UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

bąbel

Chronologizacja

XV w., Bańk
XVI w., Bor

Pochodzenie

psł. *bǫbъľь

1. powietrzny

Definicja

pot. 
pęcherzyk gazu, utworzony w cieczy, na jej powierzchni lub w środku jakiejś innej substancji

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii stan skupienia, trwałość materii

Połączenia

  • bąbel gazu, powietrza

Cytaty

No i Krosno, huta szkła znana ze szklanek i kieliszków, których ozdobą było grube dno, z bąblem powietrza w środku.

źródło: NKJP: Joanna Solska: Piątka z ulicy Mysiej, Polityka, 2009-04-11

Sennie załamują się fale, ryby wypuszczają bąble powietrza, jezioro żyje i umiera, we mnie zamiast wody przewala się krew.

źródło: NKJP: Bohdan Sławiński: Królowa Tiramisu, 2008

Olbrzymie, gorące bąble gazu unoszą się majestatycznie ku powierzchni, tam oddają ciepło i - ochłodzone - toną z powrotem, ustępując miejsca kolejnym rozgrzanym bąblom.

źródło: NKJP: Jarosław Włodarczyk: Wędrówki niebieskie czyli Wszechświat nie tylko dla poetów, 1999

Ponieważ wąwóz biegł kręto, tylko niektóre powierzchnie skał nosiły ślady nadtopienia, w miarę jak kroczył dalej, owej charakterystycznej, spękanej glazury było coraz więcej, nareszcie zobaczył ogromne głazy całe w zastygłych bąblach - bo ich powierzchnia gotowała się pod ciosami termicznych udarów.

źródło: NKJP: Stanisław Lem: Niezwyciężony, 1964

Puszcza miała niepowtarzalny zapach rozgrzanej żywicy i butwiejących szczątków roślin, na powierzchnię wody wypływały z bagnistego dna bąble gazu.

źródło: NKJP: Leon Pawlik: Ankara, 1998

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. bąbel
bąble
D. bąbla
bąbli
C. bąblowi
bąblom
B. bąbel
bąble
N. bąblem
bąblami
Ms. bąblu
bąblach
W. bąblu
bąble

2. swędzący

Definicja

wypukłość na skórze, czasem wypełniona płynem wysiękowym, powstała w wyniku obtarcia, poparzenia lub jakiejś reakcji alergicznej

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Choroby i ich leczenie przyczyny, objawy i skutki chorób

Relacje znaczeniowe

synonimy:  pęcherz

Połączenia

  • bąble na ciele, na nogach, na pięcie, na rękach, na skórze
  • bąble i odciski
  • bolący, swędzący bąbel
  • mieć, przekłuwać/przekłuć bąbla

Cytaty

Wystarczy zdezynfekować skórę wokół bąbla i zalepić ją plastrem z opatrunkiem (opatrunek powinien pokrywać całą powierzchnię pęcherza) albo owinąć bandażem, żeby zapobiec dalszemu drażnieniu przez buty.

źródło: NKJP: Gazeta Wyborcza, 1999-07-31

Oprócz dokuczliwego swędzenia i bąbli na ciele powstających po ukąszeniu komara może być ono powodem chorób alergicznych.

źródło: NKJP: Dziennik Polski, 2000-08-23

Czerwone bąble na nogach swędzą niemiłosiernie.

źródło: NKJP: Tadeusz Konwicki: Dziura w niebie, 1959

Zaciął się i całymi godzinami ćwiczył „mięśnie” na podwórkowym trzepaku. Kiedyś narobił sobie bąbli na rękach, zdarł je i o mało nie dostał zakażenia.

źródło: NKJP: Maria Nurowska: Listy miłości, 2008

Wieczorem ekipa medyków ze Służby Maltańskiej zajmowała się nogami pielgrzymów – przekłuwanie bąbli to dla nich pielgrzymkowa codzienność.

źródło: NKJP: Jerzy Turek: Przez Wawel na Jasną Górę, Gazeta Krakowska, 2007-08-17

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3, m2

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. bąbel
bąble
D. bąbla
bąbli
C. bąblowi
bąblom
B. bąbel
pot. bąbla
bąble
N. bąblem
bąblami
Ms. bąblu
bąblach
W. bąblu
bąble

Składnia

bez ograniczeń + bąbel +
(na CZYM)

3. bawiący się

Definicja

pot. 
małe dziecko, najwyżej kilkuletnie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Bieg życia narodziny i dzieciństwo

Relacje znaczeniowe

synonimy:  bąk, brzdąc, szkrab
hiperonimy:  dziecko

Połączenia

  • kochany, nasz bąbel

Cytaty

- Na ustnej harmonijce grałem już wtedy, kiedy miałem 5, może 6 lat. Podziwiali sąsiedzi, że taki mały bąbel i już gra, a niejednokrotnie to i nie wiedzieli, kto gra – zaczyna swoją opowieść harmonista.

źródło: NKJP: Ewa Magdalena Iwaniak: Jak Felek został muzykantem, Głos Siemiatycz, 2008-05-08

Kiedy synek się urodził, Krystian szalał ze szczęścia. – Było wspaniale! Mieliśmy dom, rodzinę, ślicznego, kochanego bąbla, perspektywy.

źródło: NKJP: Barbara Sadłowska: Pisane w celi, Gazeta Poznańska, 2002-01-18

Choć może brzmi to dziwnie, żeby takie maluchy chodziły na naukę walki, my traktujemy to jako dodatkowe zorganizowane zajęcia ruchowe dla naszych bąbli, które mają okazję się wyszaleć, a przy okazji nauczyć panowania nad swoim ciałem...

źródło: NKJP: Internet

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m1

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. bąbel
bąble
ndepr
bąble
depr
D. bąbla
bąbli
C. bąblowi
bąblom
B. bąbla
bąbli
N. bąblem
bąblami
Ms. bąblu
bąblach
W. bąblu
bąble
ndepr
bąble
depr

Inne uwagi

Spotykana również forma D. lm bąblów

Frazeologizmy

bańka spekulacyjna
bąbel spekulacyjny
bąbel cenowy
bańka spekulacyjna
bąbel spekulacyjny
bąbel cenowy
Data ostatniej modyfikacji: 14.03.2015
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json