UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

zbrukać

Chronologizacja

1759, Kart XVII-XVIII

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zbrukam
zbrukamy
2 os. zbrukasz
zbrukacie
3 os. zbruka
zbrukają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zbrukałem
+(e)m zbrukał
zbrukałam
+(e)m zbrukała
zbrukałom
+(e)m zbrukało
zbrukaliśmy
+(e)śmy zbrukali
zbrukałyśmy
+(e)śmy zbrukały
2 os. zbrukałeś
+(e)ś zbrukał
zbrukałaś
+(e)ś zbrukała
zbrukałoś
+(e)ś zbrukało
zbrukaliście
+(e)ście zbrukali
zbrukałyście
+(e)ście zbrukały
3 os. zbrukał
zbrukała
zbrukało
zbrukali
zbrukały

bezosobnik: zbrukano

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zbrukajmy
2 os. zbrukaj
zbrukajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zbrukałbym
bym zbrukał
zbrukałabym
bym zbrukała
zbrukałobym
bym zbrukało
zbrukalibyśmy
byśmy zbrukali
zbrukałybyśmy
byśmy zbrukały
2 os. zbrukałbyś
byś zbrukał
zbrukałabyś
byś zbrukała
zbrukałobyś
byś zbrukało
zbrukalibyście
byście zbrukali
zbrukałybyście
byście zbrukały
3 os. zbrukałby
by zbrukał
zbrukałaby
by zbrukała
zbrukałoby
by zbrukało
zbrukaliby
by zbrukali
zbrukałyby
by zbrukały

bezosobnik: zbrukano by

bezokolicznik: zbrukać

imiesłów przysłówkowy uprzedni:

zbrukawszy

gerundium: zbrukanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. zbrukanie
zbrukania
D. zbrukania
zbrukań
C. zbrukaniu
zbrukaniom
B. zbrukanie
zbrukania
N. zbrukaniem
zbrukaniami
Ms. zbrukaniu
zbrukaniach
W. zbrukanie
zbrukania

imiesłów przymiotnikowy bierny: zbrukany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. zbrukany
zbrukany
zbrukany
zbrukane
zbrukana
D. zbrukanego
zbrukanego
zbrukanego
zbrukanego
zbrukanej
C. zbrukanemu
zbrukanemu
zbrukanemu
zbrukanemu
zbrukanej
B. zbrukanego
zbrukanego
zbrukany
zbrukane
zbrukaną
N. zbrukanym
zbrukanym
zbrukanym
zbrukanym
zbrukaną
Ms. zbrukanym
zbrukanym
zbrukanym
zbrukanym
zbrukanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. zbrukani
zbrukani
zbrukane
zbrukane
D. zbrukanych
zbrukanych
zbrukanych
zbrukanych
C. zbrukanym
zbrukanym
zbrukanym
zbrukanym
B. zbrukanych
zbrukanych
zbrukanych
zbrukane
N. zbrukanymi
zbrukanymi
zbrukanymi
zbrukanymi
Ms. zbrukanych
zbrukanych
zbrukanych
zbrukanych

odpowiednik aspektowy: brukać

1. zhańbić

Definicja

książk. 
spowodować, że ktoś lub coś traci swój wysoki status i zaczyna być oceniany (oceniane) negatywnie lub być kojarzony (kojarzone) ze złymi rzeczami i negatywnymi wartościami

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zachowania i wyrażenia nieakceptowane społecznie

Relacje znaczeniowe

synonimy:  pobrukać, pokalać, zabrukać, zhańbić

Cytaty

[...] zarzucają prokuraturze w Zawierciu, że zbrukała pośmiertną godność ich syna Roberta.

źródło: NKJP: Krzysztof Dulko: Zrobili im z syna pijaka K, Trybuna Śląska, 2004-09-17

Chciałem z niej zrobić konfidentkę, donosicielkę! Zbrukałem ją!

źródło: NKJP: Marek Krajewski: Głowa Minotaura, 2009

Trzonem naszego Ruchu jest niezbrukane dotychczasową polityką pokolenie dojrzałe po czerwcu 1989 r.

źródło: NKJP: Internet

Jestem zbrukany, jestem grzesznik, jestem niegodny, i to nawet nie przez moje uczynki, ale z powodu zła siedzącego we mnie.

źródło: NKJP: Helena Zaworska: Dzisiaj do księgarń trafia nowa książka Czesława Miłosza „Piesek przydrożny”, Gazeta Wyborcza, 1997-09-12

Składnia

bez ograniczeń + zbrukać +
KOGO/CO + (CZYM)

2. zabrudzić

Definicja

książk. 
spowodować pojawienie się gdzieś brudu

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Najbliższe środowisko życia człowieka czynności związane z codziennym życiem w domu

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Ubranie czynności, przedmioty i osoby związane z robieniem i noszeniem ubrań

Relacje znaczeniowe

synonimy:  ubrudzić, zabrudzić, zabrukać
hiperonimy:  zanieczyścić

Połączenia

  • zbrukany krwią

Cytaty

[...] włoży rzeźnicki fartuch, żeby nie zbrukać munduru Zugführera, weźmie się żwawo do roboty i pokaże, co potrafi.

źródło: NKJP: Bogdan Wojdowski: Chleb rzucony umarłym, 1971

Złośliwie wyprowadziłam go na spacer, żeby zbrukał te pantofelki.

źródło: NKJP: Krystyna Kofta: Monografia grzechów z dziennika 1978-1989, 2006

Składnia

bez ograniczeń + zbrukać +
CO
Data ostatniej modyfikacji: 20.04.2022
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json