UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

czynny

Chronologizacja

1 połowa XVIII w., Bańk

1.a człowiek

Definicja

taki, który podejmuje działania w jakimś celu, nie czekając, aż stan rzeczy zmieni się na pożądany

Pochodzenie

Zob. czynić

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Usposobienie człowieka cechy charakteru, temperamentu, zdolności i umiejętności

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Relacje znaczeniowe

	synonimy:	aktywny
	sprzeczne:	bierny, pasywny

Połączenia

czynny członek, działacz, uczestnik

Cytaty

Miały więc wówczas niebagatelne znaczenie, szczególnie dlatego, że obaj byli czynnymi związkowcami tworzącymi ruch „Solidarności” na Śląsku.

źródło: NKJP: Jarosław Józef Szczepański: Górnik polski, 2005

Wykonywał polecenia władz, był czynny i użyteczny w nie zawsze czystych sprawach.

źródło: NKJP: Tadeusz Kwiatkowski: Panopticum, 1995

Jesteś czynny, chętny do podróży i sportu, niespokojny tak umysłowo, jak i fizycznie; szczery, serdeczny, a nawet jowialny wobec innych i tolerancyjny pod względem religijnym.

źródło: NKJP: Krystyna Konaszewska-Rymarkiewicz: Interpretacja horoskopu - podstawy,1997

Odmiana

część mowy: przymiotnik

Stopień równy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	czynny	czynny	czynny	czynne	czynna
D.	czynnego	czynnego	czynnego	czynnego	czynnej
C.	czynnemu	czynnemu	czynnemu	czynnemu	czynnej
B.	czynnego	czynnego	czynny	czynne	czynną
N.	czynnym	czynnym	czynnym	czynnym	czynną
Ms.	czynnym	czynnym	czynnym	czynnym	czynnej
W.	czynny	czynny	czynny	czynne	czynna

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	czynni	czynni	czynne	czynne
D.	czynnych	czynnych	czynnych	czynnych
C.	czynnym	czynnym	czynnym	czynnym
B.	czynnych	czynnych	czynnych	czynne
N.	czynnymi	czynnymi	czynnymi	czynnymi
Ms.	czynnych	czynnych	czynnych	czynnych
W.	czynni	czynni	czynne	czynne

Stopień wyższy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	czynniejszy	czynniejszy	czynniejszy	czynniejsze	czynniejsza
D.	czynniejszego	czynniejszego	czynniejszego	czynniejszego	czynniejszej
C.	czynniejszemu	czynniejszemu	czynniejszemu	czynniejszemu	czynniejszej
B.	czynniejszego	czynniejszego	czynniejszy	czynniejsze	czynniejszą
N.	czynniejszym	czynniejszym	czynniejszym	czynniejszym	czynniejszą
Ms.	czynniejszym	czynniejszym	czynniejszym	czynniejszym	czynniejszej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	czynniejsi	czynniejsi	czynniejsze	czynniejsze
D.	czynniejszych	czynniejszych	czynniejszych	czynniejszych
C.	czynniejszym	czynniejszym	czynniejszym	czynniejszym
B.	czynniejszych	czynniejszych	czynniejszych	czynniejsze
N.	czynniejszymi	czynniejszymi	czynniejszymi	czynniejszymi
Ms.	czynniejszych	czynniejszych	czynniejszych	czynniejszych

1.b udział

Definicja

świadczący o tym, że ktoś podejmuje działania w jakimś celu, nie czekając, aż stan rzeczy zmieni się na pożądany

Pochodzenie

Zob. czynić

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Usposobienie człowieka cechy charakteru, temperamentu, zdolności i umiejętności

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Relacje znaczeniowe

	synonimy:	aktywny
	sprzeczne:	bierny, pasywny

Połączenia

czynny udział; opór; czynna agresja, napaść, walka; pomoc; postawa czynna; czynne usposobienie; działanie, poparcie, uczestnictwo, uczestniczenie, włączenie się, zaangażowanie, zainteresowanie
czynny i bierny; czynny i aktywny

Cytaty

Dariusz Miliński i jego grupa zawsze biorą czynny udział w Festiwalu, przygotowując parateatralne happeningi w pierwszym dniu imprezy.

źródło: NKJP: (ZOT): III Festiwal Komedii Filmowej, Gazeta Wrocławska, nr 09/08, 1999

Zainteresowanych czynnym włączeniem się w naszą działalność prosimy o kontakt.

źródło: NKJP: Ruch Wyzwolenia Zwierząt z Wrocława, Zielone Brygady. Pismo Ekologów, 2000-02-01

Odmiana

część mowy: przymiotnik

Stopień równy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	czynny	czynny	czynny	czynne	czynna
D.	czynnego	czynnego	czynnego	czynnego	czynnej
C.	czynnemu	czynnemu	czynnemu	czynnemu	czynnej
B.	czynnego	czynnego	czynny	czynne	czynną
N.	czynnym	czynnym	czynnym	czynnym	czynną
Ms.	czynnym	czynnym	czynnym	czynnym	czynnej
W.	czynny	czynny	czynny	czynne	czynna

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	czynni	czynni	czynne	czynne
D.	czynnych	czynnych	czynnych	czynnych
C.	czynnym	czynnym	czynnym	czynnym
B.	czynnych	czynnych	czynnych	czynne
N.	czynnymi	czynnymi	czynnymi	czynnymi
Ms.	czynnych	czynnych	czynnych	czynnych
W.	czynni	czynni	czynne	czynne

Stopień wyższy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	czynniejszy	czynniejszy	czynniejszy	czynniejsze	czynniejsza
D.	czynniejszego	czynniejszego	czynniejszego	czynniejszego	czynniejszej
C.	czynniejszemu	czynniejszemu	czynniejszemu	czynniejszemu	czynniejszej
B.	czynniejszego	czynniejszego	czynniejszy	czynniejsze	czynniejszą
N.	czynniejszym	czynniejszym	czynniejszym	czynniejszym	czynniejszą
Ms.	czynniejszym	czynniejszym	czynniejszym	czynniejszym	czynniejszej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	czynniejsi	czynniejsi	czynniejsze	czynniejsze
D.	czynniejszych	czynniejszych	czynniejszych	czynniejszych
C.	czynniejszym	czynniejszym	czynniejszym	czynniejszym
B.	czynniejszych	czynniejszych	czynniejszych	czynniejsze
N.	czynniejszymi	czynniejszymi	czynniejszymi	czynniejszymi
Ms.	czynniejszych	czynniejszych	czynniejszych	czynniejszych

2.a polityk

Definicja

taki, który aktualnie wykonuje określonego rodzaju obowiązki lub czynności

Pochodzenie

Zob. czynić

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca organizacja i hierarchia w pracy, stosunki służbowe

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Choroby i ich leczenie uzależnienia

Połączenia

czynny agent, funkcjonariusz, nauczyciel, polityk, strażak, zawodnik; narkoman, palacz
czynny zawodowo

Cytaty

A ich rodzice, jeśli są czynni zawodowo, również pracują dłużej niż w słodkich czasach PRL, kiedy o czwartej po południu naród miał wolne.

źródło: NKJP: Zdzisław Pietrasik: Muza chce spać!, Polityka, nr 2700, 2009-04-11

- Młody mężczyzna od wielu lat jest czynnym narkomanem, zażywającym m.in. LSD i amfetaminę.

źródło: NKJP: RN: Z wokandy, Tygodnik Regionalny „Gazeta Częstochowska”, nr 21 (653), 2004-05-27

Zobowiązałam się na piśmie, że zapłacę mu 7 tysięcy złotych oraz złożę doniesienie, iż Tadeusz Dżajant jest czynnym członkiem terrorystycznej organizacji al-Qaida Osamy bin Ladena.

źródło: NKJP: Konrad Przezdzięk: W sieci poniżenia, Gazeta Wrocławska, 2003-09-26

Odmiana

część mowy: przymiotnik

Stopień równy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	czynny	czynny	czynny	czynne	czynna
D.	czynnego	czynnego	czynnego	czynnego	czynnej
C.	czynnemu	czynnemu	czynnemu	czynnemu	czynnej
B.	czynnego	czynnego	czynny	czynne	czynną
N.	czynnym	czynnym	czynnym	czynnym	czynną
Ms.	czynnym	czynnym	czynnym	czynnym	czynnej
W.	czynny	czynny	czynny	czynne	czynna

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	czynni	czynni	czynne	czynne
D.	czynnych	czynnych	czynnych	czynnych
C.	czynnym	czynnym	czynnym	czynnym
B.	czynnych	czynnych	czynnych	czynne
N.	czynnymi	czynnymi	czynnymi	czynnymi
Ms.	czynnych	czynnych	czynnych	czynnych
W.	czynni	czynni	czynne	czynne

Stopień wyższy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	czynniejszy	czynniejszy	czynniejszy	czynniejsze	czynniejsza
D.	czynniejszego	czynniejszego	czynniejszego	czynniejszego	czynniejszej
C.	czynniejszemu	czynniejszemu	czynniejszemu	czynniejszemu	czynniejszej
B.	czynniejszego	czynniejszego	czynniejszy	czynniejsze	czynniejszą
N.	czynniejszym	czynniejszym	czynniejszym	czynniejszym	czynniejszą
Ms.	czynniejszym	czynniejszym	czynniejszym	czynniejszym	czynniejszej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	czynniejsi	czynniejsi	czynniejsze	czynniejsze
D.	czynniejszych	czynniejszych	czynniejszych	czynniejszych
C.	czynniejszym	czynniejszym	czynniejszym	czynniejszym
B.	czynniejszych	czynniejszych	czynniejszych	czynniejsze
N.	czynniejszymi	czynniejszymi	czynniejszymi	czynniejszymi
Ms.	czynniejszych	czynniejszych	czynniejszych	czynniejszych

2.b udział

Definicja

polegający na tym, że ktoś aktualnie wykonuje określonego rodzaju obowiązki lub czynności

Pochodzenie

Zob. czynić

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca

Połączenia

czynny wypoczynek; czynna służba; czynne uprawianie czegoś

Cytaty

Miłośnicy czynnego wypoczynku, oprócz skoczni, zjeżdżalni i pływania mają możliwość zagrania w siatkówkę plażową czy tenisa stołowego.

źródło: NKJP: K. Juszczak: Pełnia lata na basenie, Czas Ostrzeszowski, nr 200529, 2005

Niestety, Władek dał matce słowo, że nie weźmie udziału w konspiracji ani w czynnej walce aż do czasu, aż wszyscy pójdą, tzn. do powszechnego powstania, którego wszyscy Polacy oczekiwali.

źródło: NKJP: Andrzej Anonimus: Nie nadaje się, przecież to jeszcze szczeniak, 1999

Odmiana

część mowy: przymiotnik

Stopień równy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	czynny	czynny	czynny	czynne	czynna
D.	czynnego	czynnego	czynnego	czynnego	czynnej
C.	czynnemu	czynnemu	czynnemu	czynnemu	czynnej
B.	czynnego	czynnego	czynny	czynne	czynną
N.	czynnym	czynnym	czynnym	czynnym	czynną
Ms.	czynnym	czynnym	czynnym	czynnym	czynnej
W.	czynny	czynny	czynny	czynne	czynna

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	czynni	czynni	czynne	czynne
D.	czynnych	czynnych	czynnych	czynnych
C.	czynnym	czynnym	czynnym	czynnym
B.	czynnych	czynnych	czynnych	czynne
N.	czynnymi	czynnymi	czynnymi	czynnymi
Ms.	czynnych	czynnych	czynnych	czynnych
W.	czynni	czynni	czynne	czynne

Stopień wyższy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	czynniejszy	czynniejszy	czynniejszy	czynniejsze	czynniejsza
D.	czynniejszego	czynniejszego	czynniejszego	czynniejszego	czynniejszej
C.	czynniejszemu	czynniejszemu	czynniejszemu	czynniejszemu	czynniejszej
B.	czynniejszego	czynniejszego	czynniejszy	czynniejsze	czynniejszą
N.	czynniejszym	czynniejszym	czynniejszym	czynniejszym	czynniejszą
Ms.	czynniejszym	czynniejszym	czynniejszym	czynniejszym	czynniejszej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	czynniejsi	czynniejsi	czynniejsze	czynniejsze
D.	czynniejszych	czynniejszych	czynniejszych	czynniejszych
C.	czynniejszym	czynniejszym	czynniejszym	czynniejszym
B.	czynniejszych	czynniejszych	czynniejszych	czynniejsze
N.	czynniejszymi	czynniejszymi	czynniejszymi	czynniejszymi
Ms.	czynniejszych	czynniejszych	czynniejszych	czynniejszych

3. bar

Definicja

taki, który funkcjonuje w danym momencie, by można było z jego usług korzystać

Pochodzenie

Zob. czynić

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Biznes funkcjonowanie firm i przedsiębiorstw

CZŁOWIEK I TECHNIKA Urządzenia i maszyny funkcjonowanie urządzeń i maszyn

Połączenia

czynny basen, gabinet, ośrodek, skansen, sklep, wyciąg; oddział, punkt; lokal; telefon; czynna ekspozycja, galeria, wystawa; biblioteka, kawiarenka, pływalnia, poradnia, przychodnia, restauracja, szkoła, świetlica; wypożyczalnia; placówka; infolinia, kasa czynna; czynne urządzenie; muzeum; kąpielisko, lodowisko, przedszkole; biuro; okienko, stoisko czynne
czynny całą dobę
czynny od poniedziałku do piątku
czynny w godzinach jakichś; w środy, w piątki, w soboty...; w grudniu; w czasie wakacji
czynny codziennie; obecnie

Cytaty

Prawie wszystkie duże sklepy są czynne dłużej. W nocy można kupować w markecie Tesco lub w Makro.

źródło: NKJP: AM: Bydgoszcz: Szał zakupów w bydgoskich marketach. Parkingi są pełne, Gazeta Pomorska, 2009-12-20

Obecnie czynny jest tylko mały wyciąg, ale i z niego korzysta niewielu narciarzy.

źródło: NKJP: (ROB): Marnie pod wyciągiem, Gazeta Wrocławska, 2003-01-22

Odmiana

część mowy: przymiotnik

Stopień równy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	czynny	czynny	czynny	czynne	czynna
D.	czynnego	czynnego	czynnego	czynnego	czynnej
C.	czynnemu	czynnemu	czynnemu	czynnemu	czynnej
B.	czynnego	czynnego	czynny	czynne	czynną
N.	czynnym	czynnym	czynnym	czynnym	czynną
Ms.	czynnym	czynnym	czynnym	czynnym	czynnej
W.	czynny	czynny	czynny	czynne	czynna

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	czynni	czynni	czynne	czynne
D.	czynnych	czynnych	czynnych	czynnych
C.	czynnym	czynnym	czynnym	czynnym
B.	czynnych	czynnych	czynnych	czynne
N.	czynnymi	czynnymi	czynnymi	czynnymi
Ms.	czynnych	czynnych	czynnych	czynnych
W.	czynni	czynni	czynne	czynne

Stopień wyższy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	czynniejszy	czynniejszy	czynniejszy	czynniejsze	czynniejsza
D.	czynniejszego	czynniejszego	czynniejszego	czynniejszego	czynniejszej
C.	czynniejszemu	czynniejszemu	czynniejszemu	czynniejszemu	czynniejszej
B.	czynniejszego	czynniejszego	czynniejszy	czynniejsze	czynniejszą
N.	czynniejszym	czynniejszym	czynniejszym	czynniejszym	czynniejszą
Ms.	czynniejszym	czynniejszym	czynniejszym	czynniejszym	czynniejszej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	czynniejsi	czynniejsi	czynniejsze	czynniejsze
D.	czynniejszych	czynniejszych	czynniejszych	czynniejszych
C.	czynniejszym	czynniejszym	czynniejszym	czynniejszym
B.	czynniejszych	czynniejszych	czynniejszych	czynniejsze
N.	czynniejszymi	czynniejszymi	czynniejszymi	czynniejszymi
Ms.	czynniejszych	czynniejszych	czynniejszych	czynniejszych

4. wulkan

Definicja

geol.

taki, na którym zachodzą określonego rodzaju procesy powodujące przeobrażenia Ziemi

Pochodzenie

Zob. czynić

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Ziemia budowa Ziemi

Relacje znaczeniowe

synonimy:

aktywny

Połączenia

czynny wulkan; czynne osuwisko
czynny sejsmicznie

Cytaty

Nie dość tego, że na terenie tego wyspiarskiego kraju znajduje się kilka czynnych wulkanów, to jeszcze Indonezja leży w bardzo aktywnym rejonie sejsmicznym.

źródło: NKJP: (JAR): Koszmar na Jawie, Dziennik Bałtycki, 2006-06-01

Możliwe, że miało to zapewnić większą wytrzymałość budowli położonej za terenie czynnym sejsmicznie i nawiedzanym przez liczne powodzie.

źródło: NKJP: Internet

Odmiana

część mowy: przymiotnik

Stopień równy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	czynny	czynny	czynny	czynne	czynna
D.	czynnego	czynnego	czynnego	czynnego	czynnej
C.	czynnemu	czynnemu	czynnemu	czynnemu	czynnej
B.	czynnego	czynnego	czynny	czynne	czynną
N.	czynnym	czynnym	czynnym	czynnym	czynną
Ms.	czynnym	czynnym	czynnym	czynnym	czynnej
W.	czynny	czynny	czynny	czynne	czynna

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	czynni	czynni	czynne	czynne
D.	czynnych	czynnych	czynnych	czynnych
C.	czynnym	czynnym	czynnym	czynnym
B.	czynnych	czynnych	czynnych	czynne
N.	czynnymi	czynnymi	czynnymi	czynnymi
Ms.	czynnych	czynnych	czynnych	czynnych
W.	czynni	czynni	czynne	czynne

Stopień wyższy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	czynniejszy	czynniejszy	czynniejszy	czynniejsze	czynniejsza
D.	czynniejszego	czynniejszego	czynniejszego	czynniejszego	czynniejszej
C.	czynniejszemu	czynniejszemu	czynniejszemu	czynniejszemu	czynniejszej
B.	czynniejszego	czynniejszego	czynniejszy	czynniejsze	czynniejszą
N.	czynniejszym	czynniejszym	czynniejszym	czynniejszym	czynniejszą
Ms.	czynniejszym	czynniejszym	czynniejszym	czynniejszym	czynniejszej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	czynniejsi	czynniejsi	czynniejsze	czynniejsze
D.	czynniejszych	czynniejszych	czynniejszych	czynniejszych
C.	czynniejszym	czynniejszym	czynniejszym	czynniejszym
B.	czynniejszych	czynniejszych	czynniejszych	czynniejsze
N.	czynniejszymi	czynniejszymi	czynniejszymi	czynniejszymi
Ms.	czynniejszych	czynniejszych	czynniejszych	czynniejszych

5. substancja

Definicja

chem.

wchodzący w reakcje chemiczne

Pochodzenie

Zob. czynić

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek

Relacje znaczeniowe

	synonimy:	aktywny
	sprzeczne:	bierny

Połączenia

osad, składnik czynny; substancja czynna
biologicznie; powierzchniowo czynny

Cytaty

W najprostszym przypadku emulsja powinna być układem trójskładnikowym, gdyż oprócz oleju i wody musi zawierać substancję powierzchniowo czynną (SPC), zapewniającą względną stabilność układu.

źródło: NKJP: Bronisław Bartkiewicz: Oczyszczanie ścieków przemysłowych, 2002

Zdaniem kosmetologów jest to najlepszy nośnik substancji czynnych, np. witaminy C.

źródło: NKJP: Daria Zabłocka: Kremy bez tajemnic, Cosmopolitan, nr 04, 2000

Dane te dotyczą substancji biologicznie czynnych, szkodliwych dla ludzi, zwierząt oraz środowiska, co uzasadnia ich ujawnienie.

źródło: NKJP: Sprawozdanie z 73. posiedzenia Senatu RP część 5, wersja robocza, 4. kadencja

Odmiana

część mowy: przymiotnik

Stopień równy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	czynny	czynny	czynny	czynne	czynna
D.	czynnego	czynnego	czynnego	czynnego	czynnej
C.	czynnemu	czynnemu	czynnemu	czynnemu	czynnej
B.	czynnego	czynnego	czynny	czynne	czynną
N.	czynnym	czynnym	czynnym	czynnym	czynną
Ms.	czynnym	czynnym	czynnym	czynnym	czynnej
W.	czynny	czynny	czynny	czynne	czynna

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	czynni	czynni	czynne	czynne
D.	czynnych	czynnych	czynnych	czynnych
C.	czynnym	czynnym	czynnym	czynnym
B.	czynnych	czynnych	czynnych	czynne
N.	czynnymi	czynnymi	czynnymi	czynnymi
Ms.	czynnych	czynnych	czynnych	czynnych
W.	czynni	czynni	czynne	czynne

Stopień wyższy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	czynniejszy	czynniejszy	czynniejszy	czynniejsze	czynniejsza
D.	czynniejszego	czynniejszego	czynniejszego	czynniejszego	czynniejszej
C.	czynniejszemu	czynniejszemu	czynniejszemu	czynniejszemu	czynniejszej
B.	czynniejszego	czynniejszego	czynniejszy	czynniejsze	czynniejszą
N.	czynniejszym	czynniejszym	czynniejszym	czynniejszym	czynniejszą
Ms.	czynniejszym	czynniejszym	czynniejszym	czynniejszym	czynniejszej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	czynniejsi	czynniejsi	czynniejsze	czynniejsze
D.	czynniejszych	czynniejszych	czynniejszych	czynniejszych
C.	czynniejszym	czynniejszym	czynniejszym	czynniejszym
B.	czynniejszych	czynniejszych	czynniejszych	czynniejsze
N.	czynniejszymi	czynniejszymi	czynniejszymi	czynniejszymi
Ms.	czynniejszych	czynniejszych	czynniejszych	czynniejszych

6. w językoznawstwie

Definicja

jęz.

związany ze stroną czynną – konstrukcją gramatyczną

Pochodzenie

łac. actīvus

Zob. czynić

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Język

Relacje znaczeniowe

antonimy:

bierny

Połączenia

forma, konstrukcja czynna

Cytaty

Zdania były podawane w formie czynnej lub biernej, twierdzącej lub przeczącej, zawierały czasownik „następuje” lub „poprzedza”.

źródło: NKJP: Maria Jagodzińska: Psychologia pamięci. Badania, teorie, zastosowania, 2008

Przy zamianie konstrukcji czynnej na bierną: Dopełnienie bliższe w akuzatywie staje się podmiotem w nominatywie.

źródło: NKJP: Internet

Odmiana

część mowy: przymiotnik

Stopień równy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	czynny	czynny	czynny	czynne	czynna
D.	czynnego	czynnego	czynnego	czynnego	czynnej
C.	czynnemu	czynnemu	czynnemu	czynnemu	czynnej
B.	czynnego	czynnego	czynny	czynne	czynną
N.	czynnym	czynnym	czynnym	czynnym	czynną
Ms.	czynnym	czynnym	czynnym	czynnym	czynnej
W.	czynny	czynny	czynny	czynne	czynna

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	czynni	czynni	czynne	czynne
D.	czynnych	czynnych	czynnych	czynnych
C.	czynnym	czynnym	czynnym	czynnym
B.	czynnych	czynnych	czynnych	czynne
N.	czynnymi	czynnymi	czynnymi	czynnymi
Ms.	czynnych	czynnych	czynnych	czynnych
W.	czynni	czynni	czynne	czynne

Stopień wyższy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	czynniejszy	czynniejszy	czynniejszy	czynniejsze	czynniejsza
D.	czynniejszego	czynniejszego	czynniejszego	czynniejszego	czynniejszej
C.	czynniejszemu	czynniejszemu	czynniejszemu	czynniejszemu	czynniejszej
B.	czynniejszego	czynniejszego	czynniejszy	czynniejsze	czynniejszą
N.	czynniejszym	czynniejszym	czynniejszym	czynniejszym	czynniejszą
Ms.	czynniejszym	czynniejszym	czynniejszym	czynniejszym	czynniejszej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	czynniejsi	czynniejsi	czynniejsze	czynniejsze
D.	czynniejszych	czynniejszych	czynniejszych	czynniejszych
C.	czynniejszym	czynniejszym	czynniejszym	czynniejszym
B.	czynniejszych	czynniejszych	czynniejszych	czynniejsze
N.	czynniejszymi	czynniejszymi	czynniejszymi	czynniejszymi
Ms.	czynniejszych	czynniejszych	czynniejszych	czynniejszych

Frazeologizmy

bezpieczeństwo aktywne
bezpieczeństwo czynne
czynna znajomość języka
czynna zniewaga
czynne prawo wyborcze
eutanazja czynna
imiesłów przymiotnikowy czynny
imiesłów czynny
strona czynna

Data ostatniej modyfikacji: 20.10.2014