UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

korcić

Chronologizacja

2 połowa XVII w., Kart XVII-XVIII

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
3 os. korci
korcą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
3 os. korcił
korciła
korciło
korcili
korciły

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
3 os. będzie korcił
będzie korcić
będzie korciła
będzie korcić
będzie korciło
będzie korcić
będą korcili
będą korcić
będą korciły
będą korcić

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
3 os. korciłby
by korcił
korciłaby
by korciła
korciłoby
by korciło
korciliby
by korcili
korciłyby
by korciły

bezokolicznik: korcić

imiesłów przysłówkowy współczesny: korcąc

gerundium: korcenie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. korcenie
korcenia
D. korcenia
korceń
C. korceniu
korceniom
B. korcenie
korcenia
N. korceniem
korceniami
Ms. korceniu
korceniach
W. korcenie
korcenia

imiesłów przymiotnikowy czynny: korcący

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. korcący
korcący
korcący
korcące
korcąca
D. korcącego
korcącego
korcącego
korcącego
korcącej
C. korcącemu
korcącemu
korcącemu
korcącemu
korcącej
B. korcącego
korcącego
korcący
korcące
korcącą
N. korcącym
korcącym
korcącym
korcącym
korcącą
Ms. korcącym
korcącym
korcącym
korcącym
korcącej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. korcący
korcący
korcące
korcące
D. korcących
korcących
korcących
korcących
C. korcącym
korcącym
korcącym
korcącym
B. korcących
korcących
korcących
korcące
N. korcącymi
korcącymi
korcącymi
korcącymi
Ms. korcących
korcących
korcących
korcących

odpowiednik aspektowy: skorcić

Pochodzenie

psł. dial. kr̥titi 'odcinać, odłamywać, kruszyć' > 'dręczyć, męczyć, kusić'

Postać fonetyczna na -or- wskazuje na zapożyczenie z języków wschodniosłowiańskich, por. ros. dial. kortít' 'kusić, nęcić', kortét' 'czekać z utęsknieniem, wyczekiwać,
pragnąć, chcieć; kusić, nęcić', ukr. kortíty 'kusić, nęcić, zachciewać się'.

Definicja

wywoływać u kogoś silną chęć zrobienia czegoś, nawet jeśli jest to niekorzystne, niepożądane lub nieodpowiednie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Cytaty

Gdybym mogła przenieść się w czasie, korciłoby mnie wiele miejsc i epok.

źródło: NKJP: Magda Huzarska-Szumiec: Kocie zaczepki, Gazeta Krakowska, 2007-09-21

To idiotyczne, ale mnie korci, żeby podejść do Zuzanny i powiedzieć, że nie spodziewałam się, że ma taki piękny głos.

źródło: NKJP: Ewa Nowacka: Emilia z kwiatem lilii leśnej, 1993

Czasem mnie korci, żeby zajrzeć przez szybę do wnętrza mieszkań, z których bije poświata telewizora. Co się w nich dzieje? Kto siedzi przed ekranem, co ogląda i dlaczego?

źródło: NKJP: Tomasz Raczek: Pies na telewizję, 1999

A jak mama coś czaruje w kuchence [...] i dolatują stamtąd smakowite zapachy - nie korci was zajrzeć, co się tam dzieje?

źródło: NKJP: Tadeusz Skutnik: Pajace nie mają rozporków, Dziennik Bałtycki, 1998-12-04

Fałszerzy zawsze korciła przede wszystkim twórczość mistrzów. Udana próba oznacza w takim przypadku zysk nawet kilkuset tysięcy złotych.

źródło: NKJP: Piotr Sarzyński: Rabusie, fałszerze, przemytnicy, Polityka, 2003-11-22

Składnia

żeby ZDANIE + korcić +
KOGO
bez ograniczeń + korcić +
KOGO
Ø + korcić +
KOGO + BEZOKOLICZNIK

Odesłania

Zob. też:

kusić

Data ostatniej modyfikacji: 08.11.2022
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json