Chronologizacja
Pochodzenie
Zob. strzec
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | uchronić się | |
| hiperonimy: | uniknąć |
Połączenia
- ustrzec się błędów, chorób, grzechów, pokus
- ustrzec się od ataku, od bałaganu, od zarazy
- ustrzec się przed oszustami, złodziejami; przed chorobami, przed przemocą, przed rakiem
Cytaty
|
Wygrała drużyna, która ustrzegła się błędów. źródło: KWSJP: (O): Tylko 53 minuty, Dziennik Polski, 1998-02-09 |
|
|
Kobiety ciężarne, aby ustrzec się zarażenia, powinny przede wszystkim unikać kontaktów z kotami oraz spożywania surowego mięsa. źródło: KWSJP: Nie ma szczepionki, Dziennik Polski, 1998-02-05 |
|
|
Zamówienie pieczątki o dowolnej treści też nie jest żadnym problemem. Jak więc ustrzec się przed oszustami? źródło: KWSJP: Henryk Madejski: Kamforowe firmy, Detektyw, 1999, nr 3 (151) |
|
|
Aby ustrzec się przed kłopotami, najlepiej tankować na markowych stacjach. źródło: KWSJP: Danuta Pawłowska; Łukasz Bąk: Wolnoamerykanka na gazie, Ozon, 2005, nr 23 |
|
|
To wielka umiejętność […] przeglądać systematycznie otaczającą przestrzeń powietrzną, aby ustrzec się od niespodziewanego ataku myśliwców przeciwnika. źródło: KWSJP: Jerzy Gotowała: Najkrócej żyją motyle: lotnictwo rozpoznawcze wciąż niezbędne, 1996 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
ustrzegę się |
ustrzeżemy się |
|||
| 2 os. |
ustrzeżesz się |
ustrzeżecie się |
|||
| 3 os. |
ustrzeże się |
ustrzegą się |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
ustrzegłem się +(e)m się ustrzegł |
ustrzegłam się +(e)m się ustrzegła |
ustrzegłom się +(e)m się ustrzegło |
ustrzegliśmy się +(e)śmy się ustrzegli |
ustrzegłyśmy się +(e)śmy się ustrzegły |
| 2 os. |
ustrzegłeś się +(e)ś się ustrzegł |
ustrzegłaś się +(e)ś się ustrzegła |
ustrzegłoś się +(e)ś się ustrzegło |
ustrzegliście się +(e)ście się ustrzegli |
ustrzegłyście się +(e)ście się ustrzegły |
| 3 os. |
ustrzegł się |
ustrzegła się |
ustrzegło się |
ustrzegli się |
ustrzegły się |
bezosobnik: ustrzeżono się
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
ustrzeżmy się |
|
| 2 os. |
ustrzeż się |
ustrzeżcie się |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
ustrzegłbym się bym się ustrzegł |
ustrzegłabym się bym się ustrzegła |
ustrzegłobym się bym się ustrzegło |
ustrzeglibyśmy się byśmy się ustrzegli |
ustrzegłybyśmy się byśmy się ustrzegły |
| 2 os. |
ustrzegłbyś się byś się ustrzegł |
ustrzegłabyś się byś się ustrzegła |
ustrzegłobyś się byś się ustrzegło |
ustrzeglibyście się byście się ustrzegli |
ustrzegłybyście się byście się ustrzegły |
| 3 os. |
ustrzegłby się by się ustrzegł |
ustrzegłaby się by się ustrzegła |
ustrzegłoby się by się ustrzegło |
ustrzegliby się by się ustrzegli |
ustrzegłyby się by się ustrzegły |
bezosobnik: ustrzeżono by się
bezokolicznik: ustrzec się
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
ustrzegłszy się
gerundium: ustrzeżenie się
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | ustrzeżenie się |
ustrzeżenia się |
| D. | ustrzeżenia się |
ustrzeżeń się |
| C. | ustrzeżeniu się |
ustrzeżeniom się |
| B. | ustrzeżenie się |
ustrzeżenia się |
| N. | ustrzeżeniem się |
ustrzeżeniami się |
| Ms. | ustrzeżeniu się |
ustrzeżeniach się |
| W. | ustrzeżenie się |
ustrzeżenia się |
odpowiednik aspektowy: strzec się
Składnia
| Rzosobowy | + | ustrzec się | + |
CZEGO
|
| Rzosobowy | + | ustrzec się | + |
przed KIM/CZYM | od CZEGO
|