UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

miękki

Chronologizacja

1436, SStp

1. fotel

Definicja

dający się łatwo ugniatać, zginać, formować lub odkształcać w inny sposób

Pochodzenie

psł. *mękъkъ

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii cechy dotykowe

Relacje znaczeniowe

antonimy:  twardy

Połączenia

  • miękki sweter; dywan, fotel; mech; miękka kołdra, poduszka, szmatka; kanapa; miękkie posłanie
  • miękki i ciepły; miękki i puszysty
  • miękki jak wosk

Cytaty

Śnieg, początkowo twardy, staje się coraz miększy.

źródło: NKJP: Wanda Rutkiewicz: Na jednej linie, 2010

Niezbyt komfortowe metalowe siedzenia w dniu Super Bowl zostaną wyposażone w miękkie poduszki.

źródło: NKJP: Mariusz Oźminkowski: Kowboje i bizony z Buffalo, Gazeta Wyborcza, 1993-01-30

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. miękki
miękki
miękki
miękkie
miękka
D. miękkiego
miękkiego
miękkiego
miękkiego
miękkiej
C. miękkiemu
miękkiemu
miękkiemu
miękkiemu
miękkiej
B. miękkiego
miękkiego
miękki
miękkie
miękką
N. miękkim
miękkim
miękkim
miękkim
miękką
Ms. miękkim
miękkim
miękkim
miękkim
miękkiej
W. miękki
miękki
miękki
miękkie
miękka
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. miękcy
miękcy
miękkie
miękkie
D. miękkich
miękkich
miękkich
miękkich
C. miękkim
miękkim
miękkim
miękkim
B. miękkich
miękkich
miękkich
miękkie
N. miękkimi
miękkimi
miękkimi
miękkimi
Ms. miękkich
miękkich
miękkich
miękkich
W. miękcy
miękcy
miękkie
miękkie

Stopień wyższy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. miększy
miększy
miększy
miększe
miększa
D. miększego
miększego
miększego
miększego
miększej
C. miększemu
miększemu
miększemu
miększemu
miększej
B. miększego
miększego
miększy
miększe
miększą
N. miększym
miększym
miększym
miększym
miększą
Ms. miększym
miększym
miększym
miększym
miększej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. mięksi
mięksi
miększe
miększe
D. miększych
miększych
miększych
miększych
C. miększym
miększym
miększym
miększym
B. miększych
miększych
miększych
miększe
N. miększymi
miększymi
miększymi
miększymi
Ms. miększych
miększych
miększych
miększych

2.a człowiek

Definicja

mało stanowczy i niezdecydowany, ulegający wpływom innych, nie traktujący innych surowo

Pochodzenie

psł. *mękъkъ

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Usposobienie człowieka cechy charakteru, temperamentu, zdolności i umiejętności

Relacje znaczeniowe

antonimy:  twardy

Połączenia

  • miękki człowiek
  • miękki i niezdecydowany
  • miękki jak wosk

Cytaty

Członkowie Kongresu z obu partii obawiają się posądzenia, że są miękcy w sprawach bezpieczeństwa kraju. W obliczu przyszłorocznych wyborów skłonni są do dość daleko idących kompromisów z twardzielami z ekipy Busha.

źródło: NKJP: Tomasz Zalewski: Kaci Wuja Sama, Polityka, 2007-10-27

Łukaszenko jest dyktatorem - usłyszałem - ale dyktatorem miękkim, niezdecydowanym, jakby nie chciał pobrudzić rąk albo - tworzyć solidarności bitych.

źródło: NKJP: Paweł Smoleński, Cezary Goliński: Od końca do końca, Gazeta Wyborcza, 1995-09-30

Może była zmuszona do oddania dzieci? Może nie miała z czego żyć? Może nie byłyśmy planowane? Ja jestem miękka, ja bym jej wszystko wybaczyła.

źródło: NKJP: Wojciech Tochman; Współpraca Władysław Jurków, Ostrożnie podały sobie dłonie źródło Gazeta Wyborcza, 1997-07-04

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. miękki
miękki
miękki
miękkie
miękka
D. miękkiego
miękkiego
miękkiego
miękkiego
miękkiej
C. miękkiemu
miękkiemu
miękkiemu
miękkiemu
miękkiej
B. miękkiego
miękkiego
miękki
miękkie
miękką
N. miękkim
miękkim
miękkim
miękkim
miękką
Ms. miękkim
miękkim
miękkim
miękkim
miękkiej
W. miękki
miękki
miękki
miękkie
miękka
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. miękcy
miękcy
miękkie
miękkie
D. miękkich
miękkich
miękkich
miękkich
C. miękkim
miękkim
miękkim
miękkim
B. miękkich
miękkich
miękkich
miękkie
N. miękkimi
miękkimi
miękkimi
miękkimi
Ms. miękkich
miękkich
miękkich
miękkich
W. miękcy
miękcy
miękkie
miękkie

Stopień wyższy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. miększy
miększy
miększy
miększe
miększa
D. miększego
miększego
miększego
miększego
miększej
C. miększemu
miększemu
miększemu
miększemu
miększej
B. miększego
miększego
miększy
miększe
miększą
N. miększym
miększym
miększym
miększym
miększą
Ms. miększym
miększym
miększym
miększym
miększej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. mięksi
mięksi
miększe
miększe
D. miększych
miększych
miększych
miększych
C. miększym
miększym
miększym
miększym
B. miększych
miększych
miększych
miększe
N. miększymi
miększymi
miększymi
miększymi
Ms. miększych
miększych
miększych
miększych

Składnia

Rz osobowy + miękki + bez ograniczeń
szyk: neutralny

2.b charakter

Definicja

świadczący o tym, że ktoś jest mało stanowczy i niezdecydowany, ulega wpływom innych, nie traktuje innych surowo

Pochodzenie

psł. *mękъkъ

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Usposobienie człowieka cechy charakteru, temperamentu, zdolności i umiejętności

Relacje znaczeniowe

antonimy:  twardy

Połączenia

  • miękki charakter; miękka polityka; miękkie usposobienie

Cytaty

Politycy lewej strony mówią o żalu, zaskoczeniu, ale też miękkim charakterze kandydata, który nie był przygotowany na ostrą kampanię wyborczą.

źródło: NKJP: Rezygnacja Cimoszewicza, Gazeta Krakowska, 2005-09-15

[...] autor ma takie miękkie usposobienie, ze włażą mu na głowę, bo tak się dzieje,bo sam jest niezdecydowaną osobą.

źródło: Internet: forum.gazeta.pl

Rządowych deklaracji w rodzaju „Nicea albo śmierć” nie należy odczytywać jako zwrotu w naszej miękkiej polityce europejskiej.

źródło: NKJP: Internet

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. miękki
miękki
miękki
miękkie
miękka
D. miękkiego
miękkiego
miękkiego
miękkiego
miękkiej
C. miękkiemu
miękkiemu
miękkiemu
miękkiemu
miękkiej
B. miękkiego
miękkiego
miękki
miękkie
miękką
N. miękkim
miękkim
miękkim
miękkim
miękką
Ms. miękkim
miękkim
miękkim
miękkim
miękkiej
W. miękki
miękki
miękki
miękkie
miękka
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. miękcy
miękcy
miękkie
miękkie
D. miękkich
miękkich
miękkich
miękkich
C. miękkim
miękkim
miękkim
miękkim
B. miękkich
miękkich
miękkich
miękkie
N. miękkimi
miękkimi
miękkimi
miękkimi
Ms. miękkich
miękkich
miękkich
miękkich
W. miękcy
miękcy
miękkie
miękkie

Stopień wyższy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. miększy
miększy
miększy
miększe
miększa
D. miększego
miększego
miększego
miększego
miększej
C. miększemu
miększemu
miększemu
miększemu
miększej
B. miększego
miększego
miększy
miększe
miększą
N. miększym
miększym
miększym
miększym
miększą
Ms. miększym
miększym
miększym
miększym
miększej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. mięksi
mięksi
miększe
miększe
D. miększych
miększych
miększych
miększych
C. miększym
miększym
miększym
miększym
B. miększych
miększych
miększych
miększe
N. miększymi
miększymi
miększymi
miększymi
Ms. miększych
miększych
miększych
miększych

3. głos

Definicja

odznaczający się małą intensywnością lub siłą

Pochodzenie

psł. *mękъkъ

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii dźwięki

Połączenia

  • miękki dźwięk, głos, szept; miękka mowa; barwa; wrzutka; miękkie światło; podanie, zagranie
  • miękki jak aksamit

Cytaty

Siada z boku, mówi miłym, miękkim głosem. Magdusia czasem czuje, jak ją ten głos usypia.

źródło: NKJP: Inga Iwasiów: Bambino, 2008

Drzewko stoi na kominku przed lustrem i po całym pokoju rozlewa się miękkie światło kilku małych płomyków, odbijających się w szklanej tafli.

źródło: NKJP: Andrzej Bobkowski: Szkice piórkiem, 1957

Dzieła z tego okresu są - w przeciwieństwie do poprzednich - utrzymane w pastelowych, miękkich barwach, pełne łagodności i emanującego z nich ciepła - jak kształty, które nadawał swoim pracom

źródło: NKJP: Kira Gałczyńska: Nie wrócę tu nigdy czyli Pożegnanie z Mazurami, 1998

5 min przed przerwą po miękkiej wrzutce w pole karne Frączka celnym uderzeniem głową popisał się Lasota.

źródło: NKJP: Andrzej Rzycki: Różnica klas, Gazeta Krakowska, 2004-06-07

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. miękki
miękki
miękki
miękkie
miękka
D. miękkiego
miękkiego
miękkiego
miękkiego
miękkiej
C. miękkiemu
miękkiemu
miękkiemu
miękkiemu
miękkiej
B. miękkiego
miękkiego
miękki
miękkie
miękką
N. miękkim
miękkim
miękkim
miękkim
miękką
Ms. miękkim
miękkim
miękkim
miękkim
miękkiej
W. miękki
miękki
miękki
miękkie
miękka
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. miękcy
miękcy
miękkie
miękkie
D. miękkich
miękkich
miękkich
miękkich
C. miękkim
miękkim
miękkim
miękkim
B. miękkich
miękkich
miękkich
miękkie
N. miękkimi
miękkimi
miękkimi
miękkimi
Ms. miękkich
miękkich
miękkich
miękkich
W. miękcy
miękcy
miękkie
miękkie

Stopień wyższy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. miększy
miększy
miększy
miększe
miększa
D. miększego
miększego
miększego
miększego
miększej
C. miększemu
miększemu
miększemu
miększemu
miększej
B. miększego
miększego
miększy
miększe
miększą
N. miększym
miększym
miększym
miększym
miększą
Ms. miększym
miększym
miększym
miększym
miększej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. mięksi
mięksi
miększe
miększe
D. miększych
miększych
miększych
miększych
C. miększym
miększym
miększym
miększym
B. miększych
miększych
miększych
miększe
N. miększymi
miększymi
miększymi
miększymi
Ms. miększych
miększych
miększych
miększych

4. kształt

Definicja

łagodnie zaokrąglony i pozbawiony ostrych kątów i kantów

Pochodzenie

psł. *mękъkъ

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii kształty i figury

Połączenia

  • miękki łuk; miękkie kształty

Cytaty

Wnętrze dostarcza nie mniejszych wrażeń, charakteryzuje się dyskretną elegancją, miękkimi kształtami i chłodnymi, nie rażącymi kolorami.

źródło: NKJP: Amerykański styl, Dziennik Polski, 2000-10-09

Miękkie łuki okien, kontrasty elewacji i nagromadzenie stylizowanych roślin tworzą niezapomnianą dekorację.

źródło: NKJP: Dawid Lasociński, Ryszard Bonisławski, Michał Koliński: Łódź. Przewodnik turystyczny, 2004

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. miękki
miękki
miękki
miękkie
miękka
D. miękkiego
miękkiego
miękkiego
miękkiego
miękkiej
C. miękkiemu
miękkiemu
miękkiemu
miękkiemu
miękkiej
B. miękkiego
miękkiego
miękki
miękkie
miękką
N. miękkim
miękkim
miękkim
miękkim
miękką
Ms. miękkim
miękkim
miękkim
miękkim
miękkiej
W. miękki
miękki
miękki
miękkie
miękka
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. miękcy
miękcy
miękkie
miękkie
D. miękkich
miękkich
miękkich
miękkich
C. miękkim
miękkim
miękkim
miękkim
B. miękkich
miękkich
miękkich
miękkie
N. miękkimi
miękkimi
miękkimi
miękkimi
Ms. miękkich
miękkich
miękkich
miękkich
W. miękcy
miękcy
miękkie
miękkie

Stopień wyższy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. miększy
miększy
miększy
miększe
miększa
D. miększego
miększego
miększego
miększego
miększej
C. miększemu
miększemu
miększemu
miększemu
miększej
B. miększego
miększego
miększy
miększe
miększą
N. miększym
miększym
miększym
miększym
miększą
Ms. miększym
miększym
miększym
miększym
miększej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. mięksi
mięksi
miększe
miększe
D. miększych
miększych
miększych
miększych
C. miększym
miększym
miększym
miększym
B. miększych
miększych
miększych
miększe
N. miększymi
miększymi
miększymi
miększymi
Ms. miększych
miększych
miększych
miększych

5. ruch

Definicja

płynny i harmonijny

Pochodzenie

psł. *mękъkъ

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Określenia fizyczności człowieka sprawność i wydolność organizmu

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Połączenia

  • miękki gest; miękkie ruchy

Cytaty

George, miły czterdziestoletni pan o miękkich ruchach, miał talent pedagogiczny.

źródło: NKJP: Aleksander Kropiwnicki: Zajezdnia Londyn, 2007

Syrenka zbliżyła się wolno, a jej chód był miękki i pełen gracji, płynny jak nadbiegająca fala.

źródło: NKJP: Andrzej Sapkowski: Miecz przeznaczenia, 1992

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. miękki
miękki
miękki
miękkie
miękka
D. miękkiego
miękkiego
miękkiego
miękkiego
miękkiej
C. miękkiemu
miękkiemu
miękkiemu
miękkiemu
miękkiej
B. miękkiego
miękkiego
miękki
miękkie
miękką
N. miękkim
miękkim
miękkim
miękkim
miękką
Ms. miękkim
miękkim
miękkim
miękkim
miękkiej
W. miękki
miękki
miękki
miękkie
miękka
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. miękcy
miękcy
miękkie
miękkie
D. miękkich
miękkich
miękkich
miękkich
C. miękkim
miękkim
miękkim
miękkim
B. miękkich
miękkich
miękkich
miękkie
N. miękkimi
miękkimi
miękkimi
miękkimi
Ms. miękkich
miękkich
miękkich
miękkich
W. miękcy
miękcy
miękkie
miękkie

Stopień wyższy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. miększy
miększy
miększy
miększe
miększa
D. miększego
miększego
miększego
miększego
miększej
C. miększemu
miększemu
miększemu
miększemu
miększej
B. miększego
miększego
miększy
miększe
miększą
N. miększym
miększym
miększym
miększym
miększą
Ms. miększym
miększym
miększym
miększym
miększej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. mięksi
mięksi
miększe
miększe
D. miększych
miększych
miększych
miększych
C. miększym
miększym
miększym
miększym
B. miększych
miększych
miększych
miększe
N. miększymi
miększymi
miększymi
miększymi
Ms. miększych
miększych
miększych
miększych

6. głoska

Definicja

jęz. 
związany ze zbliżeniem środka języka do podniebienia twardego podczas mówienia

Pochodzenie

psł. *mękъkъ

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Język mówienie

Relacje znaczeniowe

antonimy:  twardy

Połączenia

  • miękka głoska, spółgłoska; artykulacja, wymowa
  • miękka, twarda i stwardniała

Cytaty

Miękka artykulacja spółgłosek tylnojęzykowych przed e, ę zaznaczała się w dawnych polskich gwarach wyspowych.

źródło: Józef Kość: Polszczyzna południowokresowa na polsko-ukraińskim pograniuczu językowym w perspektywie historycznej, 1999 (books.google.pl)

Jak pamiętamy, obecność głosek miękkich jest bardzo charakterystyczną cechą języka polskiego i nawet na tle pozostałych języków słowiańskich dość swoistą.

źródło: NKJP: Alicja Nagórko: Zarys gramatyki języka polskiego, 1996

Muszę przyznać, że dla mnie obfitość miękkich spółgłosek jest jedną z atrakcyjnych cech sanskrytu.

źródło: NKJP: Mikołaj Szymański: Kiciakakocia!, Gazeta Wyborcza, 1996-08-02

W wyrazach rodzimych lub dawno przyswojonych oraz nazwach litewskich zawierających połączenia kie, gie obowiązuje dziś miękka wymowa [k’], [g’] przed [e] [...]

źródło: Prace Językoznawcze (Olsztyn) 12, 2010 (bazhum.muzhp.pl)

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. miękki
miękki
miękki
miękkie
miękka
D. miękkiego
miękkiego
miękkiego
miękkiego
miękkiej
C. miękkiemu
miękkiemu
miękkiemu
miękkiemu
miękkiej
B. miękkiego
miękkiego
miękki
miękkie
miękką
N. miękkim
miękkim
miękkim
miękkim
miękką
Ms. miękkim
miękkim
miękkim
miękkim
miękkiej
W. miękki
miękki
miękki
miękkie
miękka
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. miękcy
miękcy
miękkie
miękkie
D. miękkich
miękkich
miękkich
miękkich
C. miękkim
miękkim
miękkim
miękkim
B. miękkich
miękkich
miękkich
miękkie
N. miękkimi
miękkimi
miękkimi
miękkimi
Ms. miękkich
miękkich
miękkich
miękkich
W. miękcy
miękcy
miękkie
miękkie

7. rozstanie

Definicja

przebiegający w sposób łagodny i mało dokuczliwy dla osób zaangażowanych (choć możliwy byłyby przebieg bardziej gwałtowny i niosący większe konsekwencje)

Pochodzenie

ang. soft

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Relacje znaczeniowe

sprzeczne:  twardy

Połączenia

  • miękki brexit, lockdown; miękkie rozstanie

Cytaty

Miękkie rozstanie z Chinami, gdzie Google zostawił na razie swój dział handlowy i techniczny, wydaje się mało realne.

źródło: Maria Kruczkowska: Za Google z Chin wycofuje się drugi gigant internetowy z USA, 2010-03-26 (wyborcza.pl)

Poprawka Beksińskiego ma za zadanie miękkie zerwanie współpracy z galerią Alicji Wahl.

źródło: Internet: beksinski.dmochowskigallery.net

Posłowie najpierw głosowali nad poprawką do porozumienia ws. Brexitu, następnie nad przyjęciem samej umowy, która miała zapewnić Wielkiej Brytanii miękkie wyjście z Unii Europejskiej.

źródło: Porażka Theresy May, 2019-01-15 (piotrowska.dorzeczy.pl)

Wszystko wskazuje na to, że Komisja i Rada Europejska byłyby skłonne przystać na takie rozwiązanie, zwłaszcza że oznaczałoby to miękki brexit, czyli z kompromisową umową dotyczącą warunków.

źródło: NKJP: Przemysław Ciszak: Brexit. Przed nami ciąg dalszy brytyjskiego serialu, 2019-10-22 (money.pl)

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. miękki
miękki
miękki
miękkie
miękka
D. miękkiego
miękkiego
miękkiego
miękkiego
miękkiej
C. miękkiemu
miękkiemu
miękkiemu
miękkiemu
miękkiej
B. miękkiego
miękkiego
miękki
miękkie
miękką
N. miękkim
miękkim
miękkim
miękkim
miękką
Ms. miękkim
miękkim
miękkim
miękkim
miękkiej
W. miękki
miękki
miękki
miękkie
miękka
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. miękcy
miękcy
miękkie
miękkie
D. miękkich
miękkich
miękkich
miękkich
C. miękkim
miękkim
miękkim
miękkim
B. miękkich
miękkich
miękkich
miękkie
N. miękkimi
miękkimi
miękkimi
miękkimi
Ms. miękkich
miękkich
miękkich
miękkich
W. miękcy
miękcy
miękkie
miękkie

Frazeologizmy

chirurgia miękka
dysk elastyczny
dysk miękki
ktoś ma miękkie nogi
ktoś ma miękkie kolana
miękka faja
miękka kopia
miękka ręka
miękka woda
miękki hazard
miękki kark
miękki narkotyk
miękki ołówek
miękki reset
miękki restart
miękkie lądowanie
miękkie podbrzusze
miękkie serce
miękkie zawieszenie
owoce miękkie
podniebienie miękkie
pornografia miękka
tkanka miękka
umiejętności miękkie
kompetencje miękkie
Data ostatniej modyfikacji: 14.10.2020
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json