UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

bitwa

Chronologizacja

1466, SStp

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. bitwa
bitwy
D. bitwy
bitew
C. bitwie
bitwom
B. bitwę
bitwy
N. bitwą
bitwami
Ms. bitwie
bitwach
W. bitwo
bitwy

Pochodzenie

płn. psł. *bitva

1. starcie zbrojne

Definicja

duże starcie zbrojne walczących ze sobą stron mające wpływ na dalszy przebieg wojny

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Wojsko i wojna czynności, przedmioty, miejsca związane z wojskiem i wojną

Połączenia

  • nierozstrzygnięta, przegrana, wygrana, zwycięska; decydująca, ostateczna, przełomowa, rozstrzygająca, walna; ciężka, krwawa, najkrwawsza, zaciekła, zażarta; historyczna, pamiętna, słynna, zapomniana bitwa; bitwa morska, morsko-powietrzna, powietrzna; kawaleryjska, pancerna; jutlandzka, stalingradzka, warszawska
  • bitwa narodów; powstańców
  • bitwa o Anglię, o Midway, o Narwik...
  • bitwa między wojskami francuskimi a rosyjskimi, litewskimi a kozackimi...; nad Bzurą, nad Granikiem, nad Marną, nad Niemnem...; pod Adrianopolem, pod Grunwaldem, pod Raszynem, pod Samosierrą...; z Germanami, z Tatarami, z wojskami carskimi
  • miejsce, pole, teren; faza, początek, przebieg, zakończenie; rekonstrukcja; bohater, uczestnicy bitwy
  • bitwa rozegrała się, rozgorzała, rozpoczęła się, toczyła się, trwała, wrzała, zawrzała; zakończyła się (klęską, zwycięstwem)
  • przyjąć, rozegrać, stoczyć; przegrać, wygrać bitwę
  • dowodzić bitwą
  • stanąć do bitwy
  • polec w bitwie

Cytaty

Była to pierwsza i ostatnia wielka bitwa morska pierwszej wojny światowej, tzw. bitwa jutlandzka lub bitwa na Skagerraku.

źródło: NKJP: Janusz Pajewski: Historia powszechna 1871-1918, 1994

W okolicach Grodna [...] w nocy 21 i nad ranem 22 września 1939 r. stoczona została zwycięska bitwa 101. pułku ułanów ze zgrupowaniem pancernym korpusu z Charkowa.

źródło: NKJP: Wiesław Skwarski: Listy od Czytelników, Gazeta Wyborcza - Magazyn, 1994-09-30

Stoczona [...] 22 czerwca 813 r. bitwa zakończyła się klęską Bizantyńczyków.

źródło: NKJP: Mirosław J. Leszka: Wizerunek władców pierwszego państwa bułgarskiego w bizantyńskich źródłach pisanych VIII-I połowa XII w ., 2003

W okolicach Małogoszcza, nad Wierną Rzeką rozegrała się najkrwawsza bitwa powstania styczniowego.

źródło: Internet

Następnego dnia rozgorzała bitwa. Izraelici ponieśli druzgocącą klęskę, a ci, którzy nie polegli, rzucili się do panicznej ucieczki.

źródło: NKJP: Zenon Kosidowski: Opowieści biblijne, 1963

Składnia

bez ograniczeń + bitwa +
(z KIM) + (o CO)
bez ograniczeń + bitwa +
(między KIM) + (o CO)

2. bójka

Definicja

zajście, w czasie którego ludzie biją się ze sobą

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zachowania i wyrażenia nieakceptowane społecznie

Relacje znaczeniowe

synonimy:  bijatyka, bitka, bójka, młócka, mordobicie, naparzanka
hiperonimy:  walka

Połączenia

  • regularna bitwa
  • bitwa między miejscowymi a żołnierzami, punkami a skinami, policją a studentami...; z policją
  • bitwa rozpoczęła się; rozegrała się, trwała

Cytaty

Przez 17 minut trwała regularna bitwa między pseudokibicami obu zespołów, policja użyła kul gumowych.

źródło: NKJP: Gorący mecz, Dziennik Polski, 2003-08-18

Wielkie grupy chuliganów zaczęły bitwę z ochroniarzami.

źródło: NKJP: Precz z chuliganami!, Dziennik Polski, 2003-09-17

Pomagali rolnikom w tej bitce, bo to była bitwa, normalna bitwa z policją.

źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 14.02.2003

Rozegrała się regularna bitwa o dziewczynę między chłopcami z Laosu i Wietnamu.

źródło: NKJP: Sebastian Męcfał: Studia: „Wieża Babel”, czy wieża śmierci?, Magazyn Puls Studenta, 1998-03

Składnia

bez ograniczeń + bitwa +
(KOGO) + (z KIM)
bez ograniczeń + bitwa +
(między KIM)

3. o posady

Definicja

ostre starcie stron o przeciwnych interesach lub poglądach

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego stosunki, grupy i organizacje społeczne

Relacje znaczeniowe

synonimy:  wojna

Połączenia

  • prawdziwa, wielka bitwa; bitwa prasowa; programistyczna
  • bitwa o posady, o stołki, o telewizję; o prawdę, o przyszłość
  • bitwa rozgrywa się, toczy się

Cytaty

Dopiero teraz rozpocznie się prawdziwa bitwa o spółdzielnię, bo powstał komitet założycielski, i [...] musimy pomóc.

źródło: NKJP: Edmund Niziurski: Księga urwisów, 1997

Bitwa o prawdę katyńską trwała blisko 50 lat. Ta wielka zbrodnia ludobójstwa była chroniona tajemnicą państwową.

źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 14.04.2000

Kluczowa bitwa toczy się o nazwanie tego, co Wildstein zrobił.

źródło: NKJP: Sławomir Mizerski: Batman nadleciał, Polityka, 2005-02-19

Za kilka tygodni zacznie się wielka bitwa. Bitwa o stołki.

źródło: Internet

Składnia

bez ograniczeń + bitwa +
(KOGO) + (z KIM)
bez ograniczeń + bitwa +
(między KIM)
bez ograniczeń + bitwa +
(o CO)

4. zabawa

Definicja

zabawa, której uczestnicy udają, że walczą ze sobą, wykorzystując przy tym różne przedmioty

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Czas wolny gry i zabawy

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  zabawa

Połączenia

  • bitwa śnieżna
  • bitwa na śnieżki, na poduszki

Cytaty

2473 osoby stoczyły w sobotę bitwę na śnieżki w szwajcarskiej miejscowości Obersaxen, ustanawiając w ten sposób rekord dla Księgi rekordów Guinnessa.

źródło: NKJP: Krótko, Dziennik Polski, 2003-01-20

Nieodłącznym elementem każdej zimy na Wittigowie jest Bitwa Śnieżna.

źródło: Internet

Nadeszła pora na gorącą sesję: wyznania, bitwę na poduszki i najdzikszy seks pod słońcem.

źródło: NKJP: Kuracja ocieplająca, Cosmopolitan, 2000

Składnia

bez ograniczeń + bitwa +
na CO
bez ograniczeń + bitwa +
JAKA

Frazeologizmy

ktoś wydaje bitwę
ktoś wydał bitwę
ktoś wypowiedział wojnę komuś/czemuś
ktoś wydał bitwę komuś/czemuś
Data ostatniej modyfikacji: 18.11.2022
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json