UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

małoduszność

Chronologizacja

1806, Innocenty Konczewicz, Zbior kazań z rożnych klassycznych autorow w materyach ważnych, polona.pl

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. małoduszność
małoduszności
D. małoduszności
małoduszności
C. małoduszności
małodusznościom
B. małoduszność
małoduszności
N. małodusznością
małodusznościami
Ms. małoduszności
małodusznościach
W. małoduszności
małoduszności

Inne uwagi

Zwykle lp

Pochodzenie

Zob. mały I
Zob. dusza

1.a bezduszność - człowieka

Definicja

cecha kogoś, kto nie jest zdolny do szlachetnych czynów i uczuć wobec innych, a zwłaszcza do wybaczenia

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Usposobienie człowieka cechy charakteru, temperamentu, zdolności i umiejętności

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zachowania i wyrażenia nieakceptowane społecznie

Relacje znaczeniowe

antonimy:  wielkoduszność

Cytaty

Dzieci cierpiały [...] z powodu małoduszności ojca, która przejawiała się na przykład w skąpstwie i swoiście rozumianym surowym trybie życia.

źródło: NKJP: Dariusz Jastrząb: Duchowy świat Dostojeskiego, 2009

[....] podczas wojny względy polityczne lub jego osobista małoduszność sprawiły, iż pozostał niewrażliwy na cierpienia innych i milczał w obliczu zbrodni przeciw ludzkości, które być może jego interwencja zdołałaby powstrzymać.

źródło: NKJP: Internet

1.b zachowania

Definicja

cecha czyjegoś działania, które świadczy o tym, że ktoś, kto je podejmuje, nie jest zdolny do szlachetnych czynów i uczuć wobec innych, a zwłaszcza do wybaczenia

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Usposobienie człowieka cechy charakteru, temperamentu, zdolności i umiejętności

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zachowania i wyrażenia nieakceptowane społecznie

Cytaty

Nieszczerość żalu... Nieszlachetność wyjaśnień... Małoduszność zachowań... Niecność oskarżeń... [...] Tę moją refleksję pełną mocnych słów napisałam kilka dni temu, ale wahałam się, czy ją opublikować... Po przeczytaniu najnowszego ataku na [...], stwierdziłam, że jednak powinniśmy nazywać rzeczy po imieniu.

źródło: Internet: blogmedia24.pl

2.a bojaźliwość - człowieka

Definicja

cecha kogoś, kto z powodu ciągłego uczucia lęku nie potrafi przeciwstawić się innym albo nie chce odpowiadać za swoje działania

Noty o użyciu

Współcześnie używane głównie w kontekstach związanych z religią.

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Usposobienie człowieka cechy charakteru, temperamentu, zdolności i umiejętności

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zachowania i wyrażenia nieakceptowane społecznie

Cytaty

Poznanie przez sumienie prawdy i wprowadzenie jej potem w czyn wymaga hartu i odwagi, a może nawet i prowadzenia jakiejś gry ze sobą samym, aby uchronić się przed lenistwem, lękiem czy małodusznością.

źródło: Znak, 1996 (books.google.pl)

[...] wyparł się tego, że jest Polakiem. Moja matka starała się usprawiedliwić jego małoduszność [...].

źródło: NKJP: Jan Brzechwa: Gdy owoc dojrzewa, 1958

Postulując przezwyciężenie małoduszności, mówił młodym o potrzebie walki z lękiem przed myślą, wolą, sercem i ciałem.

źródło: Alina Rynio: Wychowanie młodzieży w nauczaniu kardynała Stefana Wyszyńskiego, 1995 (books.google.pl)

[...] ujemnie oceniana jest w świecie Trylogii postawa [...] oportunizmu, lękliwej małoduszności: przejawia ją, na przykład, wojewoda kijowski Janusz Tyszkiewicz, gdy w obliczu nadciągających wojsk Krzywonosa pragnie porzucić armię Jeremiego.

źródło: Lech Ludorowski: O postawie epickiej w trylogii Henryka Sienkiewicza, 1970 (books.google.pl)

2.b myśli

Definicja

cecha czegoś, co świadczy o tym, że ktoś z powodu ciągłego uczucia lęku nie potrafi przeciwstawić się innym albo nie chce odpowiadać za swoje działania

Noty o użyciu

Współcześnie używane głównie w kontekstach związanych z religią.

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Usposobienie człowieka cechy charakteru, temperamentu, zdolności i umiejętności

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zachowania i wyrażenia nieakceptowane społecznie

Cytaty

[...] małodusznością może być naznaczona nasza wiara w życie wieczne [...].

źródło: Internet: m.katolik.pl

Małoduszność myśli to brak odwagi, by jasno określić własne poglądy w sprawach społecznych.

źródło: Dialog, 1998 (books.google.pl)

Data ostatniej modyfikacji: 22.09.2020
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json