UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

uczta

Chronologizacja

2 połowa XIV w., SStp

Pochodzenie

psł. *učьta 'okazanie szacunku, uczczenie kogoś (zwłaszcza przez wydanie przyjęcia na jego cześć)'

Od: przedrostkowego psł. czasownika učisti, *učьtǫ 'okazać cześć'

1. biesiada

Definicja

wystawne przyjęcie dla wielu osób, połączone ze spożywaniem wielu wykwintnych potraw i trunków

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja uroczystości i święta

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie miejsca, osoby, przedmioty, sytuacje związane z jedzeniem

Relacje znaczeniowe

synonimy:  biesiada, przyjęcie

Połączenia

  • cesarska, królewska; świąteczna, tradycyjna, weselna, wigilijna; staropolska, średniowieczna; obrzędowa, ofiarna, rytualna; nocna, wieczorna; specjalna; ostatnia, pożegnalna; hulaszcza; wspólna; kosztowna; radosna, uroczysta, wesoła; wielka, wspaniała, wyjątkowa, wystawna; słynna uczta; uczta pogrzebowa
  • uczta dla ciała, dla podniebienia; dla smakoszy; uczta u Nerona, u Wierzynka
  • uczta na czyjąś cześć
  • uczty i biesiady, uczty i hulanki, uczty i pijatyki, uczty i turnieje, uczty i zabawy
  • opis, scena; uczestnicy uczty
  • brać udział w uczcie
  • uczta odbywa się, trwa
  • organizować, przygotować/przygotowywać, wyprawić/wyprawiać; rozpocząć, skończyć, zakończyć ucztę
  • zasiąść/zasiadać do uczty
  • zaprosić/zapraszać; iść, przyjść na ucztę
  • być, jeść na uczcie; uczestniczyć w uczcie
  • w czasie uczty, w trakcie uczty, pod koniec uczty, na początku uczty

Cytaty

Pierwsza w dziejach europejska konferencja pokojowa odbyła się w Krakowie w 1364 r., przechodząc do historii jako uczta u Wierzynka.

źródło: NKJP: Maczanka po krakowsku, Dziennik Polski, 2003-12-24

Dzwony i trąby oznajmiły ludowi, że małżeństwo zostało kanonicznie zawarte, a nowa władczyni ukoronowana. Nastąpił czas uczt i turniejów, które trwały kilka dni. W drugim dniu po zaślubinach po uczcie i tańcach dostojnicy odprowadzili młodą parę do sypialni, gdzie przygotowano małżeńską łożnicę.

źródło: NKJP: Turniej poetycki ku czci Bony, Dziennik Polski, 2002-01-02

Data ślubu Stacha z Maliną wyznaczona została na niedzielę siódmego października. Uroczystość miała się odbyć w małym kościele, a zaraz potem postanowiono wyprawić ucztę weselną w restauracji „Old Mill”.

źródło: NKJP: Jarosław Abramow-Newerly: Młyn w piekarni, 2002

Przed północą zakończyła się w środę degustacja potraw ze strusia afrykańskiego w restauracji Kupiecka. Na tę wyjątkową ucztę zaproszeni zostali stali klienci lokalu, wyróżniający się wyrafinowanym smakiem i miłością do wykwintnej kuchni.

źródło: NKJP: Egzotyka na talerzu, Dziennik Polski, 2003-04-11

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. uczta
uczty
D. uczty
uczt
C. uczcie
ucztom
B. ucztę
uczty
N. ucztą
ucztami
Ms. uczcie
ucztach
W. uczto
uczty

2. duchowa

Definicja

wielka przyjemność przeżywana w związku z uczestniczeniem w jakimś wydarzeniu kulturalnym lub sportowym

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność artystyczna człowieka

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Sport

Połączenia

  • artystyczna, duchowa, filmowa, jazzowa, muzyczna, poetycka; intelektualna, miłosna; hokejowa, piłkarska, siatkarska; istna, prawdziwa uczta
  • uczta dla ducha; dla fanów, dla koneserów, dla melomanów, dla miłośników, dla wielbicieli; dla oczu, dla ucha, dla uszów; dla zmysłów

Cytaty

Utwory Bacha i Beethovena rozbrzmiewające [...] w kościele pod wezwaniem św. Piotra [...] znalazły tam idealny klimat i takąż akustykę. To była uczta duchowa dla zasłuchanych widzów. Zetknięcie z wielką sztuką uduchawia człowieka.

źródło: NKJP; A.Fidrysiak: Muzyczny prezent od marszałka, Tygodnik Ciechanowski, 2002-09-29

Zapowiada się prawdziwa uczta dla melomanów, coś bardzo miłego dla ucha.

źródło: NKJP: Noworoczne apogeum, Dziennik Polski, 2003-01-23

Dzisiejsza dyskusja jest dla mnie intelektualną ucztą [...].

źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 31.01.1996

Idąc na wystawę czy kupując album znanego artysty, spodziewamy się estetycznej uczty.

źródło: NKJP: Andrzej Warzecha: Zręczne ręce, Dziennik Polski, 2003-04-09

Kibice mieli prawdziwą ucztę piłkarską, padło aż 10 bramek.

źródło: NKJP: Zofia Sitarz: 30-lecie Victorii, Dziennik Polski, 2003-08-05

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. uczta
uczty
D. uczty
uczt
C. uczcie
ucztom
B. ucztę
uczty
N. ucztą
ucztami
Ms. uczcie
ucztach
W. uczto
uczty

Składnia

bez ograniczeń + uczta +
dla KOGO/CZEGO

Frazeologizmy

uczta Lukullusa
uczta lukullusowa
Data ostatniej modyfikacji: 21.11.2025
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json