UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

wiecha

Chronologizacja

1424, SStp
Inne znaczenie: 'wierzchołek, czubek drzewa'

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. wiecha
wiechy
D. wiechy
wiech
C. wiesze
wiechom
B. wiechę
wiechy
N. wiechą
wiechami
Ms. wiesze
wiechach
W. wiecho
wiechy

Pochodzenie

psł. *vĕcha/vĕchъ

1. pęk

Definicja

duży pęk słomy, siana albo zerwanych roślin

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat roślin rośliny ozdobne

Relacje znaczeniowe

synonimy:  wiecheć
hiperonimy:  pęk

Połączenia

  • gruba wiecha
  • wiecha z trawy, ze słomy

Cytaty

Jeden z moich pamiętliwych Czytelników obdarował mnie bukietem liliowych kwiatów zebranych w grube wiechy.

źródło: NKJP: Omżyn, Dziennik Polski, 2008-09-15

[...] wiedźmy kiwają wiechami liści, nie ustępują [...].

źródło: NKJP: Joanna Kulmowa: Topografia myślenia, 2001

Napoje alkoholowe spożywano w domu, ale można było pić także w specjalnych, odpowiednio oznakowanych lokalach: w piwiarniach oznaczonych słomianą wiechą, miodosytniach - krzyżem i winiarniach - wieńcem.

źródło: NKJP: Andrzej Chwalba: Obyczaje w Polsce. Od średniowiecza do czasów współczesnych, 2005

- Każda palma musi być [...] zakończona wiechą z trzciny wodnej i kolorowych wstążek.

źródło: NKJP: Znów może paść rekord, Dziennik Polski, 2001-04-06

Składnia

bez ograniczeń + wiecha +
(CZEGO)
bez ograniczeń + wiecha +
(z CZEGO)

2. na budynku

Definicja

symbol w postaci ozdobnego wieńca lub pęku kwiatów i zielonych gałęzi, umieszczany na górnej części budynku, informujący o tym, że budowa zbliża się do końca

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja zwyczaje i obyczaje

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  pęk

Połączenia

  • tradycyjna wiecha
  • wiecha na domu
  • osadzić, wciągnąć, zawiesić wiechę

Cytaty

Wczoraj na budynku zawisła tradycyjna wiecha, wbito także symboliczny gwóźdź w drewnianą konstrukcję dachu.

źródło: NKJP: Szybko budują, Dziennik Bałtycki, 2003-10-01

Moment wciągnięcia wiechy na dach budynku obserwowali goście [...].

źródło: NKJP: Kolejna poznańska Toyota, Gazeta Poznańska, 2003-06-04

Ostatni rok przed wyborami to nie tylko festiwal wieszania wiech i przecinania wstęg.

źródło: Jarosław Reszka: Kto z przedsiębiorców nie widzi, że szpeci, temu miasto powinno pomóc przejrzeć na oczy, 2018-03-03 (plus.expressbydgoski.pl)

3. kwiatostan

Definicja

jajowate lub podłużne skupienie kwiatów, mocno rozgałęzione, w którym pojedyncze kwiaty znajdują się na końcach kolejnych rozgałęzień

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat roślin budowa i funkcjonowanie roślin

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  kwiatostan

Cytaty

Kwiaty palm zebrane są w kwiatostany, najczęściej tworzące kolby lub wiechy.

źródło: NKJP: Palmy, Dziennik Tczewski, 1999-12-10

Kwiaty są drobne, o płatkach dość szerokich, lilaróżowych, zebrane w duże wiechy o długości 30-40 cm.

źródło: NKJP: Adam Szcześniak: Lilak, czyli bez, Dziennik Łódzki, 2005-05-24

W przeciwieństwie do innych roślin zbożowych owies charakteryzuje się wiechowoliściowym modelem fotosyntezy: wiecha, podobnie jak liście, odpowiada za około 40% fotosyntezy całej rośliny [...].

źródło: NKJP: Wiesława Piotrowska: Wymiana gazowa owsa w zależności od poziomu nawożenia azotem, Rośliny Oleiste, 2003-09-01

4. ogon

Definicja

łow. 
ogon wilka

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt hodowla i opieka nad zwierzętami; człowiek wobec zwierząt

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Czas wolny hobby i zainteresowania

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt budowa i funkcjonowanie organizmów zwierzęcych

Relacje znaczeniowe

synonimy:  polano
hiperonimy:  ogon

Cytaty

Latarnia to głowa, a lampy to oczy, wiecha lub polano to ogon wilka.

źródło: Internet: ekowiedza.edu.pl

5. znak

Definicja

żegl. 
znak nawigacyjny w postaci odpowiednio zamocowanego, pionowo pływającego drąga, oznaczający miejsce niebezpieczne dla żeglugi

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Sport przedmioty związane ze sportem

Cytaty

[...] dotychczas nie meldowali wiechy na horyzoncie [...].

źródło: Internet: Maria Żmichrowska: Harcerskie drużyny żeglarskie, 1998 (books.google.pl)

Wiechy [...] stoją na głębokości około 2,9 m, natomiast kierunkową pławę drążkową wystawiono na głębokości około 9 m.

źródło: Internet: Wiadomości Żeglarskie, nr 50, 1957 (polona.pl)

Data ostatniej modyfikacji: 21.01.2021
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json