UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

dozgonny

Chronologizacja

1715, Kart XVII-XVIII

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. dozgonny
dozgonny
dozgonny
dozgonne
dozgonna
D. dozgonnego
dozgonnego
dozgonnego
dozgonnego
dozgonnej
C. dozgonnemu
dozgonnemu
dozgonnemu
dozgonnemu
dozgonnej
B. dozgonnego
dozgonnego
dozgonny
dozgonne
dozgonną
N. dozgonnym
dozgonnym
dozgonnym
dozgonnym
dozgonną
Ms. dozgonnym
dozgonnym
dozgonnym
dozgonnym
dozgonnej
W. dozgonny
dozgonny
dozgonny
dozgonne
dozgonna
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. dozgonni
dozgonni
dozgonne
dozgonne
D. dozgonnych
dozgonnych
dozgonnych
dozgonnych
C. dozgonnym
dozgonnym
dozgonnym
dozgonnym
B. dozgonnych
dozgonnych
dozgonnych
dozgonne
N. dozgonnymi
dozgonnymi
dozgonnymi
dozgonnymi
Ms. dozgonnych
dozgonnych
dozgonnych
dozgonnych
W. dozgonni
dozgonni
dozgonne
dozgonne

Pochodzenie

Zob. zgon

1. przyjaciel

Definicja

książk. 
taki, który żywi do kogoś określone uczucia lub pozostaje z kimś w określonych relacjach i wydaje mu się, że bardzo długo się to nie zmieni, prawdopodobnie aż do śmierci jednej lub drugiej strony

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia osób wchodzących w relacje międzyludzkie

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  wieczny

Połączenia

  • dozgonny przyjaciel, wróg

Cytaty

Mieszkał w Poznaniu, studiował w Poznaniu, tu miał dozgonnych przyjaciół.

źródło: NKJP: Maria Nowak: Polak potrafi, Gazeta Poznańska, 2005-07-06

Mężczyzna czterdziestoletni i dwudziestokilkuletnia dziewczyna! Kpisz? Trzymasz ją tu na dozgonną niańkę czy gospodynię?

źródło: NKJP: Danuta Koral: Wydziedziczeni, 1997

Gdyby obrażał ktokolwiek inny, trafiłby już na listę wrogów podstawowych i dozgonnych, poniewierałby się w [...] piekle.

źródło: NKJP: Mariusz Janicki: Sztuka nieobrażania, Polityka, 2008-03-22

Składnia

Rz + dozgonny + bez ograniczeń
szyk: neutralny

2. związek

Definicja

książk. 
sprawiający wrażenie, że będzie istniał bardzo długo, prawdopodobnie aż do czyjejś śmierci

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

Połączenia

  • dozgonny związek; dozgonna czystość, miłość, przyjaźń, wdzięczność, wierność

Cytaty

[...] zaprzysięgliśmy sobie dozgonną przyjaźń i mieliśmy owej przysięgi dotrzymać.

źródło: NKJP: Witold Jabłoński: Uczeń czarnoksiężnika, 2003

Często bili się o dziewczyny. Komu prześle całusa i odda swą rękę! Oczywiście nie szło tu jeszcze o miłość dozgonną, małżeńską.

źródło: NKJP: Marek Nowakowski: Powidoki, 2010

Jeśli poseł dopuszczenie załatwi, wdzięczność będzie dozgonna.

źródło: NKJP: Ewa Wilk, Polityka, 1995

Data ostatniej modyfikacji: 14.02.2022
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json