UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

bek

Chronologizacja

1 połowa XVII w., Kart XVII-XVIII

1. owcy

Definicja

przeciągły, niski głos wydawany przez owcę lub kozę

Pochodzenie

Dzwiękonaśladowcze.

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii dźwięki

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt zwyczaje i zachowania zwierząt

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt zwierzęta domowe i hodowlane

Cytaty

[...] od strony ogrodzenia, chroniącego trzodę przed nocną napaścią krwiożerczych zwierząt, dobiegł ją żałosny bek jagnięcia, donośny i krótki.

źródło: NKJP: Jerzy Andrzejewski: Teraz na ciebie zagłada, 1976

[Owce] Zwolniły, obejrzały się trwożliwie, bek podniosły.

źródło: NKJP: Wiesław Myśliwski: Nagi sad, 1967

Na pastwisku zapanował ożywiony ruch. Owce zaczęły się zbijać w zwarte gromady. Tupot racic mieszał się z bekiem przestraszonych zwierząt.

źródło: NKJP: Alfred Szklarski: Tomek w krainie kangurów, 1957

Pośpiech i irytacja wyzwalały niecierpliwy krzyk koguta. Śmiech zabarwiał jego słowa melodią baraniego beku.

źródło: NKJP: Bogdan Wojdowski: Chleb rzucony umarłym, 1971

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. bek
beki
D. beku
beków
C. bekowi
bekom
B. bek
beki
N. bekiem
bekami
Ms. beku
bekach
W. beku
beki

2. dziecka

Definicja

pot. 
głośny, żałosny płacz

Pochodzenie

Zob. bek 1

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka zachowania emocjonalne

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii dźwięki

Cytaty

Chłopcy przedstawiali świadectwa [...] i zgodnie uderzali w bek, a ojciec szedł do drewutni po narzędzie do wymierzania sprawiedliwości.

źródło: NKJP: Mariusz Urbanek: Kisielewscy: Jan August, Zygmunt, Stefan, Wacek, 2006

Ojciec trzyma mnie na ręku, ja trzymam bukiecik [...], kwiatki rozsypują się, ja w bek, on schyla się i zbiera je po kolei, uśmiecha się do mnie.

źródło: NKJP: Ewa Berberyusz: Moja teczka, 2006

Kiedy mu się na pierś z bekiem rzuciła, westchnął tylko: - Hanuszko, dali mi radę... Spili mnie.

źródło: NKJP: Wojciech Żukrowski: Za kurtyną mroku. Zabawa w chowanego, 1995

– Jeśli nie zrobisz, jak mówię, przyjdziemy tu raz jeszcze i cię stłuczemy na kwaśne jabłko – terkotał tylko.[...]. Odpowiedziała mu dziecinnym ni bekiem, ni szlochem.

źródło: NKJP: Piotr Zaremba: Plama na suficie, 2004

– Nie becz, głupia! Bekiem nic nie zdziałasz.

źródło: NKJP: Jarosław Abramow-Newerly: Młyn w piekarni, 2002

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. bek
beki
D. beku
beków
C. bekowi
bekom
B. bek
beki
N. bekiem
bekami
Ms. beku
bekach
W. beku
beki

3. zawodnik

Definicja

zawodnik w grach zespołowych broniący dostępu do bramki swojej drużyny

Pochodzenie

Od: bek 4

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Sport osoby i organizacje związane ze sportem

Cytaty

W dwa dni przed meczem „Wartę” dochodziły wieści, jakoby miał się ktoś wyrazić, że gracze „Warty” po tym meczu muszą iść wszyscy do szpitala. Silnie pokaleczeni: kapt. Niedzielski [...], prawe skrzydło Gzik - pomoc Wacek, center Powązka, bek Wtorkowski, bramkarz Tapert [...].

źródło: NKJP: (Z.K): 7 września 1924 r., Gazeta Radomszczańska, 2009-09-09

Oczywisty zachwyt budziły sprytne kiwki skrzydłowych, a także potężne wykopy beków [...]

źródło: NKJP: Witold Zalewski: Pożegnanie twierdzy, 2000

Tadeusz wspomina, że zawodnik występujący na środku ataku w tamtych latach nazywany był centrem, natomiast boczny obrońca - bekiem lotnym, a środkowy pomocnik grający na przedpolu bramkowym (dzisiejszy stoper) - bekiem stałym.

źródło: NKJP: Dariusz Grzyb: LEGENDY PIŁKARSKIE SANDECJI, Gazeta Krakowska, 2004-01-31

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m1

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. bek
bekowie
ndepr
beki
depr
D. beka
beków
C. bekowi
bekom
B. beka
beków
N. bekiem
bekami
Ms. beku
bekach
W. beku
bekowie
ndepr
beki
depr

4. pozycja

Definicja

pozycja zawodnika w czasie meczu, z której broni on dostępu do bramki swojej drużyny

Pochodzenie

ang. back 'tył, grzbiet, plecy'; sport. 'obrońca, bek'

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Sport osoby i organizacje związane ze sportem

Cytaty

– Kopałem ile wlezie i to ponoć z niezłym skutkiem. Jak stanąłem na beku w szkolnej drużynie, to nikt przeze mnie nie przeszedł [...].

źródło: NKJP: Agata Pustułka: Generał Jorguś ludowładca, Trybuna Śląska, 2001-06-08

[...] jako jedyny skrzydłowy w Nowym Sączu potrafił w pełnym biegu oddać z lewego beku precyzyjne, na centymetry mierzone dośrodkowanie do stojącego w polu karnym partnera.

źródło: NKJP: Daniel Weimer: Kaim Kazimierz, nie rusz Kazika, bo zginiesz, Dziennik Polski, 2005-06-03

To ją przypomina mi rezonans głosów młodych, szczeniakowskich tamtejszego gimnazjum klasycznego: [...] „Spalony!”, „Faul!”, „Korner!” i wielka kłótnia, kto ma grać na „beku”.

źródło: NKJP: Zygmunt Haupt: Baskijski diabeł: opowiadania i reportaże, 2007

- W drużynie występował pan wówczas na pozycji lewego łącznika, czyli, jak byśmy to dzisiaj określili, lewoskrzydłowego. Wiem jednak, że był pan piłkarzem prawonożnym. Jak pan sobie dawał radę na tym lewym beku?

źródło: NKJP: Roz. Daniel Weimer: Pociągiem towarowym ze stalinizmu, Dziennik Polski, 2005-01-21

Nie pamiętam jednak pełnych składów, nie pamiętam, na jakich pozycjach grały te cienie. Na bramce w „Koronie” grał „Majenia”, ale nie pamiętam, kto stał „na beku ”, kto grał „na skrzydłach”, w ataku i w pomocy.

źródło: NKJP: Tadeusz Różewicz: Dwie strony medalu, 2008

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. bek
beki
D. beku
beków
C. bekowi
bekom
B. bek
beki
N. bekiem
bekami
Ms. beku
bekach
W. beku
beki
Data ostatniej modyfikacji: 16.07.2020
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json