duchowny I

rzeczownik

  • Definicja

    osoba zajmująca się głównymi czynnościami kultowymi jakiejś religii, zgodnie z przepisami religijnymi przygotowana do tego i przeciwstawiona osobom świeckim

  • Kwalifikacja tematyczna

    CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE
    arrow down
    Religia – kościół
    arrow down
    osoby związane z religią i kościołem

  • Relacje znaczeniowe

    synonimy: kapłan

  • Połączenia
    • bizantyjscy, chrześcijańscy, islamscy, katoliccy, muzułmańscy, szyiccy; amerykańscy, niemieccy, polscy, serbscy, ukraińscy; wybitni; wyżsi; liczni; inni, nasi; niektórzy, wszyscy duchowni; greckokatolicki, luterański, prawosławny, protestancki, unicki; angielski, czeski, francuski, włoski; były, przyszły; zwykły; kontrowersyjny; znajomy, znany; młody, emerytowany, zmarły duchowny
    • duchowni i członkowie wspólnot klasztornych, zakonów, diakonatów..., duchowni i politycy, duchowni i świeccy, duchowni i wierni, duchowni i wolontariusze, duchowni i zakonnicy
    • obecność, śmierć duchownego; działalność, funkcja; grono, grupa, liczba; domy; prześladowania; ubezpieczenie (społeczne, zdrowotne) utrzymanie; z udziałem duchownych
    • w stosunku do duchownych
    • kontakty, spotkania z duchownymi
    • duchowny opiekuje się kimś, udziela ślubu; podkreśla, powiedział, tłumaczy, twierdzi coś; duchowni mówią coś
    • dotyczący duchownych
    • zabronić / zabraniać czegoś, zapewniać coś, zezwalać na coś duchownym
    • internować, kształcić, wyświęcać duchownych
    • być, zostać duchownym
    • zwrócić się / zwracać się do duchownych
    • na rzecz duchownych
  • Cytaty

    Biskupi polscy dostrzegają wagę posługi świeckich w Kościele i wzywają wszystkich: duchownych i świeckich do podjęcia świadectwa o Bogu w codziennym życiu: w rodzinie, w zakładzie pracy, w urzędach, szkołach, biurach, na ulicy.

    źródło: NKJP: Małgorzata Duda: Problematyka bezrobocia i jej społeczno-duchowych skutków w świetle katolickiej nauki społecznej, 2002

    Jeśli na uczcie obecny był duchowny, to przed zajęciem przez biesiadników miejsc odmawiał krótką modlitwę. W domach protestanckich było to regułą, z tym że funkcję księdza pełnił zazwyczaj gospodarz domu.

    źródło: NKJP: Andrzej Chwalba (red.): Obyczaje w Polsce : od średniowiecza do czasów współczesnych : praca zbiorowa, 2004

    Przed pomnikiem modlić się będą duchowni czterech wyznań: katolickiego, prawosławnego, ewangelicko-reformowanego i ewangelicko-augsburskiego.

    źródło: NKJP: Tomasz Patora, Piotr Wesołowski: Rocznica Powstania Warszawskiego, Gazeta Wyborcza,1996-07-30

    Biskupi, w myśl postanowień soborowych, powinni zakładać seminaria, czyli szkoły kształcące duchownych, i przeprowadzać regularne wizytacje parafii.

    źródło: NKJP: Alicja Dybkowska, Jan Żaryn, Małgorzata Żaryn: Polskie dzieje od czasów najdawniejszych do współczesności, 1994

    W ostatnich latach bardzo zwiększyła się liczba duchownych studiujących w Rzymie na różnych uczelniach - papieskich lub zakonnych.

    źródło: NKJP: Marek Borucki: Polacy w Rzymie : od czasów Mieszka I do Jana Pawła II, 1995

  • Odmiana
    część mowy: rzeczownik
    rodzaj gramatyczny: m1

    liczba pojedynczaliczba mnoga
    M:
    duchowny
    M ndepr:
    duchowni
    M depr:
    duchowne
    D:
    duchownego
    D:
    duchownych
    C:
    duchownemu
    C:
    duchownym
    B:
    duchownego
    B:
    duchownych
    N:
    duchownym
    N:
    duchownymi
    Ms:
    duchownym
    Ms:
    duchownych
    W:
    duchowny
    W ndepr:
    duchowni
    W depr:
    duchowne
  • Pochodzenie

    Zob. duchowny II

CHRONOLOGIZACJA:
SStp
SPXVI
SKN
SJPXVII
STR
SL
SWil
SJPWar
SJPSz
SJPDun
ISJP
PSWP
USJP
Data ostatniej modyfikacji: 17.12.2013