UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

puch

Chronologizacja

SStp, SPXVI, SKN, SJPXVII, STR, SL, SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

psł. puchъ 'coś lotnego, lekkiego, kurz, pył, lekksie piórka'

Rzeczownik odczasownikowy od psł. *puchati 'chuchać, dmuchać, ciężko oddychać, pęcznieć, nadymać się'

1. ptasi

Definicja

ogół drobnych i miękkich piór ptaków

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt ptaki

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Ubranie czynności, przedmioty i osoby związane z robieniem i noszeniem ubrań

Połączenia

  • gęsi, gołębi, łabędzi; ptasi puch
  • pierze i puch
  • pierzyna z puchu
  • lekki jak puch

Cytaty

Starczyło nam zawziętości, żeby tu dojść, żeby nie uciec zobaczywszy meble rozwleczone, pierze i puch z rozprutych pierzyn fruwające po drogach razem z papierzyskami [...].

źródło: NKJP: Halina Auderska: Babie lato, 1974

- Jeszcze ma pełno puchu we włosach i na ubraniu. O, proszę - zdjęła mu z pleców piórko. Wiktor odepchnął ją gwałtownie. - Darł, darł Osuchowi na pierzynę! - krzyczała.

źródło: NKJP: Edmund Niziurski: Księga urwisów, 1954

Leży wnuczka w miękkich puchach, Na pierzynkach, na poduchach [...].

źródło: NKJP: Jan Brzechwa: Baśnie i poematy, 1945

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. puch
puchy
D. puchu
puchów
C. puchowi
puchom
B. puch
puchy
N. puchem
puchami
Ms. puchu
puchach
W. puchu
puchy

Inne uwagi

Zwykle lp

2. na brzoskwini

Definicja

ogół miękkich, delikatnych włosków

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Określenia fizyczności człowieka wygląd

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt budowa i funkcjonowanie organizmów zwierzęcych

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat roślin budowa i funkcjonowanie roślin

Połączenia

  • miękki puch
  • puch dmuchawca; włosów
  • okryty, pokryty puchem
  • puch pokrywa coś

Cytaty

I od tego myślenia o kurze, o wieprzku, o koniu marszczy się jego niskie czoło, drży puch nad jego górną wargą, a jego lewa stopa, obuta w szewrowy trzewik, podryguje, jakby za chwilę miała wskoczyć do polki.

źródło: NKJP: Tadeusz Nowak: Półbaśnie, 1976

Pomierzwił puch siwych włosów, wystrzyżonych wysoko, zajrzał mi przez ramię, jak kreślę na książce proste słowa, życząc mu długiego życia w zdrowiu, które innym próbuje przywracać.

źródło: NKJP: Wojciech Żukrowski: Za kurtyną mroku. Zabawa w chowanego, 1995

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. puch
puchy
D. puchu
puchów
C. puchowi
puchom
B. puch
puchy
N. puchem
puchami
Ms. puchu
puchach
W. puchu
puchy

Inne uwagi

Zwykle lp

3. śniegowy

Definicja

miękka i lekka pokrywa

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii cechy dotykowe

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii stan skupienia, trwałość materii

Połączenia

  • biały; miękki; śniegowy, świeży puch
  • warstwa puchu
  • okryty, pokryty puchem
  • puch pokrywa coś

Cytaty

Biały puch pokrył w nocy z niedzieli na poniedziałek powiat chojnicki uważany za biegun zimna na Pomorzu, a nawet za biały Trójkąt Bermudzki.

źródło: NKJP: Marek Weckwerth, ak: Mróz szykuje frontalny atak. Ale według prognoz śniegu za dużo nie będzie. Ma padać dziś i 21 grudnia, Gazeta Pomorska, 2009-12-15

Zobacz, jak przygotować puch ze świeżych truskawek!

źródło: Internet

Tarzali się w puchu i rzucali śnieżkami.

źródło: NKJP: Małgorzata Saramonowicz: Sanatorium, 2005

Albowiem w owych czasach bór, woda rozlana szeroko, łąka podbita nie tylko trawiastym puchem, ale również zajęczą sierścią, piórami ptaków rozmaitych, były ostatnim egzemplarzem księgi łowów [...].

źródło: NKJP: Tadeusz Nowak: Półbaśnie, 1976

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. puch
puchy
D. puchu
puchów
C. puchowi
puchom
B. puch
puchy
N. puchem
puchami
Ms. puchu
puchach
W. puchu
puchy

Inne uwagi

Zwykle lp

Frazeologizmy

ktoś rozbija w puch kogoś
ktoś roznosi w puch kogoś
ktoś rozbił w puch kogoś
ktoś rozniósł w puch kogoś
ktoś/coś rozbija w puch coś
ktoś/coś roznosi w puch kogoś/coś
ktoś/coś rozbił/rozbiło w puch coś
ktoś/coś rozniósł/rozniosło w puch coś
Data ostatniej modyfikacji: 16.12.2012
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json