bez ograniczeń+rękojeść+
    CZEGO

  • Pochodzenie

    psł. *rǫkojętь / *rękovętь 'to, co się uchwyci ręką'
    Złożenie z psł. *rǫka (zob. ręka) i rzeczownika od psł. *(j)ęti 'wziąć, chwycić rękami, schwytać, złapać, ująć' (w pol. zwykle z przedrostkiem ob-jąć, po-jąć). Postać z -jeść (zamiast oczekiwanej *-jęć lub *-więć) w drugiej części złożenia (por. regularny kontynuant ros. рукo-я'т-ка) najprawdopodobniej pod wpływem innych rzeczowników typu kiść.

CHRONOLOGIZACJA:
2. połowa XV w., Bańk
XV w., Bor
Data ostatniej modyfikacji: 23.08.2012