UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

zmurszeć

Chronologizacja

1746, Kart XVII-XVIII

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zmurszeję
zmurszejemy
2 os. zmurszejesz
zmurszejecie
3 os. zmurszeje
zmurszeją

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zmurszałem
+(e)m zmurszał
zmurszałam
+(e)m zmurszała
zmurszałom
+(e)m zmurszało
zmurszeliśmy
+(e)śmy zmurszeli
zmurszałyśmy
+(e)śmy zmurszały
2 os. zmurszałeś
+(e)ś zmurszał
zmurszałaś
+(e)ś zmurszała
zmurszałoś
+(e)ś zmurszało
zmurszeliście
+(e)ście zmurszeli
zmurszałyście
+(e)ście zmurszały
3 os. zmurszał
zmurszała
zmurszało
zmurszeli
zmurszały

bezosobnik: zmurszano

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zmurszejmy
2 os. zmurszej
zmurszejcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zmurszałbym
bym zmurszał
zmurszałabym
bym zmurszała
zmurszałobym
bym zmurszało
zmurszelibyśmy
byśmy zmurszeli
zmurszałybyśmy
byśmy zmurszały
2 os. zmurszałbyś
byś zmurszał
zmurszałabyś
byś zmurszała
zmurszałobyś
byś zmurszało
zmurszelibyście
byście zmurszeli
zmurszałybyście
byście zmurszały
3 os. zmurszałby
by zmurszał
zmurszałaby
by zmurszała
zmurszałoby
by zmurszało
zmurszeliby
by zmurszeli
zmurszałyby
by zmurszały

bezosobnik: zmurszano by

bezokolicznik: zmurszeć

imiesłów przysłówkowy uprzedni: zmurszawszy

gerundium: zmurszenie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. zmurszenie
zmurszenia
D. zmurszenia
zmurszeń
C. zmurszeniu
zmurszeniom
B. zmurszenie
zmurszenia
N. zmurszeniem
zmurszeniami
Ms. zmurszeniu
zmurszeniach
W. zmurszenie
zmurszenia

odpowiednik aspektowy: murszeć

Pochodzenie

Zob. murszeć

1. o drewnie

Definicja

o materiale roślinnym: stać się miękkim i kruchym pod wpływem czynników atmosferycznych

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii stan skupienia, trwałość materii

Relacje znaczeniowe

synonimy:  zbutwieć
hiperonimy:  rozłożyć się

Połączenia

  • dach, strop zmurszał; drewno zmurszało

Cytaty

Zmienne warunki atmosferyczne spowodowały, że znikła biała farba, drewno zmurszało, pałac popadł w naturalne zniszczenie.

źródło: NKJP: Władysław Graf: W Ostrzeszowie stał Pałac Kultury i Nauki, Czas Ostrzeszowski, nr 14, 2004

Nowy, dębowy krzyż postawiono staraniem Towarzystwa Przyjaciół Miasta Koła na cmentarzu parafialnym w Kole. Poprzedni zmurszał i popękał.

źródło: NKJP: MICH: Postawili nowy krzyż, Gazeta Poznańska, 2004-11-04

Wyglądała jak jakieś monstrualne zwierzę, była nowoczesną rzeźbą. Jednak po trzydziestu latach zmurszała i rozpadła się na kawałki.

źródło: NKJP: Andrzej Krzywicki: Diabelski młyn, 2005

2. o systemie

Definicja

książk. 
stać się nieaktualnym i nieodpowiednim w obecnej sytuacji

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości czasu upływ czasu

Cytaty

Niestety, mimo wysiłków i dobrego pomysłu Kacprowi nie udało się skleić tego, co już zmurszało. Rodzice się rozwiedli, a Kacper zasilił grono cyników.

źródło: NKJP: Krzysztof Wojcieszek: Rodzina chroni, Wychowawca, 2002-12

Ci, których oburza postępowanie piłkarzy duńskich i szwedzkich, muszą mieć świadomość, że definicja fair play z dawnych encyklopedii olimpijskich nieco zmurszała.

źródło: NKJP: Marek Kondraciuk: Czysta gra, to znaczy jaka?, Dziennik Łódzki, 2004-06-25

Data ostatniej modyfikacji: 04.10.2022
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json