zwyciężyć

Hasło ma wiele znaczeń,
wybierz to, które Cię interesuje

1. w walce

  • Definicja

    osiągnąć pomyślny wynik w jakiejś walce bądź rywalizacji

  • Noty o użyciu

    Imiesłów bierny używany również samodzielnie w funkcji rzeczownika, np. nie było zwyciężonych, nie było zwycięzców.

  • Kwalifikacja tematyczna

    CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE
    arrow down
    Wojsko i wojna
    arrow down
    czynności, przedmioty, miejsca związane z wojskiem i wojną

    CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA
    arrow down
    Czas wolny
    arrow down
    gry i zabawy

    CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA
    arrow down
    Sport
    arrow down
    czynności związane ze sportem

  • Relacje znaczeniowe
  • Połączenia
    • kandydat, prezydent; Czarniecki, Hitler, Napoleon...; reprezentant kogoś, zawodnik; zespół zwyciężył; drużyna, ekipa, para, reprezentacja; Cracovia, Legia, Wisła... zwyciężyła; Austriacy, Francuzi, Norwegowie...; przedstawiciele, zwolennicy czegoś; komuniści, postkomuniści; gracze, koszykarze, piłkarze; faworyci, gospodarze; studenci, uczniowie; seniorzy zwyciężyli; siatkarki, zawodniczki zwyciężyły
    • zwyciężyć nieprzyjaciół, przeciwników, rywali, wrogów; czyjąś armię, czyjeś wojska; Anglię, Francję, Szwecję...
    • zwyciężyć różnicą iluś punktów
    • zwyciężyć na własnym boisku; na wyjeździe
    • zwyciężyć w walce; w bitwie, w potyczce, w wojnie; w konkursie, w plebiscycie, w rankingu, w wyborach; w biegu, w finale, w jakiejś konkurencji, w klasyfikacji (generalnej, końcowej), w meczu, w mistrzostwach, w półfinale, w turnieju, w wyścigu, w zawodach; w jakiejś kategorii; w przetargu
    • zwyciężyć z jakimś wynikiem
    • zwyciężyć indywidualnie; dwukrotnie, trzykrotnie, wielokrotnie..., ponownie; bezapelacyjnie, minimalnie, ostatecznie, wyraźnie; gładko, łatwo, pewnie, zdecydowanie; niespodziewanie, zasłużenie
    • pomóc; móc, potrafić, zdołać; chcieć, musieć, pragnąć; (nie) wystarczy zwyciężyć
    • zwyciężyć i zdobyć; walczyć i zwyciężyć
    • zostać zwyciężonym
  • Cytaty

    Jeżeli zwyciężę w wyborach prezydenckich, to jest szansa, że właśnie z tym parlamentem i z tą koalicją większościową wreszcie ta operacja zostanie przeprowadzona.

    źródło: NKJP: Marcin Król: Debata Prezydencka 2, Gazeta Wyborcza, 1995-11-16

    W drugim meczu lider planowo zwyciężył drużynę KKS Rybnik Płn. [...].

    źródło: NKJP: Andrzej Gajos: Dwunasty pojedynek na parkiecie, Tygodnik Rybnicki, 2008-01-08

    [...] Krzyżacy zostali zwyciężeni przez Polaków [...].

    źródło: NKJP: Internet

    Bez dyscypliny nie może zwyciężyć żadna współczesna armia.

    źródło: NKJP: Michał Majski: Kształtowanie świadomej dyscypliny, Przegląd Wojsk Lądowych, 1962

    Godne podkreślenia jest to, że do tej pory nie opuściła ani jednych zawodów, jest coraz bliższa zwyciężenia w całym cyklu i wywalczenia karnetu uprawniającego do spędzenia w krytej pływalni trzydziestu godzin gratis.

    źródło: NKJP: Waldemar Pączek: Halina Łuczyńska - niekwestionowana liderka, Dziennik Polski, 2003-08-14

  • Odmiana
    część mowy: czasownik
    aspekt: dokonany
    tryb oznajmujący
    czas przyszły
    liczba pojedynczaliczba mnoga
    1.os.
    zwyciężę
    1.os.
    zwyciężymy
    2.os.
    zwyciężysz
    2.os.
    zwyciężycie
    3.os.
    zwycięży
    3.os.
    zwyciężą
    czas przeszły
    liczba pojedynczaliczba mnoga
    m
    zwyciężyłem
    +(e)m zwyciężył
    1.os.
    ż
    zwyciężyłam
    +(e)m zwyciężyła
    mo
    zwyciężyliśmy
    +(e)śmy zwyciężyli
    n
    zwyciężyłom
    +(e)m zwyciężyło
    ‑mo
    zwyciężyłyśmy
    +(e)śmy zwyciężyły

    m
    zwyciężyłeś
    +(e)ś zwyciężył
    2.os.
    ż
    zwyciężyłaś
    +(e)ś zwyciężyła
    mo
    zwyciężyliście
    +(e)ście zwyciężyli
    n
    zwyciężyłoś
    +(e)ś zwyciężyło
    ‑mo
    zwyciężyłyście
    +(e)ście zwyciężyły

    m
    zwyciężył
    3.os.
    ż
    zwyciężyła
    mo
    zwyciężyli
    n
    zwyciężyło
    ‑mo
    zwyciężyły

    +BEZOSOBNIK zwyciężono
    tryb rozkazujący
    liczba pojedynczaliczba mnoga
    1.os.
    zwyciężmy
    2.os.
    zwycięż
    2.os.
    zwyciężcie
    tryb warunkowy
    liczba pojedynczaliczba mnoga
    m
    zwyciężyłbym
    +bym zwyciężył
    1.os.
    ż
    zwyciężyłabym
    +bym zwyciężyła
    mo
    zwyciężylibyśmy
    +byśmy zwyciężyli
    n
    zwyciężyłobym
    +bym zwyciężyło
    ‑mo
    zwyciężyłybyśmy
    +byśmy zwyciężyły

    m
    zwyciężyłbyś
    +byś zwyciężył
    2.os.
    ż
    zwyciężyłabyś
    +byś zwyciężyła
    mo
    zwyciężylibyście
    +byście zwyciężyli
    n
    zwyciężyłobyś
    +byś zwyciężyło
    ‑mo
    zwyciężyłybyście
    +byście zwyciężyły

    m
    zwyciężyłby
    +by zwyciężył
    3.os.
    ż
    zwyciężyłaby
    +by zwyciężyła
    mo
    zwyciężyliby
    +by zwyciężyli
    n
    zwyciężyłoby
    +by zwyciężyło
    ‑mo
    zwyciężyłyby
    +by zwyciężyły

    +BEZOSOBNIK zwyciężono by
    bezokolicznik: zwyciężyć
    imiesłów przysłówkowy uprzedni: zwyciężywszy
    gerundium: zwyciężenie
    liczba pojedynczaliczba mnoga
    M:
    zwyciężenie
    M:
    zwyciężenia
    D:
    zwyciężenia
    D:
    zwyciężeń
    C:
    zwyciężeniu
    C:
    zwyciężeniom
    B:
    zwyciężenie
    B:
    zwyciężenia
    N:
    zwyciężeniem
    N:
    zwyciężeniami
    Ms:
    zwyciężeniu
    Ms:
    zwyciężeniach
    W:
    zwyciężenie
    W:
    zwyciężenia
    imiesłów przymiotnikowy bierny: zwyciężony
    liczba pojedyncza
    m1m2m3n1, n2ż
    M:zwyciężonyzwyciężonyzwyciężonyzwyciężonezwyciężona
    D:zwyciężonegozwyciężonegozwyciężonegozwyciężonegozwyciężonej
    C:zwyciężonemuzwyciężonemuzwyciężonemuzwyciężonemuzwyciężonej
    B:zwyciężonegozwyciężonegozwyciężonyzwyciężonezwyciężoną
    N:zwyciężonymzwyciężonymzwyciężonymzwyciężonymzwyciężoną
    Ms:zwyciężonymzwyciężonymzwyciężonymzwyciężonymzwyciężonej
    liczba mnoga
    p1m1
    ndepr
    m1
    depr
    pozostałe
    M:zwyciężenizwyciężenizwyciężonezwyciężone
    D:zwyciężonychzwyciężonychzwyciężonychzwyciężonych
    C:zwyciężonymzwyciężonymzwyciężonymzwyciężonym
    B:zwyciężonychzwyciężonychzwyciężonychzwyciężone
    N:zwyciężonymizwyciężonymizwyciężonymizwyciężonymi
    Ms:zwyciężonychzwyciężonychzwyciężonychzwyciężonych
    odpowiednik aspektowy: zwyciężać
  • Składnia

    Rzosobowy+zwyciężyć+
    KOGO/CO+(w CZYM)

  • Pochodzenie

    Czasownik z przedrostkiem z- utworzony od psł. (?) *vitędzь [< *vitęgъ] 'bohater, zwycięzca', zapożyczonego z germ. *viking- (por. cz. vitez 'zwycięzca', ros. vitjaz' 'rycerz', serb. i chorw. vitez 'rycerz; bohater'; przy czym pol. witeź 'rycerz' jest wsch.słow. pożyczką. W polskim zmiana (z)wiciężyć > (z)wyciężyć dokonała się pod wpływem czasowników z przedrostkiem wy-, następnie - drogą etymologii ludowej wyraz został wtórnie skojarzony z daw. czasownikiem ciężyć (współcz. ciążyć). (Bor)

CHRONOLOGIZACJA:
Bor
STR
SWil
SJPSz
SJPDun
ISJP
PSWP
USJP
Pas
SIJPArct
SJPDor
SJPWar
Data ostatniej modyfikacji: 18.12.2011