UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

deminutivum

rzadziej deminutiwum

Chronologizacja

1809, Tomasz Szumski, Dokładna nauka języka i stylu polskiego w dwoch częściach, cz. 1, polona.pl

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: n2

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. deminutivum
deminutiva
D. deminutivum
deminutivów
C. deminutivum
deminutivom
B. deminutivum
deminutiva
N. deminutivum
deminutivami
Ms. deminutivum
deminutivach
W. deminutivum
deminutiva

Pochodzenie

łac. deminutivum 'zdrobnienie'

Definicja

jęz. 
wyraz utworzony od innego wyrazu, oznaczający coś mniejszego od tego, co jest nazywane przez wyraz podstawowy, albo też wyrażający nacechowanie emocjonalne, zwykle pozytywne

Warianty

  • rzadziej deminutiwum

Wymowa

[deminutiwum]

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Język

Relacje znaczeniowe

synonimy:  zdrobnienie

Cytaty

Tę przeciwstawną w stosunku do prymarnej funkcję zdrobnień doskonale wyczuwał Stefan Kisielewski. Wśród wielu środków stylistycznych, jakie prześledzić można chociażby w czasie lektury jego Dzienników, dużą grupę stanowią właśnie deminutiva - użyte złośliwie, ironicznie, sarkastycznie: [...] Żyję więc małą naszą polityczką, Już sobie prymasik na komunizm poszczekał [...].

źródło: NKJP: Jan Miodek: Słowa czułe, słowa zjadliwe, Wiedza i Życie nr 10, 1997

A zatem, w świadomości użytkowników języka cząstka -ka służy do zdrabniania i spieszczania wyrazu rodzaju żeńskiego, podobnie jak morfem -ek służy do tworzenia deminutivum rodzaju męskiego.

źródło: NKJP: Internet

Obraz Sołżenicyna, jak każdego proroka, bywa tendencyjny i namiętny, czasami jawnie pod tezę skrojony. Choćby ów podział na ograbiony naród i gromadkę łupieżców. Skąd to deminutiwum?

źródło: NKJP: Mariusz Wilk: Wilczy notes, 2007

Data ostatniej modyfikacji: 09.08.2021
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj