Chronologizacja
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: ż
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | przepowiednia |
przepowiednie |
|
| D. | przepowiedni |
przepowiedni |
|
| C. | przepowiedni |
przepowiedniom |
|
| B. | przepowiednię |
przepowiednie |
|
| N. | przepowiednią |
przepowiedniami |
|
| Ms. | przepowiedni |
przepowiedniach |
|
| W. | przepowiednio |
przepowiednie |
Pochodzenie
Zob. powiedzieć
1. wypowiedź
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja wierzenia i przesądy
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | koniektura, wieszczba | |
| hiperonimy: | wypowiedź |
Połączenia
- ponura, złowieszcza, złowroga; stara przepowiednia; czarne, kasandryczne, katastroficzne, pesymistyczne przepowiednie; przepowiednia dotycząca końca świata (losów świata, przyszłości...)
- przepowiednia jasnowidza, proroka, wróżki, wyroczni; Kasandry, Królowej Saby, Malachiasza, Nostradamusa; końca świata, przyszłości; pogody
- przepowiednia o końcu świata
- przepowiednie i wróżby
- tekst; rodzaj; część, koniec przepowiedni
- przepowiednia głosi, mówi; spełniła się, sprawdziła się
- wygłosić/wygłaszać; czytać, przeczytać, znać przepowiednię
- wierzyć w przepowiednie
Cytaty
|
- Pewne przepowiednie Nostradamusa się sprawdziły, inne czekają na weryfikację. źródło: NKJP: Proroctwa, objawienia, przepowiednie (2), Dziennik Polski, 1999-03-12 |
|
|
Powtarzano też różnorodne przepowiednie dotyczące pogody: „Narodzenie po wodzie, Zmartwychwstanie po lodzie”; „Gdy choinka tonie w wodzie, jajko toczy się po lodzie, a gdy choinka stoi na lodzie, jajko pewnikiem utonie w wodzie” [...]. źródło: NKJP: G. Czerwińska, Kalendarz polski: Kolędy i pastorałki, Tygodnik Ciechanowski, 2004-01-02 |
|
|
I co znamienne: z ust tego religijnego człowieka wyszła przepowiednia o włączeniu do ludu objętego obietnicą mesjańską również pogan, co w opinii Żydów musiało brzmieć niczym bluźnierstwo. źródło: NKJP: Jan Gać: Ziemia Święta Kulturowy przewodnik śladami Jezusa, 2009 |
|
|
Pierwsza część przepowiedni spełniła się 12 maja 1935 roku. Żyć przestał ten, którego imię nosił nasz nowy, największy transatlantyk. Im bardziej skracał się czas pozostały do spełnienia się całej przepowiedni, tym silniejszy niepokój ogarniał umysły załogi. źródło: NKJP: Karol Olgierd Borchardt: Szaman morski, 1985 |
|
|
Tak jak nie wyobrażał sobie, że on sam któregoś dnia zniknie, tak i nie wierzył w przepowiednię matki, wygłoszoną po tym, jak na ostatnich nogach wróciła z kolejnego nocnego czuwania. W swym prostym, chłopskim umyśle Helena Antosik odrzuciła bowiem wszystkie oczywiste fakty i od razu przeszła do sedna: „Dobrzy ludzie umierają, coś nadciąga”. źródło: NKJP: Monika Piątkowska: Krakowska żałoba, 2006 |
Składnia
|
+ | przepowiednia | + |
(KOGO/CZEGO)
|
|
+ | przepowiednia | + |
(o CZYM)
|
2. znak
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja wierzenia i przesądy
Połączenia
- dobra; zła przepowiednia
- przepowiednia radości; smutku, śmierci; deszczu
Cytaty
|
Alfabetyczny sennik już wkrótce na naszych letnich stronach. A dzisiaj tylko jedno z haseł. Anioł – to dobra przepowiednia, która wróży dużo szczęścia. Dla zamężnej kobiety jest to znak, że będzie miała liczną i kochającą rodzinę, dla narzeczonych anioł to znak, że ich małżeństwo będzie zgodne i szczęśliwe. źródło: NKJP: EK: Nie bój się koszmarów, Trybuna Śląska, 2001-07-17 |
|
|
Wypełniamy miskę wodą. Na jej powierzchnię ostrożnie kładziemy dwie igły. Jeśli płyną do siebie, to dobry omen, gdy oddalają się - związek niekoniecznie ułoży się sielankowo. Jeśli jednak utoną, źle to wróży naszemu obecnemu lub przyszłemu związkowi. Zamiast igieł możemy posłużyć się pływającymi świecami. Te przynajmniej nie zatoną i nie musimy się obawiać złej przepowiedni. źródło: NKJP: (GZ): Magiczne totemy, Express Ilustrowany, 2002-11-28 |
|
|
Wszak już w Przejściu granicznym, będącym niejako mottem do całego tomu, mamy do czynienia z uniwersalną figurą poznawczą, która o faktach, jakże bolesnych dla poety, dla zbiorowości, którą reprezentuje, każe wnioskować z niejasnych symptomów, złowieszczych znaków, katastroficznych przepowiedni (ptaki, wiatr, kapłani, chmury). źródło: NKJP: Jerzy Święch: Nowoczesność Szkice o literaturze polskiej XX wieku, 2007 |
|
|
ZWIERCIADŁO - [...] Spadające: Przepowiednia śmierci w rodzinie. źródło: NKJP: Mirosław Winczewski: Wielki sennik współczesny, 2007 |
Składnia
|
+ | przepowiednia | + |
(CZEGO)
|