UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

opętaniec

Chronologizacja

XVI w., SPXVI

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m1

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. opętaniec
opętańcy
ndepr
opętańce
depr
D. opętańca
opętańców
C. opętańcowi
opętańcom
B. opętańca
opętańców
N. opętańcem
opętańcami
Ms. opętańcu
opętańcach
W. opętańcu
opętańcze
opętańcy
ndepr
opętańce
depr

Pochodzenie

Zob. pętać

1. wariat

Definicja

człowiek, który zachowuje się nieobliczalnie pod wpływem silnych emocji

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Usposobienie człowieka cechy charakteru, temperamentu, zdolności i umiejętności

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające

Cytaty

Wtedy trzeba było bronić naszej wolnościowej konstytucji przed polityczną kliką. Dziś paru zdziczałych podpalaczy i opętańców chce zniszczyć ład cywilizacyjny.

źródło: NKJP: Andrzej Kopacki; Jacek Buras: Rozpacz to nie mój temat, Gazeta Wyborcza, 1996-01-26

Większość z nas, wyobrażając sobie takiego osobnika, widzi opętańca ganiającego z zakrwawionym nożem po ulicach lub seryjnego okrutnego zabójcę.

źródło: Internet: sztukater.pl

Mimo woli podróżny sięgał osłupiałą myślą do tych tysięcy opętańców, tragicznych marzycieli, od kilku wieków spodziewających się tu bogactw i tyle razy zawiedzionych. Czego wariaci tu szukali, co ich tu wabiło?

źródło: NKJP: Arkady Fiedler: Madagaskar okrutny czarodziej, 1969

2. przez diabła

Definicja

człowiek poddany działaniu złych mocy

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Usposobienie człowieka cechy charakteru, temperamentu, zdolności i umiejętności

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja wierzenia i przesądy

Relacje znaczeniowe

synonimy:  opętany II

Cytaty

Opowiadał, jak to był świadkiem opętania, które powodowało, że nieszczęsny opętaniec unosił się nad łóżkiem. Po egzorcyzmach mu przeszło.

źródło: Internet: salon24.pl

Andrzej B. przybiegł z siekierą i zaczął uderzać w obelisk ze wszystkich sił. Krzyczał: „Bałwochwalcy, opętańcy, czciciele bożków...” - Nie tylko wywrócił krzyż, ale jeszcze odrąbał Matce Bożej głowę, a Chrystusa przeciął siekierą na pół - dodaje sąsiad.

źródło: NKJP: Ręka Marii Panny, Dziennik Polski, 1998-08-21

Z nastaniem dnia z pobliskich pieczar grobowych wyszli zasiedlający je opętańcy: zarośnięci, dzicy, brudni, odrzuceni przez wszystkich, prawdziwy postrach tych stron, tak że nikt nie mógł przejść tą drogą.

źródło: NKJP: Jan Gać: Ziemia Święta. Kulturowy przewodnik śladami Jezusa, 2009

Data ostatniej modyfikacji: 17.03.2023
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json