Chronologizacja
Pochodzenie
Zob. stać
Definicja
Noty o użyciu
Zapisywane również wielką literą, np. Powstanie Warszawskie.
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE ➔ Wojsko i wojna ➔ czynności, przedmioty, miejsca związane z wojskiem i wojną
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | insurekcja | |
| hiperonimy: | bunt |
Połączenia
- zbrojne; ogólnonarodowe; antyaustriackie, antyrosyjskie; zwycięskie powstanie; powstanie chłopskie, kozackie; listopadowe, styczniowe; krakowskie, śląskie, warszawskie, węgierskie, wielkopolskie; kościuszkowskie; nieudane, przegrane powstania; powstania narodowe
- powstanie chłopów, niewolników; dekabrystów; Chmielnickiego
- powstanie przeciw rządowi, przeciw władzy; przeciw Napoleonowi; przeciw zaborcom; przeciw Anglikom, przeciw Niemcom; przeciw Rosji; przeciwko Saddamowi; przeciwko okupantom; przeciwko Hiszpanom, przeciwko Rzymianom
- powstania i bunty
- wybuch; dni; klęska, upadek; uczestnik, weterani; dowódca, dowództwo, dyktator, przywódcy, wódz; bohaterowie; rocznica powstania
- powstanie wybuchło; upadło; ogarnęło coś
- przygotowywać, rozpocząć, wywołać, wzniecić/wzniecać; stłumić, tłumić, zdławić powstanie
Cytaty
|
Chłopi należący do tej grupy etnicznej nigdy nie wszczynali powstań przeciwko swoim panom czy Rzeczypospolitej. źródło: NKJP: Janusz Tazbir: Silva rerum historicarum, 2002 |
|
|
Błędy militarne naczelnika przyspieszyły upadek powstania i stały się w rezultacie bezpośrednią przyczyną trzeciego rozbioru Polski. źródło: NKJP: Piotr Biliński: Feliks Koneczny (1862-1949). Życie i działalność, 2001 |
|
|
Symbolem losu polskiego w XIX stuleciu stał się Piotr Wysocki: [...] młody podporucznik, organizator inicjującego Powstanie Listopadowe spisku podchorążych. źródło: NKJP: Jerzy Surdykowski: Duch Rzeczypospolitej, 2001 |
|
|
Rosjanie zbliżali się już prawie do Warszawy i gdyby nie powstanie, to zajęliby Warszawę dużo wcześniej. źródło: NKJP: Internet |
|
|
Rosła [...] legenda powstania i zdolne do kolejnego czynu zbrojnego młode pokolenie. źródło: NKJP: Po co nam to było?, Dziennik Polski, 2003-01-24 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: n2
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | powstanie |
powstania |
|
| D. | powstania |
powstań |
|
| C. | powstaniu |
powstaniom |
|
| B. | powstanie |
powstania |
|
| N. | powstaniem |
powstaniami |
|
| Ms. | powstaniu |
powstaniach |
|
| W. | powstanie |
powstania |
Składnia
|
+ | powstanie | + |
(KOGO) +
(PRZECIW/PRZECIWKO KOMU/CZEMU)
|
|
+ | powstanie | + |
(JAKIE) +
(PRZECIW/PRZECIWKO KOMU/CZEMU)
|