Chronologizacja
XVI w., Bor
Od XIV/XV w. mieśćce.
Pochodzenie
psł. *městьce 'mały fragment przestrzeni, mały obszar'
Forma prasłowiańska jest zdrobnieniem od psł. *město 'miejsce, obszar, teren'. Pierwotna polska postać mieśćce z dalszym rozwojem grupy spółgłoskowej śćc > jśc > jsc. Zmiana znaczeniowa podstawowej postaci miasto spowodowała, że jej funkcję zaczęło pełnić zdrobnienie miejsce; zob. miasto
1. dogodne
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości przestrzeni miejsce i jego usytuowanie w przestrzeni
Połączenia
- bezpieczne; dobre, dogodne, ulubione; wolne, puste; ustronne; wyznaczone; nowe miejsce
Cytaty
|
Chciałbym zagrać z Węgrami w Gdańsku i Elblągu - nie ukrywa Wenta. - Oszczędzi to nam długiego przemieszczania się i podróżowania. To bardzo dobre miejsca z logistycznego punktu widzenia. źródło: NKJP: Paweł Stankiewicz: Wenta chce grać w gdańsku, Dziennik Bałtycki, 2007-06-19 |
|
|
Świat bohaterów filmu topnieje w oczach. Przyjaciele z Epoki Lodowcowej potrzebują pomocy, by umknąć w bezpieczne miejsce i uniknąć skutków najgwałtowniejszej powodzi prehistorii. źródło: NKJP: (xx): Bawią i uczą, Dziennik Bałtycki, 2006-04-27 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: n2
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | miejsce |
miejsca |
|
| D. | miejsca |
miejsc |
|
| C. | miejscu |
miejscom |
|
| B. | miejsce |
miejsca |
|
| N. | miejscem |
miejscami |
|
| Ms. | miejscu |
miejscach |
|
| W. | miejsce |
miejsca |
2. bitwy
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości przestrzeni miejsce i jego usytuowanie w przestrzeni
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | spot |
Połączenia
- centralne miejsce
- miejsce powstania; bitwy, walk; kaźni, zbrodni; wypadku; postoju; miejsce pobytu, zamieszkania; urodzenia, śmierci
- miejsce do spania
- wskazać miejsce
- stać; wznieść, zbudować na miejscu czegoś
Cytaty
|
Ludzie przyjeżdżają nie tylko dlatego że są pasjonatami historii. Zwiedzają swój kraj i oglądają miejsca historyczne, tak jak u nas miejsce bitwy pod Grunwaldem. źródło: NKJP: U. Michalska: Z historii zrobić użytek, Tygodnik Ciechanowski, 2007-11-17 |
|
|
Zabytkowy kościół pw. Świętej Trójcy zbudowano w XVIII w., ale został wzniesiony na miejscu dawnego gotyckiego. źródło: NKJP: (DAG): Tam gdzie rosną kosaćce, Gazeta Krakowska, 2007-06-08 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: n2
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | miejsce |
miejsca |
|
| D. | miejsca |
miejsc |
|
| C. | miejscu |
miejscom |
|
| B. | miejsce |
miejsca |
|
| N. | miejscem |
miejscami |
|
| Ms. | miejscu |
miejscach |
|
| W. | miejsce |
miejsca |
Składnia
|
+ | miejsce | + |
(CZEGO)
|
Skróty
3. w autobusie
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości przestrzeni miejsce i jego usytuowanie w przestrzeni
Połączenia
- honorowe; puste miejsce; miejsce parkingowe
- ustąpić/ustępować miejsca
- wskazać; zająć/zajmować miejsce
Cytaty
|
- Kiedy weszliśmy do autobusu, dwie dziewczyny ustąpiły nam miejsca. Żona usiadła - ma kłopoty z utrzymaniem równowagi - opowiada pan Stanisław. - Jesteśmy starszymi ludźmi, chętnie więc skorzystaliśmy z tej uprzejmości. źródło: NKJP: Izabela Kasperska: Taki nieludzki kanar, Dziennik Bałtycki, 2004-05-17 |
|
|
Widzowie nie dopisali. Były puste miejsca . Tymczasem w Warszawie bilety na „Wygnańcze sny” sprzedano z dwutygodniowym wyprzedzeniem. źródło: NKJP: Grażyna Antoniewicz: Cymes, nie sny, Dziennik Bałtycki, 2005-01-31 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: n2
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | miejsce |
miejsca |
|
| D. | miejsca |
miejsc |
|
| C. | miejscu |
miejscom |
|
| B. | miejsce |
miejsca |
|
| N. | miejscem |
miejscami |
|
| Ms. | miejscu |
miejscach |
|
| W. | miejsce |
miejsca |
Skróty
4. bolące
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego
Połączenia
- bolesne, kłujące, oparzone, poparzone, stłuczone; sine, zaczerwienione miejsce
- miejsce na ciele
Cytaty
|
Mikao Usui zapytał, czy może przyłożyć rękę do bolącego miejsca. Wyraziła zgodę. Po pewnym czasie bóle ustąpiły. źródło: NKJP: Tadeusz Szewczyk: Reiki - sztuka uzdrawiania dla każdego, 2003 |
|
|
W razie wystąpienia rumienia skóry najlepszym wyjściem jest schłodzenie skóry poprzez zastosowanie na zaczerwienione miejsca zimnych kompresów, jeśli dotyczy to całego ciała, można wziąć letnią kąpiel. źródło: NKJP: Małgorzata Krasoń: Nadmierne opalanie jest niebezpieczne, Tygodnik Regionalny „Gazeta Częstochowska”, nr 21, 2004-05-27 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: n2
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | miejsce |
miejsca |
|
| D. | miejsca |
miejsc |
|
| C. | miejscu |
miejscom |
|
| B. | miejsce |
miejsca |
|
| N. | miejscem |
miejscami |
|
| Ms. | miejscu |
miejscach |
|
| W. | miejsce |
miejsca |
5. w utworze
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
ATEMATYCZNY
Cytaty
|
- Faktem jest - przerwał w tym miejscu ksiądz - że do normalnego współżycia ze sobą to w ogóle świat nie bardzo jest zdolny. źródło: NKJP: Stanisław Dygat: Jezioro bodeńskie, 1995 |
|
|
Przygotujemy więc ścieżkę perkusyjną zawierającą tylko stopę oraz akompaniament grający miarowy, akordowy rytm. Wszystko po to, aby reszta muzyków mogła trzymać się tempa i wiedziała, w którym miejscu utworu jesteśmy. źródło: NKJP: Mariusz Stepien: Midi, 2002 |
|
|
Ataki z wykorzystaniem słabego miejsca IIS na Windows 2000 nie są, na szczęście, powszechne. źródło: NKJP: Wiktor: Win2000, programy serwerowe: dziurawe!, Dziennik Internautów, 2003-03-19 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: n2
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | miejsce |
miejsca |
|
| D. | miejsca |
miejsc |
|
| C. | miejscu |
miejscom |
|
| B. | miejsce |
miejsca |
|
| N. | miejscem |
miejscami |
|
| Ms. | miejscu |
miejscach |
|
| W. | miejsce |
miejsca |
6. w hierarchii
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Sport czynności związane ze sportem
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Czas wolny gry i zabawy
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego stosunki, grupy i organizacje społeczne
Połączenia
- centralne; należne, poczesne; dobre; pierwsze miejsce
- miejsce w hierarchii
- zająć/zajmować miejsce
Cytaty
|
Życie zajmuje centralne miejsce w całokształcie dóbr posiadanych przez człowieka. źródło: NKJP: Małgorzata Talarczyk: Znaczenie wartości, Wychowawca, nr 138, 2004-06 |
|
|
Pozostawił żonę i dwoje dzieci oraz pamięć uczniów, harcerzy i kolegów ze Związku Strzeleckiego, ale nie doczekał się należnego miejsca w panteonie gorlickich patriotów. źródło: NKJP: Bronisław Kuś: Historia lekcji śpiewu, Gazeta Krakowska, 2002-01-11 |
|
|
Z tej plątaniny rzeczywistych zdarzeń, podsycanego celowo lęku oraz sensacyjnych doniesień wyłania się obraz rzeczywistości, w którym mafie, złodzieje i gangsterzy w coraz większym stopniu kontrolują nasze życie. I chociaż zapewne nie jest prawdą, że oni nami rządzą, to na pewno zajmują coraz więcej miejsca w naszych myślach i uczuciach. źródło: NKJP: Wiktor Osiatyński: O zbrodniach i karach, 2003 |
|
|
Drugie miejsce zajęła drużyna Austrii, a na trzeciej pozycji uplasowali się Finowie. źródło: NKJP: (PAP): Norwegowie zdominowali mistrzostwa w Lahti, Metropol nr 21/02, 2001 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: n2
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | miejsce |
miejsca |
|
| D. | miejsca |
miejsc |
|
| C. | miejscu |
miejscom |
|
| B. | miejsce |
miejsca |
|
| N. | miejscem |
miejscami |
|
| Ms. | miejscu |
miejscach |
|
| W. | miejsce |
miejsca |
Składnia
|
|
+ | miejsce | + |
JAKIE
|
|
|
+ | miejsce | + |
KTÓRE
|
Skróty
7. znane mówiącemu
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości przestrzeni miejsce i jego usytuowanie w przestrzeni
Cytaty
|
Karetka z oddalonego o dwa kilometry rabczańskiego szpitala jechała do nich pół godziny, mimo że przepisy wyraźnie mówią, że powinna dotrzeć na miejsce w ciągu 7 minut w terenie zabudowanym lub 12 minut poza nim. źródło: NKJP: Józef Słowik: Jak góral z Rabki odebrał poród żony w samochodzie, Gazeta Krakowska, 2008-03-04 |
|
|
Minęli gmach szkoły zajmowany wespół przez przyszłych kolejarzy i mechaników samochodowych, przeszli obok akademika plastyków - tu Rubin tęsknie spojrzał w jedno z okien - i byli na miejscu. źródło: NKJP: Mariusz Sieniewicz: Czwarte niebo, 2003 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: n2
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | miejsce |
miejsca |
|
| D. | miejsca |
miejsc |
|
| C. | miejscu |
miejscom |
|
| B. | miejsce |
miejsca |
|
| N. | miejscem |
miejscami |
|
| Ms. | miejscu |
miejscach |
|
| W. | miejsce |
miejsca |
8. przy rodzinie
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA
Cytaty
|
- Jakow - powtarzał łagodnie wuj Jehuda - twoje miejsce jest tutaj. Wśród nas. źródło: NKJP: Bogdan Wojdowski: Chleb rzucony umarłym, 1975 |
|
|
Jestem szczęśliwy. Czuję, że znalazłem swoje miejsce i jestem potrzebny, a to bardzo ważne. źródło: NKJP: Max Cegielski: Masala, 2002 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: n2
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | miejsce |
miejsca |
|
| D. | miejsca |
miejsc |
|
| C. | miejscu |
miejscom |
|
| B. | miejsce |
miejsca |
|
| N. | miejscem |
miejscami |
|
| Ms. | miejscu |
miejscach |
|
| W. | miejsce |
miejsca |
9. posada
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca
Cytaty
|
- Nie będę płacić podatków za oszusta - pienił się w ataku furii - za nieroba! Znajdę na twoje miejsce analfabetę! źródło: NKJP: Manuela Gretkowska: Podręcznik do ludzi : tom 1 i ostatni – Czaszka, 1999 |
|
|
Gdy w 1993 roku Janusz Wójcik zrezygnował w atmosferze skandalu z prowadzenia Legii, szefowie klubu zaproponowali jego miejsce Janasowi. źródło: NKJP: Waldemar Lodziński: Twardziel z prowincji, Ozon, nr 21, 2005 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: n2
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | miejsce |
miejsca |
|
| D. | miejsca |
miejsc |
|
| C. | miejscu |
miejscom |
|
| B. | miejsce |
miejsca |
|
| N. | miejscem |
miejscami |
|
| Ms. | miejscu |
miejscach |
|
| W. | miejsce |
miejsca |
10. po przecinku
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka wytwory działań intelektualnych człowieka
Połączenia
- miejsce po przecinku
- zająć/zajmować miejsce
Cytaty
|
Podawanie prędkości wiatru do pierwszego miejsca po przecinku nie ma znaczenia, gdyż IMGW podaje prędkość w pełnych m/s. źródło: NKJP: Cisza, powiew, silny wiatr, Gazeta Ubezpieczeniowa, 2008-05-06 |
|
|
Niektórzy umieszczali kwoty do drugiego miejsca po przecinku, inni podawali w przybliżeniu albo odsyłali do oświadczenia PIT po szczegółowe informacje. źródło: NKJP: Małgorzata Nitek: Dziurawa kieszeń władzy, Gazeta Krakowska, 2003-05-24 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: n2
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | miejsce |
miejsca |
|
| D. | miejsca |
miejsc |
|
| C. | miejscu |
miejscom |
|
| B. | miejsce |
miejsca |
|
| N. | miejscem |
miejscami |
|
| Ms. | miejscu |
miejscach |
|
| W. | miejsce |
miejsca |