UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

zwątpić

Chronologizacja

XVI w., SPXVI
Na podstawie indeksu haseł

Pochodzenie

Zob. wątpić

1. w prawdziwość czegoś

Definicja

przestać wierzyć w możliwość lub prawdziwość czegoś

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Relacje znaczeniowe

antonimy:

uwierzyć

Połączenia

zwątpić o sprawie, o swym ocaleniu, o zbawieniu duszy
zwątpić w prawdziwość, w sens, w wartość czegoś; w czyjąś siłę, w czyjąś szczerość, w czyjąś uczciwość, w czyjąś wiarygodność; w czystość intencji, w istnienie Boga, w poprawę, we własne siły, w zdrowy rozsądek
absolutnie, ostatecznie, zupełnie zwątpić
coś każe, pozwala zwątpić; (nie) można zwątpić

Cytaty

	Obawiali się, że na wieść o śmierci komendanta jego partyzancka armia rozbiegnie się, rzuci broń, zwątpi w możliwość zwycięstwa i sens walki. źródło: NKJP: Wojciech Jagielski: Modlitwa o deszcz, 2002
	Okrucieństwa tych wojen, obozy koncentracyjne, masowe śmierci sprawiły, że człowiek zwątpił, czy Bóg rzeczywiście jest obecny w jego życiu. źródło: NKJP: Dziennik Polski: Odpowiedziała na głos Chrystusa, 2000-04-04
	Ani na moment nie zwątpiłem, że przeżyję i wrócę do sprawności - wspomina Zenon Szymala, któremu 11 lat temu, jako czternastemu z kolei, przeszczepiono w Krakowie serce. źródło: NKJP: Dziennik Polski: Z drugim sercem, 2002-10-26
	Trzy lata przebywa Kopernik w Krakowie i choć opuszcza Kraków nie uzyskawszy żadnego stopnia naukowego, wykorzystuje te lata właściwie. Tam bowiem niewątpliwie zwątpił Kopernik o słuszności układu Ptolemeusza. źródło: NKJP: Władysław Lewartowski: Wstrzymał Słońce, ruszył Ziemię..., 1953
	Zgryźliwe narzekania Noi i Sarai niewiele go obchodziły. Dawno zwątpił, by między zwaśnionymi niewiastami mógł zapanować spokój. źródło: NKJP: Zofia Kossak: Przymierze, 1996

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	zwątpię	zwątpimy
2 os.	zwątpisz	zwątpicie
3 os.	zwątpi	zwątpią

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	zwątpiłem +(e)m zwątpił	zwątpiłam +(e)m zwątpiła	zwątpiłom +(e)m zwątpiło	zwątpiliśmy +(e)śmy zwątpili	zwątpiłyśmy +(e)śmy zwątpiły
2 os.	zwątpiłeś +(e)ś zwątpił	zwątpiłaś +(e)ś zwątpiła	zwątpiłoś +(e)ś zwątpiło	zwątpiliście +(e)ście zwątpili	zwątpiłyście +(e)ście zwątpiły
3 os.	zwątpił	zwątpiła	zwątpiło	zwątpili	zwątpiły

bezosobnik: zwątpiono

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		zwątpmy
2 os.	zwątp	zwątpcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	zwątpiłbym bym zwątpił	zwątpiłabym bym zwątpiła	zwątpiłobym bym zwątpiło	zwątpilibyśmy byśmy zwątpili	zwątpiłybyśmy byśmy zwątpiły
2 os.	zwątpiłbyś byś zwątpił	zwątpiłabyś byś zwątpiła	zwątpiłobyś byś zwątpiło	zwątpilibyście byście zwątpili	zwątpiłybyście byście zwątpiły
3 os.	zwątpiłby by zwątpił	zwątpiłaby by zwątpiła	zwątpiłoby by zwątpiło	zwątpiliby by zwątpili	zwątpiłyby by zwątpiły

bezosobnik: zwątpiono by

bezokolicznik: zwątpić

imiesłów przysłówkowy uprzedni: zwątpiwszy

gerundium: zwątpienie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	zwątpienie	zwątpienia
D.	zwątpienia	zwątpień
C.	zwątpieniu	zwątpieniom
B.	zwątpienie	zwątpienia
N.	zwątpieniem	zwątpieniami
Ms.	zwątpieniu	zwątpieniach
W.	zwątpienie	zwątpienia

Składnia

tylko Rz osobowy	+	zwątpić	+	w + CO \| o + CZYM
tylko Rz osobowy	+	zwątpić	+	czy + ZDANIE \| że + ZDANIE \| żeby + ZDANIE

2. w człowieka